Երևան, 19.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչի՞ց է պատրաստվում ապակին, և որտե՞ղ է այն հայտնագործվել

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Past.am

Ներկայումս էլ ճշգրիտ հայտնի չէ, թե ով և երբ է հորինել ապակին: Այն օգտագործվել է դեռ հին ժամանակներից: Դրա արտադրության հիմնական բաղադրիչներն են սոդան և ավազը, որոնք կարելի է գտնել մոլորակի ցանկացած հատվածում, ուստի և անհնար է ապակու գյուտի տեղը պարզել:

Պլինիոս Ավագը (մ.թ.ա. 23–79) իր «Բնության պատմություն» գրքում գրել է, որ փյունիկցի առևտրականներն են ապակի ստանալը հորինել: Նրանք Սիդոնից նավով տարբեր ապրանքներ են բերել: Փոթորիկ է սկսվել, և փյունիկցիները, որոշելով սպասել ափին, կրակ են վառել սնունդ պատրաստելու համար: Կաթսայի համար անհրաժեշտ են եղել քարեր, որոնք չեն գտնվել, և որոշել են վերցնել նավի վրա եղած սոդայի հսկայական բլոկները: Պատրաստելուց հետո նրանք սոդան չեն գտել, փոխարենը առևտրականները կրակի մեջ գտել են անհայտ նյութ, որը հայտնվում է այն ժամանակ, երբ սոդան խառնվում է ավազի հետ, և այդ զանգվածի վրա ազդում է բարձր ջերմաստիճանը:

Համարվում է, որ այդպես են հայտնագործվել ապակի ստանալու համար անհրաժեշտ նյութերը և արտադրության տեխնոլոգիան: Քսաներորդ դարի կեսերին մի խումբ ակտիվիստներ որոշել են ստուգել այս տեղեկատվության հավաստիությունը: Իրականացնելով ամեն ինչ այնպես, ինչպես նկարագրվել է ապակու գյուտի պատմության մեջ, նրանց չի հաջողվել ստանալ ապակի:

Դրա պատճառը, նրանց կարծիքով, եղել է ոչ բավարար բարձր ջերմաստիճանը, որի պատճառով էլ ավազի ու սոդայի միաձուլում տեղի չի ունեցել, բանն այն է, որ անհրաժեշտ ջերմություն կարելի է ստանալ միայն համապատասխան վառարանում: Ներկայումս համարվում է, որ Եգիպտոսում են սկսել ստանալ ապակե խեցեգործական իրեր: Եգիպտացի բրուտի մի օգնական պատահաբար կավի թրծման վառարանի մեջ է գցել ավազի և սոդայի խառնուրդի կտոր, այնուհետև արդյունքում թրծվող կավե ամանը արտաքինից պատվել է բարակ ապակու շերտով: Հենց դա էլ եղել է ապակու ստեղծման սկիզբը:

Հնագիտական պեղումներով Եգիպտոսում հայտնաբերվել են մ. թ. ա. 4–3-րդ հազարամյակներին վերագրվող ապակե զանազան զարդեր և ամանեղեն, բարձրորակ ապակուց սկահակներ։ Ընդհուպ մինչև մեր թվարկությունը Եգիպտոսը համարվել է ապակեգործության կենտրոն։

Եգիպտական ծագում ունեցող բազմաթիվ ապակե սրվակներ հայտնաբերվել են նաև միջերկրածովյան երկրներում։ Ապակե իրեր պատրաստել են նաև Չինաստանում դեռևս մ. թ. ա. 5–3-րդ դարերում։ Մ. թ. ա. 1-ին դարում հայտնաբերվել է ապակու փչման տեխնիկան, և խոշոր հեղաշրջում է կատարվել ապակեգործության ասպարեզում։ Միջին դարերում ապակեգործության հիմնական կենտրոնները գտնվել են Բյուզանդիայում, Մերձավոր Արևելքում, Անդրկովկասում, Միջին Ասիայում։

Արտադրվել են արծաթապատ, ոսկեզօծ և նկարազարդ անոթներ։ 17րդ դարում Անգլիայում և Չեխիայում հայտնաբերվել է բյուրեղապակին։ Հին Հայաստանում նույնպես լայնորեն տարածված են եղել ապակե զարդերն ու առարկաները: Միջնադարյան Հայաստանում ապակե գունագեղ ու բազմաձև իրեր պատրաստել են հիմնականում Դվինում և Անիում։

