Շա­հույթ ստա­նա­լու մա­սին չեն մտա­ծում, այս տար­վա առու­մով որևէ հույս չու­նեն

Past.am

Գաղտ­նիք չէ, որ հա­մա­ճա­րա­կից առա­վել տու­ժած ոլորտ­նե­րի ցան­կում առա­ջին­նե­րից զբո­սաշր­ջու­թյունն է, որն իր հեր­թին ունի տար­բեր ճյու­ղեր: Հյու­րա­նոց­նե­րի ասո­ցի­ա­ցի­ա­յի խորհր­դի ան­դամ, «Թու­ֆեն­կյան» ըն­կե­րու­թյան գլխա­վոր տնօ­րեն Հա­կոբ Հա­կո­բյա­նի հետ զրույ­ցում անդ­րա­դար­ձել ենք այն խնդիր­նե­րին, որոնց առ­ջև են հյու­րա­նո­ցա­յին տնտե­սու­թյուն­նե­րը:

Մեր զրու­ցա­կի­ցը հյու­րա­նո­ցա­յին տնտե­սու­թյուն­նե­րի եր­կու տե­սակ առանձ­նաց­րեց. «Առա­ջի­նը Երև­ա­նի հյու­րա­նոց­ներն են, երկ­րոր­դը՝ մար­զե­րում գտնվող­նե­րը: Մար­զե­րում գտնվող հյու­րա­նոց­նե­րի վի­ճակն այ­սօր­վա դրու­թյամբ մի փոքր ավե­լի լավ է, քան Երև­ա­նում գտնվող հյու­րա­նոց­նե­րի­նը: Սա բա­ցատր­վում է ներ­քին տու­րիզ­մի որո­շա­կի պո­տեն­ցի­ա­լով՝ ամառ­վա ամիս­նե­րին Երև­ա­նից կամ մյուս քա­ղաք­նե­րից մեր քա­ղա­քա­ցի­նե­րի այ­ցե­րով:  Իհար­կե, ամեն դեպ­քում, չենք կա­րող իրա­վի­ճա­կը հա­մե­մա­տել ան­ցած տար­վա հետ: Մար­դիկ հի­մա փոր­ձում են տա­նից շատ դուրս չգալ, ան­ծա­նոթ վայ­րեր չգնալ: Ընդ­հա­նուր առ­մամբ, եթե հա­մե­մա­տենք ան­ցած տար­վա եկա­մուտ­նե­րի հետ, կա­րե­լի է ասել, որ այս պա­հի դրու­թյամբ ան­ցած տար­վա հա­մե­մատ հյու­րոց­նե­րը շուրջ 5 ան­գամ ավե­լի պա­կաս իրա­ցում ունեն: Խոս­քը մար­զե­րի հյու­րա­նոց­նե­րի մա­սին է: Երև­ա­նի հյու­րա­նոց­նե­րը շատ ավե­լի վատ վի­ճա­կում են: Հյու­րա­նոց­նե­րի մի մասն առայժմ փակ է: Որոշ հյու­րա­նոց­ներ, ամեն դեպ­քում, փոր­ձում են բա­ցել, աշ­խա­տա­կից­նե­րին աշ­խա­տան­քի կան­չել: Մի շարք հյու­րա­նոց­ներ, իհար­կե, չփակ­վե­ցին, բայց աշ­խա­տա­կազ­մի զգա­լի մա­սին աշ­խա­տան­քից ազա­տե­ցին: Հյու­րա­նոց­նե­րի մի մա­սը կա­րան­տի­նի սկզբնա­կան շրջա­նում պե­տու­թյան հետ մի քիչ աշ­խա­տեց, մաս­նակ­ցեց մե­կու­սաց­ման գոր­ծըն­թաց­նե­րին: Այս առու­մով որոշ չա­փով հնա­րա­վոր եղավ աշ­խա­տող­նե­րի մի մա­սին պա­հել, բայց հե­տո այդ գոր­ծըն­թացն էլ ավարտ­վեց: Կան հյու­րա­նոց­ներ, որոնք ընդ­հան­րա­պես ազա­տել են իրենց աշ­խա­տա­կից­նե­րին: Կան նաև այն­պի­սիք, որ­տեղ թե­պետ աշ­խա­տան­քի չեն գա­լիս, բայց սե­փա­կա­նա­տե­րե­րը աշ­խա­տա­վար­ձի որոշ չա­փով փոր­ձում են վճա­րել աշ­խա­տա­կից­նե­րին՝ հույս ունե­նա­լով, որ կվերսկ­սեն գոր­ծու­նե­ու­թյու­նը: Կան նաև հյու­րա­նոց­ներ, որոնք այս խմբե­րի, այս­պես ասած, մեջ­տե­ղում են. աշ­խա­տա­կից­նե­րի մի մա­սին ազա­տել են աշ­խա­տան­քից, մի մա­սի աշ­խա­տա­վար­ձը նվա­զեց­րել են: Տվյալ դեպ­քում ամեն ինչ կախ­ված է ֆի­նան­սա­կան հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րից: Հստակ թիվ ասել չեմ կա­րող, բայց, այն, որ որոշ մար­դիկ կորց­րել են իրենց աշ­խա­տա­տե­ղը, քա­նի որ այն փակ­վել է, փաստ է, մնա­ցածն էլ ստա­նում են ավե­լի նվազ եկա­մուտ, ին­չը ևս փաստ է»:

Հա­կոբ Հա­կո­բյա­նը շեշ­տեց, որ, ընդ­հա­նուր առ­մամբ, բո­լո­րի մոտ սպա­սո­ղա­կան վի­ճակ է.

«Սպա­սում են, թե չվերթ­նե­րը երբ կբաց­վեն: Իհար­կե, պարզ է, որ ներգ­նա տու­րիզ­մը զրո­յա­կան մա­կար­դա­կում է: Մենք, առ­հա­սա­րակ, որևէ մեկս այս տար­վա առու­մով որևէ հույս չու­նենք»:

Ինչ վե­րա­բե­րում է գնա­յին փո­փո­խու­թյուն­նե­րին՝ Հ. Հա­կո­բյա­նը շեշ­տեց.

«Հյու­րա­նո­ցա­յին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի գներն ան­ցած տար­վա հա­մե­մատ 20, 30 որոշ դեպ­քե­րում ան­գամ 50 տո­կո­սով են նվա­զել են: Խոս­քը հատ­կա­պես Երև­ա­նից դուրս գտնվող հյու­րա­նոց­նե­րի մա­սին է: Առ­հա­սա­րակ, հի­մա հյու­րա­նո­ցա­յին տնտե­սու­թյան մե­նեջ­մեն­թը չի մտա­ծում որևէ շա­հույթ ստա­նա­լու մա­սին: Հյու­րա­նո­ցա­յին տնտե­սու­թյուն­նե­րի մե­նեջ­մենթն այս պա­հին զբաղ­ված է զուտ մարդ­կանց աշ­խա­տա­վարձ տա­լու, կո­մու­նալ­նե­րը վճա­րե­լու հար­ցե­րով»:

Հաշ­վի առ­նե­լով, որ «Հյու­րա­նոց­նե­րի ասո­ցի­ա­ցի­ան» ավե­լի վաղ կա­ռա­վա­րու­թյա­նը առա­ջարկ­ներ էր ներ­կա­յաց­րել, Հ. Հա­կո­բյա­նի հետ զրույ­ցում անդ­րա­դար­ձանք նաև ստա­ցած ար­ձա­գանք­նե­րին:

«Մեր առա­ջար­կու­թյուն­նե­րը կա­րե­լի է եր­կու մա­սի բա­ժա­նել: Կար­ճա­ժամ­կետ առու­մով մեր առա­ջար­կու­թյուն­նե­րի մեջ եղել են մաս­նա­վո­րա­պես հար­կե­րից ազատ­վե­լու և ուղիղ սուբ­սի­դա­վոր­ման տար­բե­րակ­նե­րը: Այս առու­մով մի­այն շա­հու­թա­հար­կի կան­խավ­ճա­րի մա­սը կի­րառ­վեց: Ուղիղ սուբ­սի­դա­վո­րում չե­ղավ, թե­պետ տու­ժած ոլորտ­նե­րի աշ­խա­տող­նե­րը կա­րո­ղա­ցան աշ­խա­տա­վար­ձի չա­փով գու­մար ստա­նալ»,-ասաց նա՝ ընդգ­ծե­լով, որ խնդի­րը միջ­նա­ժամ­կետ կամ եր­կա­րա­ժամ­կետ կտրված­քով լու­ծում­նե­րի անհ­րաժ­շե­տու­թյան մեջ է:

«Մեկ կամ ան­գամ եր­կու տա­րում հնա­րա­վոր չէ հետ բե­րել այն, ին­չը ունե­ցել ենք, են­թադ­րենք, 2019 թվա­կա­նին: Իսկ թե վե­րա­կանգ­նու­մը որ­քան կտև­ի, դժվար է ասել: Որոշ փոր­ձա­գետ­նե­րի կար­ծի­քով՝ այն 2, 2,5 և ան­գամ 3 տա­րի կա­րող է տև­ել: Մենք ար­դեն 3-4 ամիս է՝ այս իրա­վի­ճա­կում ենք: Եթե մեկ ամիս կամ եր­կու ամիս հե­տո ավի­ա­ու­ղի­նե­րը վերսկ­սեն ավի­ա­փո­խադ­րում­նե­րը, մի­և­նույն է, այս տա­րի շատ բան փո­խելն անհ­նար է: Այն ազ­դե­ցու­թյու­նը, որը կա­րող էր թող­նել վի­րու­սը, ար­դեն թո­ղել է: Մենք հի­մա ավե­լի շատ պետք է ապա­գա­յի մա­սին մտա­ծենք»,-ասաց նա՝ հա­վե­լե­լով, որ հենց այս պատ­ճա­ռով էլ իրենց առա­ջարկ­նե­րից մե­կը ԱԱՀ դրույ­քա­չա­փի վե­րա­նայ­մանն էր վե­րա­բե­րում:

«Մեր առա­ջար­կի մեջ մտնում էր հյու­րա­նո­ցա­յին տնտե­սու­թյուն­նե­րի ԱԱՀ-ն նվա­զեց­նել առն­վազն երեք տա­րի ժամ­կե­տով, որ­պես­զի եր­կու-երեք տար­վա ըն­թաց­քում նո­րից ոտ­քի կանգ­նե­լու հնա­րա­վո­րու­թյուն ունե­նանք: Բայց այդ առա­ջար­կու­թյանն էլ է առայժմ անար­ձա­գանք: Հաս­կա­նա­լի է՝ պե­տու­թյու­նը ծրագ­րերն իրա­կա­նաց­նում է այն­քա­նով, որ­քա­նով կա­րո­ղա­նում է, բայց այն, որ տու­րիզ­մի ոլոր­տին մի քիչ ավե­լի հաս­ցե­ա­կան օգ­նու­թյուն է պետք, ակն­հայտ է»,-եզ­րա­փա­կեց Հ. Հա­կո­բյա­նը:

Ան­նա Բա­դա­լյան