Երևան, 03.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ո՞րն է հայ-եգիպ­տա­կան հա­րա­բե­րու­թյու­ննե­րին նոր թափ հա­ղոր­դե­լու անհ­րա­ժեշ­տու­թյու­նը

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Չնայած կորոնավիրուսի համավարակը տարածվում է, բայց դա խոչընդոտող հանգամանք չի հանդիսանում, որպեսզի տարածաշրջանում ակտիվ աշխարհաքաղաքական շարժեր տեղի ունենան։ Սա պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ երկրների կառավարությունները փորձում են հանրության ուշադրությունը շեղել ճգնաժամային իրավիճակով պայմանավորված ներքին խնդիրներից։ Եվ այս տեսանկյունից թերևս պատահական չէ Միջերկրական ծովի արևել յան հատվածում ստեղծված ճգնաժամը։

Խնդիրն այն է, որ Միջերկրականի արևել յան մասը ոչ միայն մեծ կարևորություն ունի կոմունիկացիոն առումով, այլև այնտեղ ածխաջրածնային խոշոր պաշարներ կան։ Դրա համար էլ ծովային այս հատվածի նկատմամբ բացահայտ հավակնություններ ունի Թուրքիան, ինչի արդյունքում էլ սրվել են թուրք-հունական հարաբերությունները։ Վերջին շրջանում Թուրքիան փորձեր է ձեռնարկում ավելացնելու իր ներկայությունը տարածաշրջանում, իսկ դա նշանակում է, որ թուրքական պետության կշռի բարձրացումը տեղի է ունենալու տարածաշրջանային այլ դերակատարների հաշվին, ինչի արդյունքում էլ սրվում են Թուրքիայի և հարևան երկրների հարաբերությունները։

Իսկ հունական կողմին արևելամիջերկրականի հարցի շուրջ սատարում են ոչ միայն ԵՄ երկրները, այլև մի շարք արաբական պետություններ, այդ թվում՝ տարածաշրջանային լուրջ դերակատար Եգիպտոսը։ Եգիպտոսի ու Թուրքիայի հակասությունները դրսևորվում են ոչ միայն այս կոնֆլիկտում, այլև լիբիական հակամարտության շրջանակներում։ Թուրքիան Լիբիայում աջակցում է Ազգային համաձայնություն կառավարությանը և փորձում է այնտեղ իր ռազմական ներկայությունը հաստատել, իսկ Եգիպտոսը դեմ է Թուրքիայի այդ նկրտումներին և, հարևան Լիբիան համարելով իր ազդեցության գոտին, մեծ աջակցություն է տրամադրում գեներալ Հաֆթարի գլխավորած ուժերին։ Երկու երկրների շահերը բախվում են նաև համաարաբական աշխարհում ազդեցություն ձեռք բերելու հարցում։

Եվ գաղտնիք չէ, որ Եգիպտոսը, լինելով արաբական ամենամեծ բնակչությունն ունեցող երկիրը (100 մլնից ավելի) համաարաբական լիդերության է ձգտում, իսկ դրան հակազդում է Թուրքիան։ Թուրք-եգիպտական հակասությունները դրսևորվում են նաև ներքաղաքական ասպեկտով։ Խնդիրն այն է, որ Թուրքիան ամեն կերպ աջակցում է Եգիպտոսի «Մահմեդական եղբայրներ» իսլամիստական կուսակցությանը, որը Մուհամմեդ Մուրսիի գլխավորությամբ կարողացավ որոշ ժամանակով իշխանություն ստանալ Եգիպտոսում, սակայն Մուրսիի տապալումից հետո 2013 թվականին եգիպտական դատարանը արգելեց «Մուսուլման եղբայրների» գործունեությունը։ Եվ Եգիպտոսի ներկայիս իշխանությունները շատ զգայուն են «Մահմեդական եղբայրների» հարցում Թուրքիայի դիրքորոշման նկատմամբ։

Ստացվում է, որ Եգիպտոսի և Հայաստանի շահերը հիմնական ուղղություններով համընկնում են, քանի որ Թուրքիան հակահայկական քաղաքականություն է վարում, Հայաստանին ենթարկում է տնտեսական շրջափակման և բացահայտ աջակցություն է տրամադրում Ադրբեջանին։ Սրան գումարվում է նաև այն հանգամանքը, որ հայ-եգիպտական հարաբերությունները պատմական խորություն ունեն։ Եվ եգիպտահայ համայնքի թիվը կտրուկ աճել է, երբ ավելի քան մեկ դար առաջ այդտեղ ապաստան են գտել Հայոց ցեղասպանությունից փրկված հարյուր հազարավոր մեր հայրենակիցները: Եգիպտահայ համայնքը լուրջ ներդրում է ունեցել ժամանակակից Եգիպտոսի պետականության կայացման և զարգացման գործում՝ զբաղեցնելով ազդեցիկ պետական և հասարակական դիրքեր։

Եվ պատահական չէ, որ Եգիպտոսի առաջին վարչապետը եղել է Նուբար Փաշան։ Ուստի վերջին շրջանում փորձագիտական մակարդակով ակտիվորեն քննարկվում էր այն թեման, որ արտաքին քաղաքականության առումով մեծ անհրաժեշտություն կա նոր թափ հաղորդել հայ-եգիպտական հարաբերություններին։ Մի քիչ ուշացումով, բայց, կարծես թե, փորձեր ձեռնարկվում են այս ուղղությամբ։

Կարևոր է, որ Եգիպտոս կատարած այցի շրջանակներում արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպումներ ունեցավ Եգիպտոսի ԱԳ նախարար Սամեհ Շուքրի և նախագահ Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսի հետ, բայց երկկողմ հարաբերություններում լուրջ տեղաշարժ արձանագրելու համար արտգործնախարարի այցը բավարար չէ, անհրաժեշտ է, որ այդ երկիր այցելի նաև վարչապետ Փաշինյանը, և ձեռք բերվեն հստակ քաղաքական, տնտեսական և ռազմական ոլորտներին առնչվող պայմանավորվածություններ։ Պահը շատ հարմար է նաև նրա համար, որ Եգիպտոսը քայլեր ձեռնարկի Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ:

«Սրտի օլիգարխ» չունեցող Փաշինյանը, «մոռացված» հերքումն ու իրականությունը Թոռնիկը ձերբակալվել է իր 98-ամյա տատիկի սպանության համարԱնօդաչու թռչող սարքեր են հարձակվել Մոսկվայի մարզի վրա Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանը կբարձրանա 1-3 աստիճանով Ուկրաինայի արևմտյան դաշնակիցները դառնում են միջազգային աhաբեկչnւթյան հանցակիցներ՝ լռություն պահպանելով Կիևի գործողությունների մասին․ ՊուտինԿփոփոխվեն Պետական գույքի կառավարման և Ջրային կոմիտեի անվանումները. դրանք դուրս կգան ՏԿԵՆ ենթակայությունից Լայպցիգի միջադեպից հետո ԵՄ-ն և ՆԱՏՕ-ն խոստանում են ուժեղացնել ճնշումը ՌԴ-ի վրա Հաղարծին վանական համալիրի մոտ 22-ամյա վարորդը «Mercedes»-ով բախվել է ծառերին․ կա վիրավոր Ուկրաինական դրոնները հարձակվել են Սոչիի նավահանգստի վրա Ադրբեջանում 5000 մարդ է տարհանվել զինամթերքի պահեստի պայթյունից հետո Կգործարկվի «Պարզեցված մաքսային միջանցք»Ադրբեջանից Հայաստան է ուղարկվել դիզելային վառելիքով 17 վագոն-ցիստեռն Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը․ ԵՄ-ի ու ԵԱՏՄ-ի միջև՝ խելոք գառը 7 մոր կուրծք է ուտում. Էդմոն ՄարուքյանՄենք ամեն ինչ անելու ենք, որ արցախցիների ինքնորոշման իրավունքը նորից վերականգնվի. Մենուա Սողոմոնյան Նորերը հներից. Գերմանացի գիտնականները առաջարկել են արևային վահանակների արտադրության եզակի տեխնոլոգիաՍողանքի և ջրհեղեղի հետևանքով Նեպալում առնվազն 22,000 երեխա տառապnւմ է մաքուր խմելու ջրի պակասից ԻՀՊԿ-ն hարվածել է Քուվեյթում ԱՄՆ ռшզմաբազաներին ԱՄՆ ԶՈւ-ն Հորմուզի նեղուցի շրջանում nչնչացրել է իրանական նոր uպառազինություններ․ Թրամփ Վստահության ճգնաժամը հարաբերությունների դաշտում. ինչպես խուսափել ծանրագույն հետևանքներից. «Փաստ»«Միջազգային մեր գործընկերները փաստել են՝ խոչընդոտող պատը Հայաստանի իշխանություններն են». «Փաստ»Առաջիկա երկու տարում՝ պետբյուջեից մոտ 3 միլիարդ դրամ. նպատակն է ավելացնել օդային ճանապարհով արտահանման ծավալները. «Փաստ»Մահացել է դերասան Արման Ումրշատյանի մայրըԼույս չի լինելու «Բարսելոնան» հրապարակել է մրցաշրջանի հայտացուցակը. հայտնի են ֆուտբոլիստների վերջնական խաղային համարները Արդարադատություն պատգարակի վրա. երբ պետական ապարատը վերածվում է անհոգի վրեժխնդրության գործիքի. «Փաստ»Ստանձնած պարտավորությունները կատարելու ճանապարհին. «Փաստ»Կասկածելի մահեր և չբացահայտված հանգամանքներ. «Փաստ»Ո՞վ է իրականում շաքարավազի խոշոր ներկրող ներկայացող գործարարը և ո՞ւմ է պարտք հսկայական գումարներ. «Փաստ»Արցախի հարցը չսպիացող վերք է. սոցիալական նպաստները չեն կարող փակել պատմական ու իրավական բաց վերքը. «Փաստ»Առաջիկա օրերին գազանջատումներ են սպասվումԱռաջիկա օրերին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԸնկերությունն ապօրինի արդյունահանել է լեռնային զանգված․ պետությանը պատճառված 6․6 մլն դրամի վնասը վերականգնվել էԹրամփը հայտնել է՝ երբ է մտադիր հանդիպել ՊուտինինՍեպտեմբերի 4-ը Փրկարարի օրն էՌուսաստանը որևէ պատճառ չի տեսնում հայկական երկաթուղու կոնցեսիան վաճառելու համար․ ՕվերչուկԼամբադա կամուրջը կհիմնանորոգվի. մի շարք հատվածներ փակ կլինենԲնակարանային գողության մեջ կասկածվողները ձերբակալվել են հանցափաստով․ բացահայտումՆա իսպանական ֆուտբոլի Մեսսին է․ Իսպանիայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչԹրամփը դարձել է ԱՄՆ գործող առաջին նախագահը, ում պատկերը հայտնվել է մեկ դոլարանոց մետաղադրամի վրաՎթար է. ջուր չի լինելուՄեկնարկում է Վահագն Խաչատուրյանի պաշտոնական այցը ՉեխիաԹրամփն առաջարկել է Հորմուզի նեղուցը վերանվանել «Թրամփի նեղուց»Արցախցիների պահանջը՝ իրենց տներ վերադառնալու, ոչ մի կերպ առիթ չի կարող դառնալ պատերազմ հրահրելու. Աննա ՅայլոյանԼեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակումը տեղի է ունեցել միջազգային իրավունքով. Հասմիկ ՂազարյանՆորածնին պոլիկլինիկայում կարելի է գրանցել առցանց․ ԱՆ-ն մանրամասներ է ներկայացրելԳերմանիայի կողմից հակառուսական գործողությունները կստանան կոշտ պատասխան․ ՌԴ ԱԳՆԽոշոր ու ողբերգական ավտովթար Արագածոտնի մարզում․ նախնական տվյալներով՝ կա 5 զոհ և 7 վիրավորՀաստատվել է «Tour of Armenia» հեծանվավազքի տարբերանշանը, գործարկվել է պաշտոնական կայքը«Հայ Վիրտուոզներ»-ի կրթաթոշակառուները՝ Աշխարհի երիտասարդական նվագախմբերի IV միջազգային փառատոնի բեմումՈրպես անհետ կորած որոնվում է 32–ամյա Տիգրան Մխիթարյանը