Երևան, 18.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Սթրեսսը չի՛ կարճացնում կյանքը, մթության մեջ կարդալը չի՛ փչացնում տեսողությունը, ալկոհոլը չի՛ սպանում ուղեղի բջիջներ․․․ 5 սպառնալիքներ առողջությանը, որոնք իրականում միֆ են

ԼԱՅՖ
Blognews.am-ը գրում է.
 
Վերջին տարիներին առողջության ու արտաքին տեսքի հետ կապված շատ խնդիրներ սկսեցին վերագրել սթրեսին։ Ժամանակից շո՞ւտ եք սկսել սպիտակել ու կորցնել մազերը՝ մեղավոր է սթրեսը։ Գիրանո՞ւմ ես՝ մեղավոր է սթրեսը։ Վա՞տ ես քնում՝ մեղավոր է սթրեսը։ Ավելի հաճա՞խ ես սկսել հիվանդանալ՝ մեղավոր է սթրեսը։ Եվ այսպես շարունակ։ Համարվում է, որ քրոնիկական սթրեսը նույնիսկ մահացու կարող է լինել, որովհետև այն բերում է սրտանոթային հիվանդությունների ու կաթվածի։
Սական ավստրալացի գիտնականների նոր ուսումնասիրությունները հեղափոխում են նախկինում եղած պատկերացումները սթրեսի ու առողջության վրա իբր բացասական ազդեցություն ունեցող այլ գործոնների մասին, որոնց հավատում է մարդկության մեծամասնությունը։
 
Միֆ առաջին. սթրեսը կարճացնում է կյանքը
Ավստրալական հեղինակավոր Նոր Հարավային Ուելսի համալսարանը հրապարակել է 10 տարի տևած հետազոտությունների արդյունքները, որոնց մասնակցել են ավելի քան միլիոն կանայք՝ ամենաերջանիկներից մինչև ամենադժբախտները։ Արդյունքում հնարավոր չի եղել գտել որևէ օրինաչափություն, որը կապացուցեր, որ սթրեսն ու դժբախտությունները որևէ կերպ ազդում են մահացության վրա։ Նույն կերպ հնարավոր չի եղել գտնել որևէ օրինաչափություն, որը կփաստեր, որ երջանկությունը երկարացնում է կյանքը։
Փոխարենը մի հետադարձ կապ հնարավոր է եղել պարզել. հիվանդությունը կարող է դժբախտացնել ձեզ, բայց դժբախտությունն ինքնին չի բերում հիվանդության։
 
Միֆ երկրորդ. ալկոհոլը սպանում է ուղեղի բջիջները
Սրան հատկապես հեշտ է հավատալ՝ հետևելով հարբած մարդկանց, ում մոտ հաճախ են լինում հիշողության կորուստներ, մտածելու ու սեփական գործողությունները կառավարելու անկարողություն և այլ տիպի նշաններ։ Այդ ամենը որևէ կերպ կապված չեն նեյրոնների մահվան հետ, այլ հետևանք են ուղեղից մարմնին տրվող էլեկտրական ազդանշանների խաթարման, սակայն դրանք լրիվ վերականգնում են իրենց ֆունկցիոնալությունը հարբածության անցնելուց հետո։
Սակայն ալկոհոլի չարաշահումն, այնուամենայնիվ, կարող է բերել անդառնալի վնասակար հետևանքների, քանի որ, որպես կանոն, ալկոհոլի չարաշահումը զուգակցվում է այլ վնասակար սովորությունների հետ, ինչպիսիք են ծխելն ու անառողջ սնվելը։ Այս ամենի ընդհանուր ներգործությունից տուժում են ուղեղը, սիրտը, լյարդն ու կենսական նշանակություն ունեցող այլ օրգաններ։
 
Միֆ երրորդ. եթե դուրս գաս թաց գլխով, կմրսես
Անգլիայում մի անգամ այսպիսի գիտափորձ արեցին. կամավորների մի խումբ վարակեցին հարբուխով քթի լորձաթաղանթի միջոցով, իսկ հետո նրանց մի մասին թողեցին տաք սենյակում, մյուս կեսին էլ թաց վիճակում քամու տակ թողեցին, իսկ հետո հագնված՝ թաց մազերով ու գուլպաներով։ Որքան էլ տարօրինակ թվա, երկրորդ խմբից ոչ ոք չհիվանդացավ ավելի ուժեղ, քան այն խումբի ներկայացուցիչները, որոնք նստած էին տաք սենյակում։ Այստեղից հետևություն. Ձեր դիմադրողական համակարգը չի թուլանում նրանից, երբ Դուք մրսում եք։
Ի դեպ, միֆ է նաև այն պնդումը, որ մարդը կորցնում է ջերմությունը գլխի միջոցով։ Իրականում հասուն մարդու մոտ ջերմության միայն 10 տոկոսն է դուրս գալիս գլխի միջոցով։ Հիշեք նաև այն, որ ջերմություն մենք կորցնում ենք մարմնի ցանկացած հատվածով, որը ծածկված չէ, այնպես որ, գլխարկ հագնելն ավելի կարևոր չէ, քան ձեռնոցներ կրելը։
Միակ բացառությունները նորածիններն ու մանկահասակ երեխաներն են, ում մոտ իրոք ջերմությունը հիմնականում դուրս է գալիս գլխի միջոցով, որովհետև այն նրանց մարմնի ամենախոշոր մասն է։
 
Միֆ չորրորդ. մթության մեջ կարդալուց վատանում է տեսողությունը
Թույլ լուսավորության ներքո կարդալն անհարմար է ու ոչ այնքան հաճելի, բայց միայն այսքանը։ Համենայն դեպս, այսպես է պնդում օպտոմետրիայի ավստրալացի պրոֆեսոր Նաթան Էֆրոնը։ Չկա ոչ մի ապացույց, որ վատ լուսավոորությունը մշտական վնաս է հասցնում։
Ամենայն հավանականությամբ, վատ լուսավորության պայմաններում ընթերցելուց Դուք կարող եք լարվածություն, հոգնածություն և անգամ այրուք զգալ աչքերում, որը, սակայն, անցնում է օրվա ընթացքում։
 
