Երևան, 06.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Տարեվերջն ու մենք

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Past.am

Տնտեսական վիճակագրության «ամենադանդաղ» ոլորտը, հավանաբար, ժողովրդագրությունն է: Երևի այդ պատճառով մեր իշխանությունները խոստացան 2050-ին 5 մլն բնակչություն «ապահովել»: Խոստացան պատերազմից մեկ շաբաթ առաջ: Կապիտուլյացիայի խայտառակությունից հետո ինքնասիրություն ունեցող իշխանությունը, հարկավ, այդ թեմային չի անդրադառնա: Որովհետև պատերազմի ժամանակ զոհվում է հենց այն սերունդը, որ առաջիկա տարիներին պիտի երեխաներ ունենար: Այսինքն՝ ժողովրդագիրների բառապաշարով ասած, վերարտադրություն ապահովեր: Հասկանալի է, որ պատերազմի ժողավրդագրական բացասական հետևանքները նկատելի կդառնան 3-5 տարի հետո:

Իսկ հիմա հրապարակվել է «Հայաստանի ժողովրդագրական ժողովածու, 2020» պաշտոբնական հաշվետվությունը: Հասկանալի է, որ 2020-ի միակ թիվն այս ժողովածուի մեջ մեր մշտական բնակչության թվաքանակն է այս տարվա հունվարի 1-ի դրությամբ: Մնացած բոլոր թվերը ցույց են տալիս 2019-ի պատկերը և համեմատում դրանք նախորդ տարիների տվյալների հետ: Ուստի առաջինը նշենք, որ 2020-ի հունվարի 1-ի դրությամբ մեր երկրի բնակչությունը շարունակել է նվազել: Ընդհանուր հավելաճը կազմել է -5.6 հազար մարդ: Այսինքն՝ բնակչությունը հենց այդքանով էլ պակասել է: Բնակչության թվաքանակով արդեն արձանագրում ենք 1970-ականների ցուցանիշներ:

 

Պատճառը նաև ծնունդների նվազումն է: 2019թ․ արձանագրվել է 36 հազար 41 երեխայի ծնունդ: Սա առնվազն վերջին 12 տարում արձանագրված ամենափոքր ցուցանիշն է: Այս ցուցանիշին համահունչ պատկեր են արձանագրում ժողովրդագրական բոլոր թվերը: Օրինակ, այն, որ տարեցտարի աճում է մայրանալու միջին տարիքը: 2017-ին մայրանալու միջին տարիքը 27 տարեկանն էր, 2018-ին՝ 27.3, իսկ 2019-ին՝ արդեն 27.6: Հաջորդ ոչ մխիթարական ժողովրդագրական ցուցանիշը երկրի բնակչության միջին տարիքի աճն է: 2015թ․ մեր երկրի բնակչության միջին տարիքն առաջին անգամ գերազանցեց 36 տարեկանի ցուցանիշն ու շարունակում է աճել: 2017թ․ երկրի բնակչության մեջին տարիքը 36.4 տարեկանն էր, 2018-ին՝  36.7, իսկ 2019-ին՝ արդեն 36.9: Ժողովրդագրական այս բացասական ցուցանիշներն ուղեկցվում (ու պայմանավորվում) են միգրացիայի ցուցանիշներով:

Օրինակ, հայտարարվում է, որ երկրից մեկնողների 30 տոկոսը բացակայում է մինչև 3 ամիս: Իսկ մեկնածների 48 տոկոսի բացակայությունը ձգվում է մինչև մեկ տարի: Մեկ տարուց ավելի բացակայողների տեսակարար կշիռը 22 տոկոս է: Վիճակագրությունն արձանագրում է, որ մեր երկրից ամենաշատը մեկնում են Ռուսաստան (մեկնողների 28.7 տոկոսը): Երկրորդ երկիրն Արցախն է՝ 12 տոկոս: Ենթադրվում է, որ խայտառակ պարտությունից հետո միգրացիայի այս ուղղությունը կփակվի: Երրորդը երկիրն ԱՄՆ-ն է՝ 11.5 տոկոս: Չորրորդը՝ Ֆրանսիան՝  10.4 տոկոս: Հինգերորդը՝ Գերմանիան՝ 7 տոկոս: Այս թվերի հետ հրապարակվում է փաստ, որի համաձայն՝ ԱՄՆ և Կանադա մեկնողների մեծ մասին, մեղմ ասած, կարելի է համարել Հայաստանն ընդմիշտ «լքածներ»: ԱՄՆ և Կանադա մեկնածների մոտ 62 տոկոսը 5 տարվա ընթացքում ոչ մի անգամ հայրենիք չի վերադառնում: Իսկ եվրոպական երկրներ մեկնածների 56 տոկոսը չի վերադառնում: Ռուսաստան մեկնածների պարագային չվերադարձողների կշիռը 16 տոկոս է:

Հաջորդ ժողովրդագրական տվյալները, որ ուշադրության են արժանի, սրանք են: Մեր երկրի 49 քաղաքներից ընդամենը 3 քաղաքի բնակչություն է աճել: 22 քաղաքային համայնքի բնակչություն նույն ցուցանիշն է արձանագրել, ինչ մեկ տարի առաջ: Իսկ 24 քաղաքների բնակչության քանակը նվազել է: Այնպես որ, ներքին միգրացիայի գործընթացները ևս լուրջ վերլուծությունների կարիք ունեն: Արձանագրենք նաև, որ ժողովրդագարական այս մտահոգիչ սպասումների կողքին մասնագետները խոսում են արտագաղթի լուրջ սպասելիքների մասին: Պատճառն այն իրավիճակն է, որում հայտնվել ենք իշխանությունների, մեղմ ասած, ապաշնորհ կառավարման պատճառով: Շատ մեղմ ասած:

Նոր տեղեկատվություն մինչև 12 տարեկան երեխա ունեցող ծնողների վերաբերյալՈւկրաինան պատրաստ է ռուսական հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի նոր զանգվածային հարձակմանը․ ԶԼՄ Սևանա լճի մակարդակը մարտի 30-ից ապրիլի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում բարձրացել է 1 սմ-ով Նոր փոփոխություն ծառայության վերաբերյալԱպրիլի 9-ին տեղի է ունենալու «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համագումարը և «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրի և թիմի շնորհանդեսը. Իվետա Տոնոյան Իրանի դեմ uանձազերծված ագրեuիայի հետևանքները շատ վտանգավnր են. Պեսկով Ամենախոցելի խմբերի պաշտպանությունը պետք է լինի ընդդիմության օրակարգում․ Արմեն Մանվելյան.Պետք է պետական մակարդակով խթանել հայրենական դեղարտադրությունը․ Արեգ ՍավգուլյանԴպրոցականները ծեծել են աշակերտին. ի՞նչ է սպասվում նրանց Մենք խաղաղություն կբերենք` երաշխավորներով, իսկ Փաշինյանը կբերի ևս մեկ պատերազմ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանի Գուսարի շրջանում անձրևները քանդել են գյուղերի միջև ընկած ճանապարհը (տեսանյութ) Նոր սպառնալիք Օվերչուկից Կեղտոտ մանիպուլյացիա. Հանրությանն ահաբեկում են նոր կարգախոսով Ամիօ բանկը համալրել է կանոնադրական կապիտալը 20 մլրդ ՀՀ դրամով Գյումրու մանկապարտեզային տնտեսություններում ականատեսը եղանք բազմաթիվ խնդիրների. Մարտուն ԳրիգորյանՋուր չի լինի երկար ժամանակ․ հասցեներ «ՀայաՔվե» միավորումը Գյումրիում ճանաչողական այց էր կազմակերպել իր երիտասարդական կառույցի անդամների անդամների համարՓաշինյանի և Բաքվի խոսույթները նույնական են դարձել Մի շարք հասցեներում գազամատակարարման ընդհատում կինի Վիճաբանություն և ծեծկռտուք՝ Նորապատում. մոտ 15 հոգով ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել 43-ամյա տղամարդուն ԱՄՆ-ը և Իսրայելը hարձակվել են Իրանի ավելի քան 80 բուհի և գրադարանի վրա «ՀայաՔվեի» ծրագրի հիմքում են Հայաստանի և հայ ժողովրդի ազգային շահերը․ Ավետիք Քերոբյան48-ամյա տղամարդը հետընթացի ժամանակ պատահմամբ սպանել է իր կնոջըԱրևային էներգետիկան անհավանական արագությամբ դուրս է մղում ածուխը, գազը և ԱԷԿ-ները Որպեսզի մարդիկ կարողանան բարեկեցիկ ապրել իրենց հայրենիքում, պետք է ստեղծել իրական ու կայուն պայմաններ. Գագիկ Ծառուկյան«Ժառանգություն» կուսակցությունը կոչ է անում աջակցել «Ուժեղ Հայաստան Սամվել Կարապետյանի հետ» դաշինքին․ Նարեկ Կարապետյան Թվայնացումը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտում. ԶՊՄԿ թվայնացման թիմի ղեկավարը ներկայացնում է ոլորտում նոր տեխնոլոգիաների ներդրման կարևորությունը Հրդեհի ժամանակ կինը պատուհանից դուրս է նետել փոքրիկ երեխային․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԶգուշացման ուղերձ Մոսկվայից․ ի՞նչ է թաքնված Պուտին-Փաշինյան բանակցությունների հետևում Ռուսական սպառնալիք․ ՌԴ գլխավոր սխալը Արցախի հարցում. Էդմոն Մարուքյան «ՀայաՔվե» միավորումը վշտակցում է սգակիր ընտանիքին և Բալայանի մերձավորներին` ծանր կորստի կապակցությամբԱյն մասին, թե ինչու բացարձակ անօրինական և հակամարդկային դպրոցահասակ Դավիթ Մինասյանի կալանավորումը և ինչու նա պետք է անհապաղ ազատ արձակվի. Ավետիք ՉալաբյանՀամախմբման տրամաբանություն․ ընդդիմադիր դաշտում ձևավորվող նոր կենտրոնը Թրամփը բախվել է փակուղային իրավիճակի. պատերազմը պետք է դադարեցվի իրանական պայմանների հիման վրա Ու՞մ բախտը կբերի այսօր. աստղագուշակ ապրիլի 6-ի համար Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Արցախում շարունակվում է մշակութային վանդшլիզմը. թիրախnւմ Ստեփանակերտի մայր եկեղեցին է Աղոթք նեղության ժամին Վրաստանը հայտնել է արտասահմանյան հատուկ ծառայությունների հետ կապ ունեցող օտարերկրացու ձերբակալման մասինBrent նավթի իրական գները ռեկորդ են սահմանում. ֆիզիկական նավթը գնահատվում է 141 դոլար՝ մեկ բարելի դիմացԳարնանային առավոտյան ռեժիմ. Ինչպես «արթնացնել» մաշկը և վերականգնել դրա թարմությունըԼուիզիանայում հարբած հաշմանդամ վարորդը տոնական շքերթի ժամանակ մխրճվել է ամբոխի մեջ. կա առնվազն 13 վիրավորԱմերիկան պատմություն է սովորել Իրանից, բայց դեռ պետք է հասկանա իշխանության աշխարհագրությունը. ՎելայաթիՆեթանյահուն շնորհավորել է Թրամփին ամերիկացի օդաչուի փրկության առիթով Ինչպես են ԱՄՆ ուժերն իրականացրել իրենց պատմության ամենահամարձակ գործողություններից մեկը. The TelegraphԻրանի հետ գործարքը հնարավոր է մինչև երեքշաբթի, այլապես ամեն ինչ կպայթեցնեմ. ԹրամփԳիտնականները գտել են «էպիլեպսիայի աղբյուրը», որը ձևավորվում է դեռևս նախքան ծնունդըՁեր անխոհեմ գործողությունները յուրաքանչյուր ընտանիքի համար ԱՄՆ-ն իսկական դժոխքի են վերածում. Ղալիբաֆը՝ Թրամփին2 հազար տարեկան բնակատեղի է հայտնաբերվելԳինու չափավոր օգտագործումը կարող է դանդաղեցնել տղամարդկանց կենսաբանական ծերացումը. International Journal of Public Health