«Փոր­ձե­ցին ին­ֆոր­մա­ցի­ոն պատ­րանք ստեղ­ծել, թե Թուր­քի­ան Ադր­բե­ջա­նի կող­քին է»

Past.am

Թեպետ թուրք-ադրբեջանական համատեղ զորավարժություններն ամենամյա են, սակայն այս անգամ դրանք նորություն էին այնքանով, որ պլանավորված չէին՝ ելնելով համաճարակային իրավիճակից: Այդուհանդերձ, տավուշյան մարտերի ընթացքում, երբ Ադրբեջանի երկու փոխնախարարները գտնվում էին Թուրքիայում, կարծես թե հենց այդ ժամանակ հապճեպ զորավարժություններ իրականացնելու պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց: Եվ այդ հապճեպության ֆոնին եղավ հայտարարություն, որը, կարծես թե, այնքան էլ չէր համապատասխանում իրականությանը:

Ամփոփելով հուլիսի 29-ից մեկնարկած թուրք-ադրբեջանական զորավարժությունները՝ «Փաստի» հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց ռազմական փորձագետ Կարեն Հովհաննիսյանը: «Խոսքը զորավարժությունների ժամկետների մասին է: Սկզբից հայտարարեցին, որ զորավարժությունները տևելու են մինչև օգոստոսի 10-ը: Ու թեպետ օգոստոսի 10-ին զորավարժությունների ավարտը տրվեց, բայց երբ Ադրբեջանի նորանշանակ ԱԳ և ՊՆ նախարարները մեկնեցին Թուրքիա, այնտեղ ինչինչ պայմանավորվածությունների արդյունքում որոշեցին, որ զորավարժությունների ավարտը ցուցադրական մարտական ներկայացումով օգոստոսի 13-ին պետք է լինի, որին պետք է մաս նակ ցեն Թուրքիայի պաշտպանության նախարարը, գլխավոր շտաբի պետը, ցամաքային զորքերի հրամանատարը:

Մի խոսքով, այս զորավարժություններում ամեն ինչ տեղի էր ունենում մեկ-երկու օրվա պայմանավորվածության արդյունքում և նախկինների նման պլանային չէր: Ու չնայած նրան, որ սա ամենամյա զորավարժություն էր, բայց այս պարագայում նպատակը ավելի շատ ոչ թե ուժի ցուցադրումն էր, այլ ինֆորմացիոն պատրանք ստեղծելը, ըստ որի, Թուրքիան Ադրբեջանի կողքին է հատկապես այն ժամանակահատվածում, երբ շատ ավելի զգայուն ենք տարածաշրջանում:

Փորձեցին պատրանք ստեղծել, որ Թուրքիան կանգնած է Ադրբեջանի կողքին, որովհետև բուն զորավարժությունը մարտավարական, տակտիկական տեսանկյունից նման էր ոչ այդքան զորավարժության, որքան վարժանքի»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Կ. Հովհաննիսյանը շեշտեց՝ նման պատրանք ստեղծելու նպատակը շարունակական և շատ ավելի երկարաժամկետ գործընթաց է. «Դա Ադրբեջանի նպատակն է, իսկ Թուրքիայի նպատակը պատրանք ստեղծելը չէ, այլ Ադրբեջանի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելը:

Ու այս առումով Թուրքիայի համար բավականին լավ առիթ է, երբ հենց Ադրբեջանն է դիմում Թուրքիային՝ իր տարածքում զորավարժություններ իրականացնելու համար: Ադրբեջանի նկատմամբ լիակատար վերահսկողություն իրականացնելու առումով Թուրքիայի համար սրանից լավ առիթ չկա»: Անդրադառնալով Հայաստանին զենք վաճառող երկրների նկատմամբ Ադրբեջանի՝ հատկապես վերջին շրջանում առկա ցայտուն ճնշումներին, Կարեն Հովհաննիսյանը նշեց, որ այդ իրողությունը չպետք է սվիններով ընդունել:

Նշենք, որ ըստ ադրբեջանական աղբյուրների, Ալիևը ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ իր դժգոհությունն է հայտնել նաև Ռուսաստանի կողմից Հայաստանին զենքի մատակարարման հարցում: «Մենք ևս ժամանակ առ ժամանակ նմանատիպ նոտարներ ենք հղում թե՛ դիվանագիտական, թե՛ կառավարական խողովակներով, ինչու չէ, նաև առաջին դեմքի մակարդակով, և հենց այդպես էլ պետք է լինի:

Ու այնպես չէ, որ Ադրբեջանը պետք է ձեռքերը ծալած նստեր: Պետք է խանգարեն, բայց մյուս կողմից էլ սա չպետք է դիտարկենք այն համատեքստում, թե բուն նպատակը Հայաստանին խանգարելն է:

Այս տեսանկյունից Ադրբեջանը Մոսկվային փորձում է հասկացնել, թե Հայաստանի հետ ավելի շատ է գործընկերային հարաբերությունների մեջ, քան իրենց: Այստեղ ավելի շատ թուրքական ձեռագիր կա. Թուրքիան Ադրբեջանի միջոցով փորձ է անում տարածաշրջանում իր ներկայությունը հաստատել՝ դուրս մղելով Ռուսաստանին: Այդուհանդերձ, կարծում եմ, գործը չի հասնի դրան, քանի որ Ռուսաստանն այդքան էլ միամիտ չէ:

Անպայմանորեն այդ ոչ հաճելի զրույցին արձագանք լինելու է, և այդ արձագանքը Ադրբեջանի համար տհաճ է լինելու»,-ասաց նա: Ինչ վերաբերում է այս ֆոնին հայկական կողմի անելիքներին ու դիրքին, ռազմական փորձագետն ընդգծեց. «Մենք միանշանակ պետք է ամրապնդենք այն բոլոր բարիդրացիական հարաբերությունները, որոնք մինչ այժմ եղել են տարբեր պետությունների հետ: Խոսքը հատկապես ռազմավարական, գործընկերային հարաբերությունների մասին է, որոնք պետք է ավելի ամրապնդենք ու առաջ տանենք:

Մյուս կողմից՝ չպետք է դադարենք բողոքի տարբեր նոտաներ հղել: Մենք, վերջիվերջո, ոչ թե դիտողի դերում պետք է լինենք, այլ մասնակից լինենք»: Այս առումով նա դրական գնահատեց ՀՀ ԱԳՆ այն հայտարարությունը, որը վերաբերում էր Արևել յան Միջերկրականում տեղի ունեցող վերջին զարգացումներին, որտեղ շեշտվել էր Հունաստանին և Կիպրոսին Հայաստանի անվերապահ աջակցության, ինչպես նաև Թուրքիայի ագրեսիվ և ծավալապաշտական քաղաքականության մասին. «Հենց այս տեմպերով ու այս ոճով պետք է առաջ գնալ»: