Կարևորը՝ «առիթ» լինի. ե՞րբ կլցվի ժողովրդի համբերության բաժակը․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ոչ բոլոր ղեկավարներին է հաջողվում պատմության մեջ մնալ որպես պետության հմուտ կառավարիչ, որի կառավարման օրոք բարգավաճել է երկիրը։ Սրան ի հակադրություն, մեծ թիվ են կազմում այն ղեկավարները, ովքեր չունենալով կառավարման համապատասխան հմտություններ, լինելով կամազուրկ, եսամոլ և շահամոլ, ի վիճակի չեն եղել երկիրը պահել նվազագույնը այն վիճակում, ինչպիսին ստացել են իրենց պաշտոնը ստանձնելու պահին և այն չեն վատթարացրել։ Առավել ևս եզակի լիդերների է հաջողվում երկրի ղեկավարումը ստանձնել քաոտիկ իրավիճակի պայմաններում, բայց իրենց հմուտ կառավարման և կարգապահության շնորհիվ հասնել շատ լուրջ ձեռքբերումների։

Հայոց պատմության մեջ եղել են ինչպես հզոր թագավորներ և ղեկավարներ, այնպես էլ ապիկար կառավարիչներ։ Եվ պատմության քառուղիները շատ հաճախ ստիպում են հայացք նետել դեպի անցյալ ու զուգահեռներ անցկացնել։ Օրինակ՝ Նիկոլ Փաշինյանը երբեմն իրեն համեմատում է Պապ թագավորի հետ։ Բայց կարևորը ոչ թե իր համեմատությունն է, այլ ժողովրդինը։ Շատ մեծ հարց է, թե ինչպես նրան հետագայում կհիշի ժողովուրդը և ինչ բնորոշում կտա նրա կառավարման ժամանակաշրջանին։ Ավելի ճիշտ, այստեղ հարց էլ չկա. պատմությունը նրան հիշելու է ամենախայտառակ որակումներով ու բնորոշումներով: Նա ոչ միայն ի վիճակի չեղավ պահել այն, ինչ փոխանցվել էր իրեն, այլև իր կառավարման արդյունքում Հայաստանն ու Արցախը կապիտուլ յացիայի ենթարկվեցին, մեր հայրենիքի մի մասը հանձնվեց թշնամուն։ Ընդամենը երկուսուկես տարին բավարար եղավ, որ ժողովուրդը տեսնի Փաշինյանի կառավարման լիակատար կոլապսը։

Իսկ ինչո՞ւ այդպես ստացվեց, չէ՞ որ 2018 թվականի իշխանափոխությունից հետո Փաշինյանի կառավարման ընթացքում մարդիկ հրաշքների էին սպասում։ Պատասխանը գտնելու համար պետք է արձանագրել, որ Փաշինյանի իշխանությունը առաջին իսկ օրվանից սկսեց ընթանալ սխալ ուղղությամբ։ Առկա էր խոսքի և գործի հակասություն։ Ու ըստ այդ տրամաբանության՝ նա զբաղվում է գրեթե ամեն ինչով, բացի իր բուն գործառույթներից, այն է՝ պետությունը ղեկավարելուց։ Դիտավորությամբ, թե ապիկարությամբ, այլ քննարկման նյութ է: Փաշինյանի համար կարևորը ոչ թե ապագայի ծրագրերի ու նպատակների իրականացումն է, որը մեծ ջանքեր է պահանջում, այլ այսրոպեական տեսարաններն ու փիառը։ Եվ այս տեսանկյունից վերջինս կարող է հանդես գալ որպես գլխավոր համաճարակաբանի, գլխավոր վիճակագրի, գլխավոր սեյսմոլոգի կամ երկրաշարժագետի, ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետի դերում, բայց ոչ երբեք գործադիրի ղեկավարի։

Ու այս բոլոր դեպքերում Փաշինյանն ի ցույց է դնում երկրի կառավարման նկատմամբ իր մակերեսային և ոչ պրոֆեսիոնալ մոտեցումը։ Օրինակ՝ նա կարող է դուրս գալ փողոց ու մարդկանց դիմակներ բաժանել, սովորեցնել դիմակներ կրելու ձևը կամ համաճարակի մասին դասեր տալ, երբ դրա համար գոյություն ունեն մասնագիտացված կառույցներ, որոնց պարտականությունների մեջ է մտնում համաճարակի դեմ պայքարը, մարդկանց իրազեկումը և այլն։ Կամ իր ֆեյսբուքյան էջով պարբերաբար տարբեր ցուցանիշների վերաբերյալ վիճակագրություն է ներկայացնում՝ անգամ այնպիսի հարցերի շուրջ, որոնք ուղղակի անկարևոր են հանրության համար։ Կարևորը՝ ներկայացրած վիճակագրության մեջ անպայման դրական միտումներ արտացոլվեն։ Հասկանալի է, որ նրա էջում տեղ չեն գտնում բացասական ցուցանիշները։ Ու հաճախ է պատահում, որ գրառումը կատարելուց որոշ ժամանակ անց պարզվում է՝ Փաշինյանը սխալ տվյալներ կամ վիճակագրություն է ներկայացրել, որից հետո նա ստիպված է լինում մի քանի անգամ խմբագրել։ Այդպես էլ վերջերս տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո Փաշինյանը շտապեց մեկնաբանել այն ու ներկայացնել էպիկենտրոնը։

Բայց հետո պարզվեց, որ սխալ էր էպիկենտրոնը ներկայացրել և ստիպված եղավ խմբագրել իր գրառումը։ ԱԻՆ-ը համապատասխան պարզաբանում ներկայացրել էր, ուրեմն, ի՞նչ կարիք կար, որ վարչապետի աթոռին նստած անձը, իր բուն գործառույթները թողած, ոչ հավաստի տեղեկատվություն ներկայացնի հանրությանը։ Ստացվում է՝ երևալու «առիթ» էր, ու այդ «առիթից» օգտվելով՝ ստատուս պիտի գրեր: Վաղուց չէր գրել: Կամ այդ նույն տրամաբանությամբ էլ Փաշինյանը պատերազմի ընթացքում հանրությունից թաքցնում էր ռազմի դաշտում առկա իրական դրությունը և գրեթե միշտ հիշեցնում էր, թե ինքը երկրի ԶՈւ գլխավոր հրամանատարն է, բայց պարտությունից հետո դրա պատասխանատվությունը սրբագրում է նախկինների ու զինվորականների վրա՝ հայտարարելով, թե ինքը մարտ չի ղեկավարել։

Ստացվում է, որ Փաշինյանն անիմաստ ժամանակ է վատնում վարչապետի պաշտոնում, որի արդյունքում պետության կառավարումը խարսխված է միայն էժանագին փիառի ու մանիպուլ յացիաների վրա։ Այնինչ պետությունն ու ժողովուրդը կանգնած են ահագնացող ճգնաժամին դեմ հանդիման։ Հետաքրքիր է՝ ե՞րբ կլցվի ժողովրդի համբերության բաժակը:

Արտակ Գալստյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում