Թուրքական ապրանքերի ներկրումից հրաժարվելու հարցի հրամայականը

Past.am

Հայաստանի անվտանգության համար հիմնական սպառնալիքը գալիս է Թուրքիայից։ Եվ Արցախում ընթացող լայնամաշտաբ ռազմական գործողություններում Թուրքիայի ներգրավվածությունը հերթական անգամ ի ցույց դրեց այդ հանգամանքը։

 Մեր անվտանգության տեսանկյունից հիմնականում դիտարկվում են թուրքական կողմից եկող ռազմաքաղաքական սպառնալիքները, սակայն Թուրքիան տնտեսական առումով ևս անվտանգային խնդիրներ կարող է ստեղծել Հայաստանի համար։

 Ինչպես գիտենք, թուրքական ապրանքների ներմուծումը մեր արտաքին առևտրի հաշվեկշռում զգալի հատված է կազմում։ Թուրքիայից Հայաստան ապրանքը հասնում է հիմնականում օդային ուղով և Վրաստանի տարածքով, քանի որ Անկարան շարունակում է շրջափակման տակ պահել Հայաստանի հետ ցամաքային սահմանը:

 Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համաձայն, Հայաստանի անկախության տարիների ընթացքում մեր երկիր է ներմուծվել եւ սպառվել գրեթե 3,5 մլրդ դոլարի թուրքական ապրանք, որը զգալի թիվ է Հայաստանի նման փոքր պետության համար։

 Ընդհանուր առմամբ, Թուրքիայից Հայաստան է ներմուծվում մինչև 600 անուն ապրանք, որոնց տեսակարար կշռի մեջ գերակշռում է հագուստը։ Թուրքական ապրանքների ներմուծման հիմնական պատճառն այն է, որ դրանք համեմատաբար էժան գներով են հասնում Հայաստան, և շատ առևտրականներ ուղղակի զբաղված են Թուրքիայից ապրանքեր ներմուծելով։

 Խնդիրը պետք է դիտարկել նաև այն տեսանկյունից, որ թուրքական ապրանքներ ներմուծելով՝ ոչ միայն ներդրում ենք կատարում Թուրքիայի տնտեսության մեջ և նպաստում թուրքական արտադրության զարգացմանը, այլև թուրքական ապրանքները կարող են Հայաստանի բնակչության առողջության և կյանքի համար վտանգ ներկայացնել։

 Օրինակ՝ Հայաստանը Թուրքիայից ներմուծում է զգալի չափի գյուղմթերք, որոնց մեջ մեծ է էժան լոլիկի մասնաբաժինը։ Եվ այս իրողությունը ոչ միայն խոչընդոտում է Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացմանն, այլև թուրքական գյուղմթերքը կարող է առողջությանը վնասակար հավելումներ պարունակել։

 Պատահական չէ, որ տարիներ առաջ Թուրքիայում մեկնաբանություններ եղան այն մասին, որ թուրքական արտադրության էժան լոլիկները կարող են վտանգավոր լինել առողջության համար, դրա համար էլ դրանք հիմնականում արտահանվում են թշնամի երկրներ։

 Եվ այս օրերին Հայաստանի խոշոր սուպերմարկետների ցանցերը («Նոր Զովք», «Երևան Սիթի», «Սաս», «Ծիրան») թուրքական ապրանքները հանում են վաճառքից և կոչ են անում բնակչությանը չօգտվել դրանցից։ 

 Մյուս կարևոր խնդիրը վերաբերում է թուրքական առկա ապրանքներից հրաժարվելու խնդրին: Հարցն այն է, որ ներկայումս Հայաստանում առկա ապրանքների համար ներկրողներն արդեն իսկ վճարել են, և դրանցից հրաժարվելով՝ մենք փաստացի վնասում ենք ոչ թե թուրքերին, այլ այդ ապրանքներն արդեն ներկրած ու մաքսազերծած մեր հայրենակիցներին: Ուրեմն, պետք է խոսել այսուհետ պարզապես Թուրքիայից ապրանք չբերելու մասին:

 Հայաստանում շատ է խոսվում նաև այն մասին, թե պետք է զարկ տալ տեղական արտադրությանը, բայց դրա համար մեր ապրանքները պետք է մրցունակ լինեն առաջին հերթին գնային, ապա նաև որակական առումով։

 Հատուկ տնտեսական և հարկային քաղաքականության արդյունքում տեղական ապրանքները կարող են փոխարինել թուրքականին, բայց Թուրքիայից ներկրվող ոչ բոլոր ապրանքներին։ Այս դեպքում կարելի է գտնել այլ երկրներ, որոնցից կարելի է այդ նույն ապրանքները ներկրել։ Բացի այդ խնդիր կա այնպիսի պայմաններ ստեղծել, որ այն մարդիկ, ովքեր զբաղված էին Թուրքիայից ապրանքներ ներմուծելով, կարողանան շարունակել զբաղվել ապրանքների ներմուծմամբ, սակայն այլ երկրներից։

 ԱրթուրԿարապետյան