Երևան, 04.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Ան­գամ դա­սա­վան­դող ուսու­ցիչ­նե­րը չեն կա­րող ասել՝ երե­խա­ներն ինչ­պես կդրսև­ո­րեն իրենց այս նոր իրա­վի­ճա­կում»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Դպրոցները սեպտեմբերի 15-ից կսկսեն իրենց գործունեությունը: ԿԳՄՍ նախարարությունը սահմանել է ուղեցույց, որով պետք է առաջնորդվեն թե՛ ուսումնական հաստատությունները, թե՛ աշակերտները: Ըստ գերատեսչության, հիմնվելով տարբեր քննարկումների, առաջարկների վրա, ուղեցույցի որոշակի կետեր, հնարավոր է, վերանայվեն:

Հիշեցնենք, որ այն հայտնվեց բավականին սուր քննադատությունների թիրախում: Դրա մասին «Փաստը» խոսելու առիթ ունեցավ կրթության փորձագետների հետ: Սակայն, կարծես, չի խոսվում այն մասին, թե ինչպես են երեխաները հաղթահարելու հնարավոր դժվարությունները՝ կարողանալո՞ւ են մի քանի ժամ անդադար դիմակ կրել, դասամիջոցին դասարանից դուրս չգալ, ինչպես հաճախ կարծիք է հնչում՝ «քարացած» մնալ տեղերում, չեն անցկացվելու գործնական ու խմբակային պարապմունքներ, ինչն ազդեցություն է ունենալու կրթության որակի վրա:

Իհարկե, որևէ մեկը չի ժխտում հարցի առողջապահական կողմը, սակայն նույնիսկ մեծահասակներն են ճնշվում սահմանափակումներից, «չիկարելիներից», իսկ ինչպե՞ս դրանց կարձագանքեն երեխաները: Այստեղ ակնհայտ է նաև այն, որ համապատասխան նախարարությունները կանգնած են երկընտրանքի առաջ՝ կրթության հեռավար տարբերակն իրեն չարդարացրեց, ուստի նախընտրելի է առկա ուսուցումը, բայց մյուս կողմից՝ կարևոր են նաև առողջապահական հարցերը:

Հոգեբան Իրինա Ծատուրյանը նշում է՝ նախապես ինչ-որ կանխատեսումներ անելը ճիշտ չէ: «Առաջին դասարանցիները համեմատելու բան չունեն, իրենք մինչ այդ դպրոց չեն հաճախել: Այլ է մյուս դասարանների երեխաների հարցը: Ստեղծված իրավիճակում ուսուցիչները պետք է փորձեն խաղային տարրեր մտցնել դպրոց: Եթե աշակերտներն իրարից հեռավորության վրա են նստած, դա դեռ չի նշանակում, որ նրանք չեն կարող խաղալ: Խաղի դերակատարումը երեխային դաստիարակելու մեջ շատ կարևոր է:

Եթե ուսուցիչները լինեն ստեղծագործ, համապատասխան մարմիններն էլ իրենց նեղություն տան և այդ կարգի ծրագիր մշակեն, երբ երեխաները, հեռավորությունը և կանոնները պահելով, կարողանան իրար հետ խաղալ, նստել, կանգնել, այսինքն՝ չլինեն նույն անշարժ վիճակում, աշակերտները կմտածեն, որ այդպես էլ պետք է լիներ, կհարմարվեն իրավիճակին»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ծատուրյանը: Նա նշում է՝ ավելի հաճախ մենք ամեն ինչ քննադատելու սովորություն ունենք, դա հեշտ է, հատկապես, երբ դու ոչինչ չես առաջարկում կամ անում, մինչդեռ պետք է մի փոքր սպասել՝ հասկանալու, թե ինչպիսի զարգացումներ կլինեն:

«Դժգոհում ենք, որ երեխաները մանկապարտեզից հետո միանգամից 45 րոպե ստիպված են լինելու դասի նստել, հետո էլ դասամիջոցներին անընդհատ վազում են, քրտնում, հիվանդանում: Սա էլ մեզ դուր չի գալիս: Պետք է յուրաքանչյուր հարցի ստեղծագործաբար մոտենալ, այլ տարբերակ չկա: Համաճարակը եկավ, ամբողջ աշխարհին ծնկի իջեցրեց: Ուղղակի մեր ազգը դժվար է գնում փոփոխությունների, բայց մենք ունենք փոփոխված իրավիճակ, պետք է հասկանանք, թե ինչ կարող ենք անել հիմա:

Պետք է գոնե մեկ ամիս անցնի, մինչև տեսնենք՝ ինչ կլինի: Անգամ դասավանդող ուսուցիչները ներկա պահին չեն կարող ասել, թե ինչպես կդրսևորեն իրենց երեխաներն այս նոր իրավիճակում»,ընդգծում է մեր զրուցակիցը: Հոգեբանն ընդգծում է՝ ստեղծված իրավիճակում անելիք ունեն նաև ծնողները: «Կարող են, օրինակ՝ նկարազարդել դիմակները տարբեր կենդանիների պատկերներով կամ նախշերով: Երեխաները նաև ձեռքի աշխատանք կկատարեն:

Ուսուցիչն էլ կարող է առաջ բերել այն գաղափարը, որ այսօր, օրինակ՝ երեխաներն անտառի բնակիչներ են, վաղը ծաղիկներ են և այսպես շարունակ: Երեխաների մոտ հետաքրքրություն, անգամ ցանկություն կառաջանա այդ դիմակը կրել: Եթե մենք արդյունքում ուզում ենք ստանալ գրագետ անձ, քաղաքացի, այս դեպքում դպրոցն առանց ծնողի և ծնողն առանց դպրոցի չեն կարող: Իսկ ի՞նչ է կատարվում մեզ մոտ: Դպրոցը պատասխանատվությունը թողնում է ծնողի վրա, ծնողը՝ դպրոցի: Մեզ մոտ համագործակցություն չկա:

Հիմա ավելի բարդ իրավիճակ է, համաճարակ է, և կոնֆլիկտային շատ հարցեր կարող են առաջանալ, բայց մենք պետք է ելքեր գտնենք մեր երեխաներին լավագույնն առաջարկելու համար: Երեխան ճկուն է, սպունգի նման ընկալող, դու իրեն ինչ առաջարկում ես, նա ամեն ինչն էլ վերցնում է, ուղղակի դրանում պետք է բարություն և սեր լինի: Բոլորը մոռանում են ամենակարևորը՝ ցանկացած գիտելիք մարդ արարածն ընկալում է, երբ կա խաղի ֆորմատը:Նույնիսկ իմ աշխատանքի մեջ, երբ սկսում եմ կատակով բան ասել, դա շատ ավելի տպավորվում է այցելուի մեջ, քան երբ լուրջ, դասագրքային տերմիններ եմ օգտագործում»,-եզրափակում է Իրինա Ծատուրյանը:

Զելենսկին անիմաստ է համարել Պուտինին Կիև և իրեն Մոսկվա հրավիրելը8 զոհ, 3 վիրավոր․ Խոշոր ու ողբերգական ավտովթար՝ Արագածոտնի մարզումՎրաստանի պաշտպանական ուժերի հրամանատարը հարգանքի տուրք է մատուցել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակինԻրանը չի բացի Հորմուզի նեղուցը, քանի դեռ ԱՄՆ-ը չի կատարել Թեհրանի բոլոր յոթ պայմաններըԱռեղծվածային մահվան դեպք՝ Վանաձորում․ հարևանական վեճն ավարտվել է մասնակիցներից մեկի մահվամբ, համայնքային ոստիկանն էլ տեղափոխվել է հիվանդանոցԱՄՆ-ում մահացել է հայազգի գործարար և Ռոդ Այլենդի նահանգի նախկին պատգամավոր Արամ ԿարապետյանըԻ՞նչ անել, եթե հին անձնագրում գործող վիզա ունեք. ՆԳՆ-ն մանրամասնում էՌուսաստանի հավաքականի ըմբիշներն այլևս չեն մասնակցի RAF-ի մրցաշարերինՌուսաստանն ու Ղրղզստանը քննարկել են արտադրական համագործակցության ընդլայնումը ԵԱՏՄ շրջանակումԱՄՆ ընտրություններից մինչև Իրան․ ինչ նոր վտանգներ են ձևավորվում աշխարհումԷլմիրա Կարապետյանը դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիրԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների. 90 վայրկյան՝ Ռուբեն Մխիթարյանի հետՄ. Մելքոնյան փողոցում կկազմակերպվի կարգավորվող հետիոտնային անցումՀայաստանում դեղերի գները պետք է իջնեն. Տիգրան ԱբրահամյանՍիվրիհիսարի հայկական եկեղեցին վերածվել է թուրքական մշակույթի տանՄարատ Հարությունյանը՝ ավանդական կարատեի աշխարհի փոխչեմպիոնԴոնալդ Թրամփն ԱՄՆ Կոնգրեսի ներկայիս ընտրություններն անվանել է երկրի պատմության մեջ ամենակարևորըԺողովրդին պետք է ներկայացնել որոշումը, ոչ թե կարգախոսը․ Մհեր Ավետիսյան«ՀայաՔվե»-ն պահանջում է Հ1-ի ղեկավարների հրաժարականը․ պահանջին միացել է 300 հանրային գործիչ և ակտիվ քաղաքացի. Ավետիք ՉալաբյանՀանրայինը պետք է հասկանա՝ չի կարող գործել մի մարդու sms-ներով. Ավետիք ՉալաբյանՈւսուցիչների կամավոր ատեստավորման գործընթացում փոփոխություն է եղել․ ինչ է պետք իմանալՔննարկվել են երկկողմ էներգետիկ համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններըՀԱՊԿ-ը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համապարփակ խաղաղության համաձայնագրի շուտափույթ կնքման հույս ունի. ՄասադիկովԻնքնասպшն եղած զինվորի գործով 2 ժամկետային զինծառայող կալանավորվեցինՈւկրաինական կարգավորման բանակցությունների մասին զեկուցում են Պուտինին. ՊեսկովՀողին են հանձնել Լենինգրադի պաշտպանության ժամանակ զոհված Հարություն Հովհաննիսյանի աճյունըՄելանյա Թրամփը մտադիր է Սպիտակ տանը ՌԴ-ի և Ուկրաինայի ներկայացուցիչների հանդիպում անցկացնել Մեքսիկայում ինքնաթիռ է կnրծանվել. երկու օդաչուն զnhվել են Նիկոլ Փաշինյանի հակաեկեղեցական արշավին միացել է նաև Հանրայինը. Հրաժարական պիտի տան. Մենուա Սողոմոնյան Անհրաժեշտ է ընդդիմության համախմբումը Անկախության հռչակագրի պաշտպանության համար. Ավետիք ՉալաբյանՈսկին թանկացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Այսօրվա հրամայականը նոր պայքարի առաջբերումն է. «Համահայկական ճակատ» Շարժում Ռուսաստանը՝ Թյուրքական պետությունների կազմակերպությունում․ Կրեմլից ուշագրավ հայտարարություն 300 ստորագրությամբ հանրագիր՝ հանրային հեռարձակողի խորհրդի նախագահի և հանրային հեռուստաընկերության գործադիր տնօրենի հրաժարականի պահանջովԿամավոր ատեստավորման գործընթացում փոփոխություն․ ուսուցիչներին նոր հնարավորություն է տրվել Հանրայինը հատուկ Թաթայի համերգը հեռարձակեց, որ մոռացվեն ազգային սգի օրերը. Աննա Կոստանյան Պուտինը նոր օրենք է ստորագրել․ ՀՀ-ն և մի շարք այլ երկրներ տվյալներ կփոխանցեն Ռուսաստանին Վաշինգտոնն ու Թեհրանը հավատարիմ են մնում բանակցային գործընթացին. Կատարի ԱԳՆ Ucom-ն աջակցում է Silicon Mountains 2026-ին՝ խթանելով նորարարությունն ու տեխնոլոգիական զարգացումը ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի և Ադրբեջանի վերբերյալ հայտարարություն է արվել Իշխանությունը փոխելու կամ պահպանելու հարցը երկրի ներքին ժողովրդավարական գործընթացների մաս է. Մհեր ԱվետիսյանԵթե այն սկսվի, Մոսկվայի արձագանքը կլինի արագ և կարճատև․ Լավրովը զգուշացրել է «Քո կանաչ քայլը»․ Կոնվերս Բանկը՝ COP17-ումՄեծ խնդիր չեմ տեսնում. ԿԲ նախագահը` ՌԴ-ից կանխիկ գումարի արտահանման արգելքի մասին ՀԱՊԿ-ը հուսով է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև շուտով խաղաղության համաձայնագիր կկնքվի Աշխատանքն արդյունք պիտի ունենա, եթե չկա, ապա կա երկու տարբերակ` կամ ստում եք, կամ հրաժարական գրեք. Արեգա ՀովսեփյանՌանչպար բնակավայր տանող կամրջի ժամանակավոր վերականգնման աշխատանքներն ավարտական փուլում են Քաղաքական գործչին պետք է գնահատել ոչ թե պիտակներով, այլ նրա առաջարկած ծրագրերով. Մհեր ԱվետիսյանԶելենսկին իր թիմի հետ ժամանել է Բեռլին. նա հանդիպումներ կունենա Գերմանիայի կանցլերի, նախագահի, ինչպես նաև Բունդեսթագի նախագահի հետ TRIPP-ի համաձայնագրում «անխոչընդոտ» բառը «թակարդ» է մեր բնակչության համար. Արեգ Սավգուլյան