Երևան, 07.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Կա­րո՞ղ է մի օր պարզ­վի, որ «Հա­յոց պատ­մու­թյունն» էլ սկսվում է 2018 թվա­կա­նից

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

Աշխարհում կան երկրներ (մեկը՝ մեր կողքին), որ չեղած տեղից արհեստական պատմություն են հնարում իրենց համար, չեղած տեղից այլոց գրականությունը, արվեստն են «սեփականաշնորհում»: 

Մենք մեր դարավոր պատմությանն ու գրականությանը, արվեստին վերաբերվում ենք քամահրանքով: Այլ կերպ չես որակի ներկայիս իշխանությունների գլոբալիզացիամոլ հետևողական պայքարը ազգայինի դեմ: Վառ օրինակը «Հայ գրականության», հիմա արդեն՝ պարզապես «Գրականության» առարկայական չափորոշիչների և ծրագրի նախագիծն է:

«Նախագիծը երկու անգամ ուշադիր կարդալուց հետո առանց դիվանագիտության և քաղաքավարական սեթևեթանքների միանգամից ասում եմ. դա ապուշություն է»,- Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է ԵՊՀ նորագույն գրականության ամբիոնի վարիչ Սեյրան Գրիգորյանը: 

Եվ ընդհանրապես, գրեթե բոլոր մասնագետները և հասարակության մտածող հատվածի գերակշիռ մեծամասնությունը, բացառությամբ գուցե նման խայտառակ նախագծի հեղինակների ու իշխանավորների, սարսափելի զայրացած են: Բանն այն է, որ «քայլողների» կազմած չափորոշիչներով հայ գրականությունը սկսվում է... Խաչատուր Աբովյանից: Նրանից առաջ ոչինչ չի եղել:

 Դպրոցական ծրագրերում փաստացի ընդգրկված չեն Խորենացին, Նարեկացին, Ֆրիկը, Քուչակը, Շնորհալին, Սայաթ-Նովան և այլն, և այլն: 

Լավագույն դեպքում նրանց մասին հինգերորդ դասարանում «Ես և իմ հայրենիքը» առարկայի շրջանակներում գուցե «ձեռքի հետ» տեղեկություն տրվի, թե այսպիսի մարդիկ են եղել... Փոխարենը երբեմն այնպիսի հեղինակներ ու ստեղծագործություններ են ներառված, որ ամենավառ երևակայությամբ հանդերձ անհնար է հասկանալ, թե ինչ չափանիշներով են առաջնորդվել հեղինակները: 

Ի դեպ, արդեն իսկ կարծիքներ կան, որ քանզի հին շրջանի հայ գրականությունն այս կամ այն կերպ առնչվում է Հայ Առաքելական եկեղեցուն, դրա համար էլ որոշել են ջնջել նախաաբովյանական մոտ 14 դարը: 

Քանի որ չկա որևէ արդարացում այս ամենի համար, որոշ պատասխանատուներ պատճառ են բերում, թե... երեխաները հո դպրոցում բանասեր չեն դառնալու: Դե ինչ, նրանք դպրոցում պատմաբան էլ չեն դառնալու: Այդ դեպքում գուցե մի օր արթնանանք ու պարզվի, որ «Հայ ժողովրդի պատմություն» առարկան սկսվում է 2018 թվականի ապրիլի՞ց...

Ուժի քաղաքականության վերադարձի վտանգն ու աշխարհակարգային տրամաբանության վերափոխումը. «Փաստ»Թուրքիայում սկսվել է հակաադրբեջանական յուրահատուկ ալիք․ Վարուժան Գեղամյան Գյուղացին պետք է վաճառի իր բերքը հենց գյուղում․ «Ուժեղ Հայաստան»-ը առաջարկում է ստեղծել մթերման կայանների համազգային ցանց ԱՄՆ-ն կսկսի Պարսից ծոցում նավերի ապահովագրման ծրագիր Հատվածական որոշումներն ու քայլերը ոչինչ չեն փոխում. «Փաստ»ԵԽ նախագահ Անտոնիո Կոշտան մարտի 11-ին կայցելի Բաքու Ջեյհուն Բայրամովը մեկնում է Թուրքիա «Դպրոցների փակման այս ամբողջ գործընթացը կապված է ծախսերի հետ. այդ ուսուցիչների 90 տոկոսից ավելին կորցնելու է իր աշխատանքը». «Փաստ»Ճամբարակ-Բերդ ավտոճանապարհը փակ է. Չիվա-Ելփին ավտոճանապարհը և Սպիտակի ոլորանները փակ են կցորդով բեռնատարների համար Ինչպես միշտ. ասում են մի բան, անում՝ ճիշտ հակառակը. «Փաստ»Հայաստանի մեծ թվով համայնքներում և բնակավայրերում իրականացված չեն դրանց սպառնացող ռիսկերի գնահատման և ինդեքսավորման գործընթացները. կստեղծվի ուղեցույց. «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը խուսափում պատասխանել հարցերին. «Փաստ»Մի ձեռքով տալիս են, մյուսով վերցնում. «Փաստ»«Թվեր կրակելու» մեկնարկը տրված է. որտե՞ղ են արվել հարցումները. «Փաստ»Վերջնական որոշում է կայացվել սկանդալային ծեծկռտուքից հետո Արման Ծառուկյանին որակազրկելու հարցում Գազ չի լինելու մարտի 9-ին Իսրայելի տարբեր համալսարաններում և ավագ դպրոցներում ուսանում են մեկ տասնյակ ՀՀ քաղաքացիներ, ովքեր այս պահին Հայաստան վերադառնալու ցանկության մասին չեն տեղեկացրել․ ԱԳՆ Այս պահի դրությամբ խաղի անցկացման որևէ այլընտրանքային վայր չի դիտարկվում․ ՈւԵՖԱ-ն՝ Իսպանիա-Արգենտինա հանդիպման մասին Մարտի 8-ին ձյուն կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ է սպասվում մարտի 7-ից 11-ը Հրդեհ «Խոր Վիրապ» արգելավայրի հարակից տարածքում․ կրակը մարվել է, ծառեր չեն վնասվել Վանաձոր-Դիլիջան ավտոճանապարհին մեքենան բախվել է ձնակույտին և կողաշրջվել․ կա 5 վիրավոր Երևան-Դվին թիվ 47 երթուղին սպասարկող ավտոբուսը կիսակողաշրջված հայտնվել է ջրատարում․ կան վիրավորներ Արամ Ա–ի գլխավորությամբ քննարկվել է Մերձավոր Արեւելքում ստեղծված իրավիճակը Արշակունյաց պողոտայի շենքերից մեկի դալանում հայտնաբերվել է տղամարդու մարմին Նախիջևանում ԱԹՍ-ի միջադեպից հետո Թեհրանը կապ է պահպանում Բաքվի հետ. Իրանի փոխարտգործնախարար Գոշ Հակոբյանը բացում է իր առաջիկա նախագծերի փակագծերը․ «Մամա», «Զոնտիկ» և «Anubis»՝ երեք տարբեր աշխարհներ մեկ սեզոնում Իրանում ռազմական գործողությունների մեկնարկից ի վեր՝ ՀՀ դեսպանությանը դիմել են ՀՀ քաղաքացիություն ունեցող 2 քաղաքացի. ԱԳՆ Ադրբեջանի 7, իսկ Թուրքիայի 13,441 քաղաքացի որպես զբոսաշրջիկ այցելել է Հայաստան ՑԱԽԱԼ-ը հայտարարել է Իրանի բարձրաստիճան հրամանատարի վրա հարվածի մասին Մերձավորարևելյան դաժան հրաձգարանի ֆոնին՝ ավելի ու ավելի ծիածաղելի է դառնում Ադրբեջանի վիճակը. Արտակ ԶաքարյանՍաստիկ բքի պատճառով Սպիտակի ոլորանները փակ են կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար Լոռու մարզում քրեական ոստիկանները վնասազերծել են «Դագաղի տակացու» մականվամբ հայտնի հանցագործին Իրանից Հայաստան և Հայաստանից Իրան սահմանային անցումները հայաստանյան կողմում իրականացվել են բնականոն ռեժիմով․ ԱԳՆ Հայաստանի և Սամոայի Անկախ Պետության միջև դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվել Թոխմախի գերեզմանների մոտից ոստիկանություն են տեղափոխել Նուբարաշենի բանտի օպերատիվ բաժնի պետին Հնդկաստանն արագընթաց կերպով 10 միլիոն բարել ռուսական նավթ է գնել Մերցը հայտարարել է Իրանից հնարավոր միգրացիոն հոսքերը կանխելու անհրաժեշտության մասին 37-ամյա վարորդը գլխիվայր հայտնվել է դաշտում․ վիրավոր կա ԳՇ պետը մասնակցել է սերժանտների երդման հանդիսավոր արարողությանը Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհը փակ է Էմիրությունների նավթի պահեստարանում հրդեհ է բռնկվել Հիբրիդային «սոցիոլոգիա». Արեգնազ ՄանուկյանԵվրոպական խորհրդի նախագահը կայցելի Բաքու Ադրբեջանը մասամբ վերականգնել է բեռնատարների երթևեկությունը Իրանի հետ սահմանին Օրեցօր նոր մարդիկ, նոր կառույցներ, նոր շրջանակներ են միանում «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությանը․ Իվետա ՏոնոյանՈՒԵՖԱ–ն տուգանել է «Ռեալին» Երեք օրում Ադու Դաբիից և Դուբայից ապահովվել է 190 ՀՀ քաղաքացու տեղափոխումը Մասկատ. ՀՀ ԱԳՆ ԱԳՆ-ն աջակցություն է ցուցաբերել Մասկատ-Երևան թռիչքների թույլտվությունների ստացման հարցում Արդարությունը միշտ հաղթում է․ Լևոն Սարգիսով8 տարվա անլրջություն. մենք արժանի ենք ուժեղ առաջնորդի․ Նարեկ Կարապետյան