Ի՞նչ զարգացում­ներ սպա­սել ընդ­դի­մա­դիր դաշ­տում և իշ­խա­նա­կան ճամ­բա­րում

Past.am

Աշնան մոտենալուն զուգահեռ հայաստանյան քաղաքական դաշտը սկսում է ակտիվանալ։ Քաղաքական ուժերն իրենց պատկերացումների համաձայն փորձում են գնահատել իրավիճակը և ըստ այդմ դիրքավորվել։ Սպասվում է, որ նոր տեղաշարժեր են տեղի ունենալու ինչպես ընդդիմության, այնպես էլ իշխանության շարքերում։ Խոշոր հաշվով ընդդիմադիր դաշտը շարունակում է խայտաբղետ բնույթ կրել, քանի որ դրանում ներկայացված են բազմաթիվ քաղաքական ուժեր, որոնք պայքարում են հանրության վստահությունը շահելու և իշխանության հասնելու համար։

Սակայն այս դաշտում ներկայացված քաղաքական ուժերի համագործակցության արդյունքում դեռևս չի ձևավորվել ընդդիմադիր մեկ բևեռ։ Ճիշտ է՝ ընդդիմադիր քաղաքական կուսակցությունների միջև անցած ամիսների ընթացքում համագործակցության որոշակի քայլեր կատարվել են, բայց դրանք չեն խորացել՝ հասնելով քաղաքական նոր ձևաչափի ստեղծմանը։ Ըստ երևույթին այս աշնան ընթացքում ընդդիմությունը կփորձի որոշակի հարցերի շուրջ միասնական օրակարգ ձևավորել։

Բայց կանխատեսելի է, որ ընդդիմադիր դաշտում մրցակցությունը թեժանալու է, քաղաքական ուժերը պայքարելու են ընդդիմության առաջատարը կամ լոկոմոտիվը դառնալու համար։ Իսկ այն ընդդիմադիր քաղաքական միավորները, որոնք կարողացան իրենց շուրջը համախմբել մյուս քաղաքական ուժերին, ապա իրենք էլ կդառնան դաշտում թելադրողը։

Հետաքրքրական իրավիճակ է նաև իշխանական ճամբարում։ Կորոնավիրուսի համավարակը մեծ հարված է հասցրել իշխանությունների իմիջին։ Խոշոր հաշվով իշխանական համակարգն ի զորու չեղավ աչքի ընկնել համավարակի պայմաններում իր արդյունավետ հակաճգնաժամային կառավարմամբ։ Ճգնաժամային իրավիճակը մեծ պատասխանատվություն է դնում իշխանությունների վրա, և ըստ երևույթին նրանք փորձելու են որքան հնարավոր է փրկել իրենց իմիջը և կանգնեցնել վարկանիշի անկումը։ Իսկ դա կարող է տեղի ունենալ կառավարման համակարգին նոր լիցքեր հաղորդելու միջոցով, երբ իրենց աշխատանքում թերացած և ոչ կոմպետենտ պաշտոնյաները կհեռանան, և նրանց կփոխարինեն պրոֆեսիոնալները։

Այս համատեքստում պատահական չէ, որ այս օրերին մամուլում տեղեկություններ են շրջանառվում տարբեր պաշտոնյաների ու գերատեսչությունների ղեկավարների հնարավոր պաշտոնանկության մասին։ Խոսվում է նաև այն մասին, որ որոշ պաշտոնյաներ ուղղակի կարող են դառնալ քավության նոխազ, և այս հարցում կարևորն այն է, որ հանկարծ չտուժի վարչապետի վարկանիշը։

Դրան զուգահեռ աշնանը, ամենայն հավանականությամբ, կթեժանա նաև ներիշխանական պայքարը, երբ իշխանության մեջ ներկայացված տարբեր թևերը և շահեր ներկայացնող շրջանակները կփորձեն մեծացնել իրենց ազդեցության գոտին։ Եվ այս միտումը հատկապես ակներև է դառնում այն համատեքստում, երբ իշխանության, այսպես կոչված, սորոսական թևի ախորժակը ժամանակի ընթացքում ավելի է բացվում։

Եվ դեռ հարց է, թե Փաշինյանը կկարողանա՞ իշխանական համակարգում պահպանել իր արբիտրի կարգավիճակը և իշխանության տարբեր սեգմենտների միջև հավասարակշռություն հաստատել, թե՞ իշխանական համակարգում անընդհատ վայրիվերումներ տեղի կունենան, որոնք վտանգ կստեղծեն, որ իրավիճակը դուրս գա վարչապետի վերահսկողությունից։

Բացի այդ, իշխանություններին առաջիկայում շատ լուրջ մարտահրավերներ են սպասում այն առանցքային խնդիրների տեսքով, որոնք նրանք դեռևս չեն լուծել։ Տևական ժամանակ է, ինչ իշխանություններին չի հաջողվում ՍԴ դատավորներ ընտրել, և ՍԴ-ում ստեղծված ճգնաժամը շարունակվում է։

Իսկ ՍԴ-ի գործունեությունը շատ մեծ նշանակություն ունի այն հարցում, թե ինչ կոնվենցիաներ կընդունեն կամ ինչ փոփոխություններ կլինեն օրենսդրական դաշտում։ Մյուս կարևոր հարցը, որը մնացել է իշխանությունների կոկորդում, Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործման խնդիրն է։ Այս հարցն անընդհատ ձգվում է, իսկ հանրությունը սպառիչ փորձագիտական պատասխաններ չի ստանում հանքի վտանգավորության աստիճանի ու դրա հնարավոր ազդեցությունը չեզոքացնելու քայլերի մասին։

Արդյունքում բնապահպանները և Ջերմուկի բնակիչները բողոքի ակցիաներ են կազմակերպում և փորձում հասնել նրան, որ հանքի շահագործումը դադարեցվի, իսկ Լիդիան ընկերությունը քայլեր է կատարում հանքի անխոչընդոտ շահագործման համար։

Ըստ էության, իշխանության ու կոնկրետ Փաշինյանի մոտեցումը այդպես էլ հրապարակային չի բացահայտվում՝ հիմա հանքը շահագործվելո՞ւ է, թե՞ ոչ։ Թեպետ, գործընթացները հուշում են, որ կողմնակից է շահագործման: Եվ ստացվում է, որ իշխանություններն իրենց տատանվողական և ոչ հստակ քաղաքականության արդյունքում պայմաններ են ստեղծում, որ ինչպես ՍԴ-ի հարցում, այնպես էլ Ամուլսարի խնդրում իրավիճակը թեժանա, սակայն հաշվի չեն առնում, որ դրանք կարող են հանգեցնել ներքաղաքական պայթյունի: