Երևան, 20.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«Ան­գամ դա­սա­վան­դող ուսու­ցիչ­նե­րը չեն կա­րող ասել՝ երե­խա­ներն ինչ­պես կդրսև­ո­րեն իրենց այս նոր իրա­վի­ճա­կում»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Դպրոցները սեպտեմբերի 15-ից կսկսեն իրենց գործունեությունը: ԿԳՄՍ նախարարությունը սահմանել է ուղեցույց, որով պետք է առաջնորդվեն թե՛ ուսումնական հաստատությունները, թե՛ աշակերտները: Ըստ գերատեսչության, հիմնվելով տարբեր քննարկումների, առաջարկների վրա, ուղեցույցի որոշակի կետեր, հնարավոր է, վերանայվեն:

Հիշեցնենք, որ այն հայտնվեց բավականին սուր քննադատությունների թիրախում: Դրա մասին «Փաստը» խոսելու առիթ ունեցավ կրթության փորձագետների հետ: Սակայն, կարծես, չի խոսվում այն մասին, թե ինչպես են երեխաները հաղթահարելու հնարավոր դժվարությունները՝ կարողանալո՞ւ են մի քանի ժամ անդադար դիմակ կրել, դասամիջոցին դասարանից դուրս չգալ, ինչպես հաճախ կարծիք է հնչում՝ «քարացած» մնալ տեղերում, չեն անցկացվելու գործնական ու խմբակային պարապմունքներ, ինչն ազդեցություն է ունենալու կրթության որակի վրա:

Իհարկե, որևէ մեկը չի ժխտում հարցի առողջապահական կողմը, սակայն նույնիսկ մեծահասակներն են ճնշվում սահմանափակումներից, «չիկարելիներից», իսկ ինչպե՞ս դրանց կարձագանքեն երեխաները: Այստեղ ակնհայտ է նաև այն, որ համապատասխան նախարարությունները կանգնած են երկընտրանքի առաջ՝ կրթության հեռավար տարբերակն իրեն չարդարացրեց, ուստի նախընտրելի է առկա ուսուցումը, բայց մյուս կողմից՝ կարևոր են նաև առողջապահական հարցերը:

Հոգեբան Իրինա Ծատուրյանը նշում է՝ նախապես ինչ-որ կանխատեսումներ անելը ճիշտ չէ: «Առաջին դասարանցիները համեմատելու բան չունեն, իրենք մինչ այդ դպրոց չեն հաճախել: Այլ է մյուս դասարանների երեխաների հարցը: Ստեղծված իրավիճակում ուսուցիչները պետք է փորձեն խաղային տարրեր մտցնել դպրոց: Եթե աշակերտներն իրարից հեռավորության վրա են նստած, դա դեռ չի նշանակում, որ նրանք չեն կարող խաղալ: Խաղի դերակատարումը երեխային դաստիարակելու մեջ շատ կարևոր է:

Եթե ուսուցիչները լինեն ստեղծագործ, համապատասխան մարմիններն էլ իրենց նեղություն տան և այդ կարգի ծրագիր մշակեն, երբ երեխաները, հեռավորությունը և կանոնները պահելով, կարողանան իրար հետ խաղալ, նստել, կանգնել, այսինքն՝ չլինեն նույն անշարժ վիճակում, աշակերտները կմտածեն, որ այդպես էլ պետք է լիներ, կհարմարվեն իրավիճակին»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ծատուրյանը: Նա նշում է՝ ավելի հաճախ մենք ամեն ինչ քննադատելու սովորություն ունենք, դա հեշտ է, հատկապես, երբ դու ոչինչ չես առաջարկում կամ անում, մինչդեռ պետք է մի փոքր սպասել՝ հասկանալու, թե ինչպիսի զարգացումներ կլինեն:

«Դժգոհում ենք, որ երեխաները մանկապարտեզից հետո միանգամից 45 րոպե ստիպված են լինելու դասի նստել, հետո էլ դասամիջոցներին անընդհատ վազում են, քրտնում, հիվանդանում: Սա էլ մեզ դուր չի գալիս: Պետք է յուրաքանչյուր հարցի ստեղծագործաբար մոտենալ, այլ տարբերակ չկա: Համաճարակը եկավ, ամբողջ աշխարհին ծնկի իջեցրեց: Ուղղակի մեր ազգը դժվար է գնում փոփոխությունների, բայց մենք ունենք փոփոխված իրավիճակ, պետք է հասկանանք, թե ինչ կարող ենք անել հիմա:

Պետք է գոնե մեկ ամիս անցնի, մինչև տեսնենք՝ ինչ կլինի: Անգամ դասավանդող ուսուցիչները ներկա պահին չեն կարող ասել, թե ինչպես կդրսևորեն իրենց երեխաներն այս նոր իրավիճակում»,ընդգծում է մեր զրուցակիցը: Հոգեբանն ընդգծում է՝ ստեղծված իրավիճակում անելիք ունեն նաև ծնողները: «Կարող են, օրինակ՝ նկարազարդել դիմակները տարբեր կենդանիների պատկերներով կամ նախշերով: Երեխաները նաև ձեռքի աշխատանք կկատարեն:

Ուսուցիչն էլ կարող է առաջ բերել այն գաղափարը, որ այսօր, օրինակ՝ երեխաներն անտառի բնակիչներ են, վաղը ծաղիկներ են և այսպես շարունակ: Երեխաների մոտ հետաքրքրություն, անգամ ցանկություն կառաջանա այդ դիմակը կրել: Եթե մենք արդյունքում ուզում ենք ստանալ գրագետ անձ, քաղաքացի, այս դեպքում դպրոցն առանց ծնողի և ծնողն առանց դպրոցի չեն կարող: Իսկ ի՞նչ է կատարվում մեզ մոտ: Դպրոցը պատասխանատվությունը թողնում է ծնողի վրա, ծնողը՝ դպրոցի: Մեզ մոտ համագործակցություն չկա:

Հիմա ավելի բարդ իրավիճակ է, համաճարակ է, և կոնֆլիկտային շատ հարցեր կարող են առաջանալ, բայց մենք պետք է ելքեր գտնենք մեր երեխաներին լավագույնն առաջարկելու համար: Երեխան ճկուն է, սպունգի նման ընկալող, դու իրեն ինչ առաջարկում ես, նա ամեն ինչն էլ վերցնում է, ուղղակի դրանում պետք է բարություն և սեր լինի: Բոլորը մոռանում են ամենակարևորը՝ ցանկացած գիտելիք մարդ արարածն ընկալում է, երբ կա խաղի ֆորմատը:Նույնիսկ իմ աշխատանքի մեջ, երբ սկսում եմ կատակով բան ասել, դա շատ ավելի տպավորվում է այցելուի մեջ, քան երբ լուրջ, դասագրքային տերմիններ եմ օգտագործում»,-եզրափակում է Իրինա Ծատուրյանը:

Փաշինյանը չէ՞ր մեզ և՛ 2018-ին, և՛ 2021-ին նույն խաղաղությունը խոստանում, բայց 3 պատերազմ բերեց․ Նարեկ ԿարապետյանԼուկաշենկոն ասել է, որ Թրամփն առաջարկում է իրեն հանդիպել Ֆլորիդայում Նիկոլի օրոք՝ ունեցել ենք 5 պատերազմ և ռազմական գործողություն․ Հայկ ԱթոյանԲրյուսելում տեղի է ունեցել ԵՄ-Հայաստան խորհրդարանական գործընկերության կոմիտեի 5-րդ նիստը Շվեյցարիան դադարեցրել է զենքի արտահանումը Միացյալ Նահանգներ Իրանի հետ հակամարտության ընթացքում Ոտնձգություն է կատարվել ավտոբուսի վարորդի նկատմամբ․ նա հիվանդանոցում է ԵՊՀ ֆիզիկայի ինստիտուտում բացվել է նոր, ժամանակակից լսարան Փաշինյանի տեղն այնքան է նեղացել, որ սկսել է ժողովրդին պատերազմով սպառնալ․ ասում է, որ ոչ միայն պատերազմ է լինելու, այլև ինքնիշխանություն ենք կորցնելու․ Էդմոն ՄարուքյանըԿենտրոնական Իսրայելը ենթարկվել է Իրանի կողմից նոր հրթիռային հարվածի «Ոչ Արևմտյան Ադրբեջանին» շարժման անդամները խնդրագիր են հանձնել ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսին (տեսանյութ) Ուժեղ Հայաստանում յուրաքանչյուր ժամկետային զինծառայող կստանա երաշխավորված վարձատրություն և կկարողանա ֆինանսապես օգնել իր ընտանիքին. Տիգրան ԱբրահամյանՄարտի 20-ին կդադարեցվի ջրամատակարարումը. հասցեներ Ներգաղթի իրական պատճառները․ ինչու 2025-ի ցուցանիշը չի կարելի վերագրել միայն «խաղաղությանը»․ Շաքե ԻսայանՎեհափառը հրավիրվել էր Իլիա II-ի հուղարկավորությանը, սակայն նրան արգելվել է լքել երկիրը․ Պաչուաշվիլի ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում օպերատիվ-հետախուզական վարչությունների տարածքային ստորաբաժանումների ղեկավարներ են նշանակվել Շրի Լանկան արգելել է մուտքը իրանական նավերի և ամերիկյան կործանիչների համար Hyur Home Dilijan հյուրատունն ընդլայնվում է Women In Business ֆինանսավորման շնորհիվԲաբկեն Հարությունյանը նոր պաշտոն է ստացել Ժողովրդի վստահությունը անդառնալիորեն մսխած, Հայաստանի գլխին երեք պատերազմ բերած ու դրանցում պարտված թույլ ղեկավարը վախեցած է․ Մարիաննա ՂահրամանյանՄակրոնը կոչ է արել ԵՄ-ին վարկ տրամադրել Կիևին Փաշինյան, մենք լսեցինք քո քաղաքական հայտարարությունները, բայց Արթուր Ավանեսյանը եկել է քեզ անվտանգության մասին մի քանի դաս տալուԻրանը հայտարարել է, որ հակամարտությունից հետո կշարունակի վերահսկել Հորմուզը Անվտանգության լարվածության ֆոնին ՆԱՏՕ-ն լքում է Իրաքը Գողություն՝ Հրազդանի Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական դպրոցում. գողոնը հայտնաբերվել է (տեսանյութ) Վստահ եմ արածի բեռն ա ձեզ տանջում, շատ ծանր բեռը, դուք հո գիտեք թե ձեր իշխանության տարիներին ինչ « ձեռքբերումներ» ունեք, որոնք երբեք չեն մոռացվելու․ Արման ԱբովյանԻսրայելի պաշտպանության նախարարը սպառնացել է Սիրիային հարվածներով, եթե դրուզները ճնշման ենթարկվեն Կյանքից հեռացել է լեգենդար դերասան Չակ Նորիսը Հանդիպակաց երթևեկող «ԲՄՎ»-ն հայտնաբերվել է․ կազմվել է արձանագրություն (տեսանյութ) Իրանը զգուշացնում է՝ էներգետիկ թիրախների դեպքում պատասխանն ավելի ուժեղ կլինի, զոհերի թիվը շարունակում է աճել Բեռնատարը Վաղարշյան փողոցում վրաերթի է ենթարկել կին հետիոտնի. վերջինս մաhացել է Մի´ թիրախավորեք լրագրողներին, դուք նրանց շնորհիվ եք իշխանության եկել. Թ. ԹովմասյանԸնտրությունները վերածվում են «Ադրբեջանի թեկնածուի» օգտին կամ նրա դեմ հանրաքվեի. Նահապետյան (տեսանյութ)Աշոցքի, Արագածի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում թույլ ձյուն է տեղում Ցանկացած ընդդիմադիր գործողություն այս վարչախումբը հիբրիդային պատերազմ է որակում․ Ավետիք Չալաբյան Իրանում uպանվել է հատուկ նշանակության ուժերի հրամանատար Քավուս Դեհրուդին Որ դեպքում նավթի գները կարող են բարձրանալ մինչև 180 դոլար․ ԶԼՄ Երևանի քաղաքապետարանը դարձել է «Հայ Վիրտուոզներ» միջազգային ակադեմիա-փառատոնի գլխավոր գործընկերԴու չէի՞ր նախկինների ազատագրած Շուշիում տրնգի պարում, բա հիմա էլ պարի․ Շարմազանովը՝ Փաշինյանին Վերադարձ, թե՞ ընդլայնում. ինչ է թաքնված ադրբեջանցի տեղահանված անձանց խնդրի հետևում (տեսանյութ) Բեռնատարը Վաղարշյան փողոցում վրшերթի է ենթարկել կին հետիոտնի. վերջինս մաhացել է Պատրիարք Ֆիլարետն է մաhացել 97 տարեկան հասակումՓաշինյանը պատրաստվում է նորից խայտառակել «ռեսպուբլիկան» Պատերազմի քարոզով ու պաշտպանությամբ ՀՀ-ում մեկ ուժ է գործում` իշխող ռեժիմը․ ԱբրահամյանՀունիսի 7-ին հայ ժողովուրդը ընտրելու է ուժեղ Հայաստան, ուժեղ բանակ, ուժեղ դիվանագիտություն և ուժեղ վարչապետ. Արման Պետրոսյան9-րդ դասարանցիները «Գրականության» և «Հայաստանի պատմության» քննությունը հանձնելու են էսսեի ձևաչափովՀանքաքարի բարձման և տեղափոխման ամբողջական ցիկլը 1 րոպեում. ինչպես է Komatsu դուետն աշխատում բացահանքումՈւնենք սոցիալական ծրագիր՝ ժողովրդի բարեկեցիկ ապագայի համար․ Հրայր Կամենդատյան.Իրանի դեմ պատերազմը սպառնալիք է Հայաստանի սահմաններին․ Ավետիք ՔերոբյանՓաշինյանն ընդդիմությանը փորձում է ներքաշել ցածրակարգ դիսկուրսի դաշտ ԵՄ-ն ավելացնելու է Փաշինյանին հատկացվող աջակցությունը