Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հակաճգնաժամային կառավարումը պահանջում է նաև ընթացիկ գնահատում, եթե սխալներ կան, պետք է ուղղվեն, պատասխանատուները՝ պատժվեն, բայց դա չի արվում․ տնտեսագետ

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Ուշացած միջոցառումների պատճառով կարճ ժամանակահատվածում ունեցանք համավարակի տարածում, տարբեր ոլորտներում տնտեսական սահմանափակումներ իրականացվեցին, որը բերեց տնտեսական հետևանքներ՝ տուժեցին տնտեսվարողները, մարդիկ դարձան գործազուրկ և հայտնվեցին հարկադիր չվճարվող պարապուրդում։ Շատերը կորցրեցին իրենց փոքր բիզնեսը, որը նրանց օրվա եկամուտն և ապրուստն էր ապահովում, արդյունքում ունեցանք այն հետևանքներն, որոնք այժմ տեսնում ենք․ Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանն՝ անդրադառնալով համավարակի պատճառով առաջացած տնտեսական հետևանքներին։

Տնտեսագետը նշեց՝ երկրորդ կիսամյակում արդեն ՀՆԱ-ի կրճատում ունենք, կրճատվել է աշխատողների թիվը, և, իրավիճակով պայմանավորված, բարձրացել է գործազրկության մակարդակը․

 «Կարևոր ոլորտները, ինչպիսիք են՝ շինարարությունը, սննդի, հագուստի և տուրիզմի ոլորտը, բոլորն էապես կրճատվել են, նույնիսկ կան ոլորտներ, որոնց ընդհանուր շրջանառության կրճատումը մոտենում է 100 տոկոսի և այսպիսի պարագայում աջակցության ծրագրերի արդյունավետությանը պետք է վերապահումով մոտենալ»։

Թադևոս Ավետիսյանը նշեց, որ Կառավարության առաջարկած տնտեսական ծրագրերը համավարակի պատճառով առաջացած խնդիրներին համարժեք չեն, և մեծ է ռիսկը, որ աջակցության միջոցները այս կերպ կփոշիանան, իսկ մեր երկիրն ունի սահմանափակ ռեսուրսներ։ Նրա խոսքով՝ դրան զուգահեռ նկատվում է պետական եկամուտների կրճատում, արտաքին պարտքի և սոցիալական ծախսերի ավելացում․«Օրինակ ցածր տոկոսադրույքով պետական աջակցության վարկ են տրամադրում այն  տնտեսվարողներին, որոնք չեն կրճատել իրենց աշխատակիցներին, սակայն գիտեմ բազմաթիվ դեպքեր, որ տնտեսվարողները հարկերը վճարել են և աշխատող չեն կրճատել, դիմել են աջակցության ծրագրերին, և ամենատարբեր պատճառներով մերժել են, քանի որ ունեցել են ընդամենը 500 դրամի հարկային պարտավորություն, որը զուտ համակարգի խնդիր է եղել։  Կամ, օրինակ՝ 68 հազար դրամ են վճարում չորս հոգանոց ընտանիքին, որը մարտից կորցրել է իր աշխատանքը, և հիմա արդեն 6-րդ ամիսն է անցել, այն դեպքում, երբ կենսապահովման զամբյուղը ամսական 1 անձի հաշվով  մոտավորապես 60 հազար դրամ  է։ Արդյո՞ք այդ աջակցությունը համարժեք է, իհարկե՝ ոչ»։

Տնտեսագետը մեկ այլ խնդիր է նշում, ասում է՝ պետությունը  տնտեսվարողին վարկով գումար է առաջարկում, բայց սահմանափակել է մի մասի  գործունեությունը, մի մասի համար էլ այնպիսի սահմանափակումներ է դրել, որ նրանք շահույթ չեն ստացել և եթե վերցնեն վարկով գումար՝ կավելացնեն իրենց պարտքը, ինչը հավելյալ դժվարություններ է ստեղծելու ապագայում իրենց գործունեությունը շարունակելու համար։ Ըստ նրա՝ դա է պատճառը, որ շատ դեպքերում տնտեսվարողները նախընտրում  են ժամանակավորապես դադարեցնել կամ փակել իրենց  գործունեությունը։

«Մենք բազմաթիվ առաջարկներ ենք ներկայացրել ոչ միայն հարկերի հետ կապված, այլ տարբեր պետական սուբսիդավորման համար, ասում են, որ ռեսուրսները սահմանափակ է, բայց եթե ռեսուրսները սահմանափակ է, արդյո՞ք կյանքի կոչված ծրագրերի գնահատականները կան՝ թե տնտեսական, սոցիալական ինչպիսի՞ ազդեցություն կունենան և արդյոք թիրախավորվա՞ծ են։ Կամ ո՞վ է հետևել, որ այդ ծախսված գումարները հասնեն իրենց նպատակին, կա՞ արդյոք հաշվետվողականություն, և ի վերջո դրված նպատակը իրականցվել է, թե՝ ոչ։ Հակաճգնաժամային կառավարումը պահանջում է նաև ընթացիկ գնահատում և եթե կան սխալներ, պետք է ուղղվեն և ինչու չէ՝ նաև պատասխանատուները պատժվեն, որովհետև  հակաճգնաժամային փուլում շատ կարևոր է նաև կարգապահությունը, բայց դա չի արվում, պոպուլիստական մոտեցում է իրականացվում»,- խոսքը եզրափակեց Թադևոս Ավետիսյանը։

Խտրական մոտեցում կա այն համայնքների նկատմամբ, որտեղ ընդդիմադիր համայնքապետեր կան. Լենա ՄաթևոսյանՀանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան Արագ աճ, որակյալ զարգացում․ Ֆասթ Բանկի առաջիկա զարգացման 4 ուղենիշերը «Բարգավաճ Հայաստան»-ը անկախ բոլոր անարդարություններից շարունակելու է իր դերակատարությունն ունենալ Հայաստանի հանրային, քաղաքական կյանքում. հայտարարություն Ի՞նչ կապ ունի կոստյումը ծխախոտի հետ. «Փաստ»ՀՀ ԿԲ-ն քաղաքականության տոկոսադրույքը բարձրացրել է 0.25 տոկոսային կետով Բյուրեղավանում կասեցվել է լավաշի արտադրամասի գործունեությունը Հայաստանում «Խվատայկաների» և որոշ շահումով խաղերի կազմակերպումը ենթակա է պարտադիր լիցենզավորման. ՊԵԿ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (15 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ) Դոնալդ Թրամփի ականջը, առաջին տանկերը պատերազմում. «Փաստ»Լոռիում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ Արարատում նորածնի կյանքից հեռանալու դեպքով բժշկուհուն մեղադրանք է առաջադրվել․ ինչ է բացահայտվել ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովը հավանություն է տվել ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների օրինագծին Մեղրի-Երևան ավտոճանապարհին բախվել են 5 մեքենա Ինչպե՞ս հասանք այս օրին. մարդկային կապիտալի հիմնարար բաղադրիչի խոր ճգնաժամ. «Փաստ»Լիտվայի օդային տարածքում ՆԱՏՕ-ի կործանիչն առաջին անգամ ԱԹՍ է խոցել Արմեն Գրիգորյանի և առհասարակ Փաշինյանի կառավարության օրոք մեկնարկած ցանկացած նախաձեռնություն պարզապես հարմարեցվում է օտարների ձևավորած տարածաշրջանային օրակարգերին. Ա․ ԿոստանյանԻրանի գերագույն առաջնորդը ողջ է և շարունակում է կատարել իր պարտականությունները. Փեզեշքիան Այս ամառ Հայաստանում գրանցվել է օդային երթևեկության երբևէ եղած ամենաբարձր օրական ցուցանիշը Փաշինյանի հռչակած «իրական Հայաստան» քաղաքականությունը ներկայում հանգեցնում է մշտական զիջումների ու կորուստների. «Փաստ»Կյանքից հեռացել է «Արարատ-73»-ի ֆուտբոլիստ Սերգեյ Պողոսյանը Խաղադաշտից՝ հանք․ «Սյունիք» ՖԱ-ն՝ ԶՊՄԿ-ումՈւկրաինան ռուսական մարզերի ուղղությամբ զանգվածային հարձակում է իրականացրել ՆԱՏՕ-ի կործանիչներն անօդաչու թռչող սարք են խփել Լիտվայի երկնքում Մեր երկրում աշակերտների գրագիտության մակարդակը տարեցտարի նվազում է. Ատոմ ՄխիթարյանԳազամատակարարման ընդհատումներ Սյունիքի մարզում Ոչ բոլոր հայերն են «յուրային». իշխանությունները վերանայում են Սփյուռքի հետ հարաբերությունները. «Փաստ»Սևանա լճի ջրի միջին ջերմաստիճանն առափնյա հատվածում՝ սեպտեմբերի 15-ի 08։00-ի դրությամբ Վրաերթ-վթար՝ Սյունիքում, 32-ամյա վարորդը կայանել է մեքենան, «Opel»-ը վրաերթի է ենթարկել նրանՄեկնարկում է շախմատի համաշխարհային Օլիմպիադան․ ովքեր են մասնակցում Հայաստանից ԱՄՆ-ը մերժել է Սաուդյան Արաբիային հութիներին զսպելու հարցում օգնություն ցուցաբերել. FT «Հակոբիցս հետո ուժ տվողը թոռնիկներս դարձան». Հակոբ Հովհաննիսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 7-ին Մատաղիսում. «Փաստ»Հայաստանի տարբեր մարզերում սոցիալական նոր բնակարաններ են կառուցվում. ո՞ւմ համար են դրանք Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 15-ին Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ»Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան ԴումիկյանԵվրոպան Հայաստանին դիտարկում է որպես ռեսուրսների և իրացման շուկա. Գալուզին Մինչև ե՞րբ կերկարաձգվի անհայտ կորած զինծառայողների ընտանիքներին տրամադրվող աջակցությունը. «Փաստ»Լույս չի լինելու «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ»Եթե ձուկն ապրի ցամաքում... խաղաղությունը կվտանգվի՞. «Փաստ»Չեն կարող առանց մարդկանց կյանքը դժոխքի վերածելու. «Փաստ»Մինչ մեզ մոտ «թիթեռ են նկարում», Ադրբեջանն զբաղված է իր հորինվածքները միջազգային հանրությանը մատուցելով. «Փաստ»Թվերի անողոք լեզուն. ՔՊ-ի հեռացումը ոչ թե էմոցիոնալ ցանկություն է, այլ իրատեսական խնդիր. «Փաստ»Սոցիալական ցանցերը 15 տարեկանից փոքր երեխաների համար արգելելու համար Մակրոնն առաջարկ է արելՍեպտեմբերի 15/16-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսը ընդունել է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու արքեպիսկոպոս ԱկսիյինՀայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում ԷՀայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը