Անչափահասների հետ պետք է տարվեն մի շարք բացատրական աշխատանքներ հրավառ նյութերից անվտանգ օգտվելու համար

Ամանորին հաշված օրեր են մնացել, սակայն վաճառակետերում դեկտեմբերի 1-ից մեկնարկել է ամանորյա զարդարանքների, հրավառության համար անհրաժեշտ նյութերի վաճառքը: Առավոտից մինչ ուշ երեկո լսվող պայթյունի ձայները ո՛չ արկերի, ոչ՛ էլ պատերազմական գործողություններ վերսկսվելու ձայներ են, այլ անչափահասների կողմից պայթեցվող հրավառ նյութերի:

«Գմփ հա գմփ, դմփ հա դմփ, դե հա, հասկացանաք, բայց սենց ինչքա՞ն: Առավոտից երեկո, լույսը դեռ չբացված սկսում են մեր գլուխները տանելը, բա գիշերը, Աստված տվել ու չի խնայել: Ես էլ ճնշումով ծեր կին եմ, ամեն պայթյունից շաքարս բարձրանումա, դե, ճնշմանս մասին էլ չեմ խոսում: Գիշերը, որ պայթեցնում են, ես սկսում եմ վերմակիս մեջ թաքնվելը: Դրանց ձայնն էնքան ուժեղա, որ մարդ իմանում ա պատերազմ ա սկսվել ու երկնքից մեր գլխին հրթիռներ են թափվում», - Past.am-ի հետ զրույցում բարկացած նշեց Մանյա տատիկը:

Գրեթե ամեն օր ու ամեն րոպե փողոցում լսվում է հրավառության համար անհրաժեշտ նյութերի պայթյունների ձայները: Չնայած այն հանգամանքին, որ այդ ձայները հաճախակի ուղեկցվում են բարձր տոնայնությամբ, դրանք նաեւ վտանգավոր են մարդու առողջության համար: Տասնհինգ տարեկան անչափահաս Արմենը լավ է հիշում իր հետ կատարված դեպքը: «Դեկտեմբերի 29-ն էր, սովորականի պես օր էր, որոշեցի ընկերներիս հետ պայթուցիկ գնել: Արդեն երեկոյան ուշ ժամ էր, ընկերներով հավաքվել էինք մեր բակի բիսետկայում (զրուցարանում), որոշեցինք պայթուցիկ պայթեցնել ու այդ պահից էլ ոչինչ չեմ հիշում », - Past.am-ի հետ զրույցում նշեց Էրիկը:

Արմենը ոչինչ չի հիշում, սակայն նրա մայրիկն արցունքախառը աչքերով պատմեց այդ օրվա տեղի ունեցածը. «Ընկերների հետ հավաքվել էին, մանրամասները չեմ հիշում, բայց լավ հիշում եմ, որ պայթյունի ձայն լսեցինք, որը սովորական հրավառության ձայն չէր: Պայթյուն, բարձր աղաղակ, բոլորն այս ու այն կողմ էին վազում, հետո իմացանք, որ ընկերներից մեկը պայթուցիկը վառել ու գցել է Արմենի գրպանի մեջ, որից հետո պայթյուն է տեղի ունեցել: Դե մնացածն ինքներդ պատկերացրեք: Ես նույնիսկ չգիտեի, որ իմ տղան էր, միանգամից շտապօգնություն զանգահարեցի ու իջա բակ: Հեռվում նկատեցի Էրիկի երկու ընկերներին, ովքեր կանգնած էին մուտքի մոտ: Նայեցի դեպի տաղավարը ու տեսա ... տեսա Արմենն էր՝ ընկած էր գետնին: Չիմացա՝ հետս ինչ կատարվեց, բոլորը հավաքվել էին, ծնողները իրենց երեխաններին խրատում էին, որ էլ չգնեն այդ պայթուցիկները, թե չէ իրենք էլ կընկնեն այս օրը: Շտապօգնությունով Արմենին տեղափոխեցին հիվանդանոց, արյուն էր կորցրել, վախեցել էր ու շոկային իրավիճակի մեջ ընկել-ուշաթափվել», -մեր հետ զրույցում պատմեց Արմենի մայրը՝ Արմինեն:

Նման դեպքեր հաճախ են տեղի ունենում: Դեպքերի մեծ մասը տեղի է ունենում այն պատճառով, որ մեր համաքաղաքացիները չգիտեն հրավառությունից օգտվելու տարրական կանոնները: «Անչափահասները այն խոցելի խումբ է, ում հետ պետք է տարվի մանրամասն զրույց՝ կապված հրավառ նյութերից օգտվելու եւ տարրական կանոնները պահպանելու համար: Սակայն պետք է նշեմ, որ մեծահասակները նույնպես հաճախ հայտնվում են այն իրավիճակում, որ հենց իրենց են պետք տարրական կանոններ, հենց իրենք պետք է իմանան հրավառության նյութերից օգտվելու ձեւերը», - Past.am-ի հետ զրույցում նշեց անվտանգության աշխատակից Անուշ Վարդանյանը:

Պարզելու համար, թե որքանով են հրագործական սարքերն անվտանգ եւ որքանով են քաղաքացիները հետեւում օրենքի պահանջներին, զրուցեցինք մի շարք վաճառողների հետ: «Հաճախակի են գալիս 10-15 տարեկան երեխաներ, ովքեր ուզում են պայթուցիկներ գնել: Բայց մենք մեր ձեռքով մեր երեխաններին չենք վտանգելու, իհարկե, անչափահասներին պայթուցիկ եւ հրավառության համար անհրաժեշտ այլ նյութեր չենք վաճառում: Միայն մեծահասակներին ենք վաճառում», - մեր թղթակցի հետ զրույցում նշեցին վաճառականները:

Ըստ օրենքի՝ վաճառականները պարտավոր են ներկայացնել հրագործական սարքի շահագործման հրահանգի բոլոր պահանջները: Սակայն դրանք միայն չափահասներին վաճառելը դեռ չի նշանակում վտանգի բացարձակ չեզոքացում: Պետք է նշենք, որ պայթուցիկ նյութերի սպառողները հիմնականում երեխաներն են: Նշենք նաեւ, որ վաճառականներից մեզ ոչ ոք հավելյալ տեղեկատվություն չտրամադրեց, օրինակ՝ ինչպես պետք է վառենք համապատասխան պայթուցիկը, բնակելի շենքերից, մեքենաներից որքան հեռավորության վրա պետք է պայթեցվեն եւ այլն: «Սահմանված ժամերին, եթե արվում, է, դեմ չեմ... Հետո մի քիչ անձնական մոտեցման հարց էլ կա: Մարդիկ ուրախանում են, ես դեմ չեմ, իսկ անչափահասների հարցով օրենքը կարգավորում տալիս է արգելքի տեսքով՝ անվտանգությունից ելնելով », -Past.am-ի հետ զրույցում նշեց իրավաբան Աիդա Այվազյանը:

«Ավելի լավ կլինի, որ մեծահասակաները իրենց իրենց երեխանների հետ գնան զվարճանքների կենտրոն կամ գնան ամանորյա գնումներ կատարելու: Այդպես ավելի հետաքրքիր կդարձնեն թե՛ իրենց, թե՛ երեխաների առօրյան՝ տոնական օրերը վերածեն իսկական հեքիաթի, բնակարանը զարդարեն, տոնածառ զարդարեն, նվեր պատրաստեն, քան Ամանորը դիմավորեն՝ երեխաները հիվանդանոցում, իսկ ծնողները՝ ոստիկանությունում»,-մեր հետ զրույցում նշեց հոգեբան Վարդուհի Կարապետյանը:

Համաձայն «Իրավական ակտերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 14-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և հիմք ընդունելով Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի 180-րդ հոդվածի 2-րդ մասը՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է. «Սահմանել, որ գիշերային ժամանակ հասարակական վայրերում հրագործական արտադրատեսակների օգտագործմամբ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հրավառություն կարող է կազմակերպվել Ամանորի կապակցությամբ` դեկտեմբերի 31-ի ժամը 23.00-ից մինչև հաջորդ օրվա ժամը 01.00-ն», իսկ «Հայաստանի Հանրապետության տոների և հիշատակի օրերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված տոն օրերին` ժամը 23.00-ից մինչև հաջորդ օրվա ժամը 01.00-ը` Հայաստանի Հանրապետության պետական, տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից:

Նարեկ Միրզոյան