Գոռ Հակոբյանի ընտանիքը մեկնեց Մյունխեն՝ որդու բուժման համար Օրինազանց վարորդները հայտնաբերվել են․ մեքենաները տեղափոխվել են պահպանվող հատուկ տարածք Մյասնիկյան պողոտայում ավտոմեքենան բախվել է էլեկտրական սյանը․ տուժածները հոսպիտալացվել են Հայաստանում սահմանադրական հանրաքվեի անցկացման արդյունքը երաշխավորված չէ. ԱՄՆ Ազգային հետախուզության տնօրենի գրասենյակ Ով կփոխարինի զոհված Ալի Լարիջանիին Իսրայելում վերջին 24 ժամվա ընթացքում հոսպիտալացվել է 192 մարդ Պուտինը ցավակցություն է հայտնել Իրանի գերագույն առաջնորդին՝ Լարիջանիի մահվան կապակցությամբ Չեմպիոնների լիգա․ «Բարսելոնան» տպավորիչ էր՝ 7:2 Օմանը դատապարտել է Իրանի էներգետիկ օբյեկտների թիրախավորումը Լիբանանի վրա Իսրայելի կողմից իրականացված հարվածների հետևանքով զոհերի թիվը մոտենում է 1000-ի 1 տարեկան երեխային սպանել փորձած խորթ մորը 2 ամսով կալանավորեցին Սպիտակ տունը հայտնում է հակամարտության սկզբից ի վեր իրանական 120 նավ խորտակելու մասին «Արմավիր» ՔԿՀ–ում դատապարտյալը փորձել է կյանքին վերջ տալ «Կուռառա» ռոք խումբը Հայաստանում է Ի՞նչ եղանակ սպասել մարտի 19-ից 23-ը Խոշոր ավտովթարի 4 վիրավորներից 2-ին ավտոմեքենայից դուրս են բերել փրկարարները «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանի խոսքը Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Խաղաղություն» անվտանգային ծրագրի շնորհանդեսինՍուրեն Պապիկյանը ուսանողների հետ այցելել է զինված ուժերի մի քանի պաշտպանական կառույցներ 4 ընկերներով վարորդական վկայականի քննության էին գնացել․ մանրամասներ՝ Սյունիքում 3 տղայի կյանք խլած վթարից Փաշինյանը խոստացավ խաղաղություն և բերեց 3 պատերազմ․ մենք կբերենք ուժեղ խաղաղությունՀայտնի է դարձել զոհված Ալի Լարիջանիի հնարավոր իրավահաջորդի անունը ԱՄԷ-Հայաստան ֆուտբոլային հանդիպումը չի կայանա Հայաստանը թուրք-ադրբեջանական խումբ է կառավարում՝ ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի վարչախմբի․ Ավետիք Չալաբյան Սաուդյան Արաբիայի ՀՕՊ համակարգերը հետ են մղել հրթիռային հարձակումը Էր Ռիադում. լսվել են պայթյուններ Իրանի գերագույն առաջնորդը խոստացել է վրեժ լուծել Լարիջանիի սպանության համար Մինչև 2035 թվականը Վաշինգտոնը կհայտնվի ավելի քան 16 հազար միջուկային հրթիռների սպառնալիքի տակ. ԱՄՆ հետախուզություն Վենսը մարտի 19-ին կհանդիպի նավթային ընկերությունների ղեկավարների հետ Սյունեցիներն անհանգիստ են. Իրանի պատերազմից կարող են օգտվել թշնամական ուժերը՝ էթնիկ վտանգավոր տարրերի ներթափանցման միջոցով ռիսկեր ստեղծելով (տեսանյութ) Վթար է․ ջուր չի լինելու Հայտնի են Հայաստանի պարաբազկամարտի առաջնության հաղթողները Խնածախ գյուղի Հայրենական և Արցախյան պատերազմների հուշարձանի ավերման մասին Մեր ամեն զինվորի անվտանգության համար մենք որևէ ջանք չենք խնայելու․ Նարեկ ԿարապետյանՏիբո Կուրտուան վնասվածք է ստացել IDBank-ը և Իդրամը շարունակում են համագործակցությունը «ԶԱՐԿ» կրթական հիմնադրամի հետԱՄՆ-ի երկնքում յոթ տոննա կշռող ասուպ է պայթել Ողբերգական վթար՝ Սիսիան-Գորիս ճանապարհին, «Opel»-ը գլխիվայր հայտնվել է ձորում, 3 երիտասարդ է մահացել, մեկը՝ վիրավորվել․ Shamshyan Պարոնա՛յք ընդդիմադիրներ, դուք ասելու բան չունե՞ք․ Արշակ Կարապետյան Արարատի ոստիկանները քաղաքացու նշած վայրում հրացան, ատրճանակ և փամփուշտներ են հայտնաբերել Ստացվում է, որ ՔՊ֊ն և Նիկոլի կազմած կառավարությունն իրենց համար են գրում սահմանադրություն․ Արշակ Կարապետյան Հնդկաստանը ռազմանավեր է ուղարկել Հորմուզի նեղուցի ուղղությամբ Կապանի թիվ 5 մանկապարտեզի խոհանոցի արտադրական գործունեությունը կասեցվել է. ՍԱՏՄ Երեկ հրապարակվեց V-dem ինստիտուտի տարեկան զեկույցը աշխարհում ժողովրդավարության մասին, որը կրկին արձանագրում է ժողովրդավարության հետընթաց Հայաստանում. Աշոտյան Իրանը թույլ չի տա իր թշնամիներին օգտագործել Հորմուզի նեղուցը․ Աբբաս Արաղչի «Կերոն» զարգացման հիմնադրամը և «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամը համագործակցում են՝ հանուն երիտասարդ տաղանդների Խոշոր վթար, «Opel»-ը Եղվարդում կոտրել է փայտե էլեկտրասյուն, գազախողովակներ ու հայտնվել է երթևեկելի գոտուց դուրս. Shamshyan Վթար․ գազ չի լինի մի քանի ժամ Երբ ծնողները դառնում են «բեռ». ցավոտ իրականությունը՝ բեմում. «Շունչ» թատրոնի պրեմիերան՝ սիրո ու մոռացության մասին Խորթ որդին, որը սպանել էր տատին և եղբորը, դատարանում ընդունել է մեղքը Թե ինչեր է արել Սամվել Կարապետյանը մեր բանակի համար. Նարեկ Կարապետյան Լարվածությունը սրվում է․ Իրանը հարվածներ է հասցրել Իսրայելին և ամերիկյան ռազմակայաններին