Միֆ հինգերորդ. պետք է շուտ քնել ու վաղ արթնանալ
Եթե մշտապես աշխատանքը սկսում ես վաղ առավոտյան, ապա դա միայն սրում է կիսաքուն վիճակի զգացողությունը։ Սրան են հանգել Օքսֆորդի համալսարանի կլինիկական նյարդաբանության Նաֆֆիլդյան բաժանմունքի գիտաշխատողներն անցկացված հետազության արդյունքում։ Ավելին՝ վաղ արթնացողների մոտ ավելի բարձր է շաքարախտի, սրտանոթային հիվանդությունների ու հիպերտոնիայի հավանականությունը, ինչպես նաև ավելի հաճախ են դյուրագրգիռության ու անհանգստության դրսևորումները, որոնք առաջացնում են հակվածություն ալկոհոլի ու հանգստացնող դեղամիջոցների նկատմամբ։
Եվ հակառակը. այն մարդիկ, ովքեր աշխատանքային օրը սկսում են ավել ուշ, ավելի արդյունավետ են աշխատում ու ավելի կենսուրախ են ընդհանուր առմամբ։ Սակայն սա էլ պետք չէ չարաշահել, որովհետև Քնի բժշկության ամերիկյան ակադեմիան պարզել է, որ չափազանց երկար քունը նույնքան վնասակար է առողջության համար, որքան քնի քչությունը։ Մասնավորապես՝ 9 ժամից երկար տևող քունն արդեն վնասակար է, իսկ այդքան երկար հորիզոնական դիրքում մնալը դանդաղեցնում է արյանն շրջանառությունը դեպի օրգաններ ու ազդում է արյան մեջ շաքարի մակարդակի վրա՝ բարձրացնելով շաքարախտի, կաթվածի ու սրտանոթային հիվանդությունների հավանականությունը։ Այնպես որ, ամենաօպտիմալը 7 ժամից ոչ պակաս և 9 ժամից ոչ ավել տևող քունն է։
Լեռներում տեղացել է սեզոնի առաջին ձյունը․ ՀունաստանՖրանսիայի ՆԳՆ-ն հաստատել է հոկտեմբերի 17-ի բողոքի ցույցերին ավելի քան 500 հազար մարդու մասնակցությունըՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրեն Խալեդ Էլ-Էնանին այցելել է Զվարթնոց տաճար«Ռոսատոմը» ՀՀ-ից դրական ազդակներ է ստանում Հայկական ԱԷԿ-ի էներգաբլոկի կառուցման առաջարկի առնչությամբ. ԼիխաչովՄԱԿ-ում Հայաստանը վերահաստատել է տարածաշրջանում կայուն խաղաղության հանձնառությունըԱդրբեջանում կրկին խափանվել է պետական հաստատությունների պաշտոնական կայքերի հասանելիությունըՀոկտեմբերի 19-ին, 20-ին, 21/22/23-ին բազմաթիվ հասցեներում լույս չի լինելու Սպասվում է կարճատև անձրև, հնարավոր է նաև ամպրոպ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԱննա Ամրոյանը դարձել է Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիրՊահանջում ենք ներկայացնել հայ և թուրք ուսանողների փոխանակման ծրագրի մանրամասները․ ՀայտարարությունԿիևի բնակիչները պահանջում են քաղաքապետ Կլիչկոյի հրաժարականըԱնգլիական Պրեմիեր լիգայի 7-րդ տուրում «Չելսին» հաղթեց «Էվերթոնին»Ավտովթար Վայոց ձորի մարզում, կա վիրավորՈւժեղ Գյումրի` Ուժեղ ՀայաստանՄենք շարունակելու ենք հոգ տանել Գյումրիի զարգացման և գյումրեցիների կյանքի որակի բարելավման մասին․ Ուժեղ տոն՝ ուժեղ Գյումրիի համար․ Ուժեղ ՀայաստանՔՊ-ն խոչընդոտում էր «Վառեմ-մարեմի» շենքի նորոգմանը, բայց Ս. Կարապետյանի հետ ուժեղ Գյումրի կունենանք․ Ռուբեն ՄխիթարյանՔՊ-ն COP17-ի վրա ծախսած գումարով Գյումրիին 1000 բնակարանով կապահովեր, իրենք այդ ճամփան են ընտրել․ Նարեկ ԿարապետյանՈրտեղ ասում ես` գյումրեցի եմ, էլ ավել բան պետք չէ բացատրել, մենք երբեք մեջքներս ծուռ չե’նք կանգնում․ Լենա ՄաթևոսյանԱդրբեջանը եռում է, Եվրոպան դիմադրում է Թրամփին․ ինչ է փոխվում տարածաշրջանում․ Էդմոն ՄարուքյանIDBank-ը COP17-ում կներկայացնի բնապահպանական և նորարարական նախաձեռնություններՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը Mining Armenia Forum 2026-ինԱրտառոց դեպք՝ Երևանում․ 33-ամյա տղամարդուց 3 տարում ծանր հանցանքի մեջ մեղադրելով ու տարբեր պատրվակներով, շորթել են շուրջ 30 մլն դրամՎալերիկ Մովսիսյանը փոքր արծաթե մեդալ է նվաճելՈւժեղ տոն՝ ուժեղ Գյումրիի համարՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցում է Mining Armenia Forum 2026_ինՋուր չի լինելու մինչեւ 22:00-ն Արցախը միշտ եղել է հայկական և դիմագրավել է թշնամուն. Ավետիք ՉալաբյանՀայաստանում ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանությունը պետական մշակութային քաղաքականության կարևոր ուղղություններից է․ Ժաննա Անդրեասյան Քաղաքական հետապնդումների բոլոր փաստերը պետք է ուղարկել ԵՄ ներկայացուցիչներին. Աննա ԿոստանյանՎինիսիուսի փոխարեն ես կտեղափոխվեի մի երկիր, որտեղ ինձ կհարգեին․ Մոուրինյու Բոլորիդ սպասում ենք Գյումրու Վարդանանց հրապարակում. «Ուժեղ Հայաստան»Պուտինի հետ հանդիպումը կարող է տեղի ունենալ ԱՄՆ-ում՝ G20 գագաթնաժողովի ժամանակ․ Զելենսկի ՀՀ տնտեսության լոկոմոտիվը ապագայում դառնալու է հենց հանքարդյունաբերությունը. «ԶՊՄԿ»–ի գլխավոր տնօրեն Անկլավների փոխանակման վերաբերյալ նոր խոսույթ է շրջանառվում. ինչ է հայտնի«Ուժեղ Հայաստանը» Եվրոպան կմոտեցնի Հայաստանին` դարձնելով դեղորայքը ավելի մատչելի ու որակյալ. Նարեկ ԿարապետյանԵրեք անչափահասներ հրկիզել են «Ռիբոկ» մարզական ակումբի էլեկտրական համակարգը․ վնասը՝ 2.2 մլն դրամ Վերացվել է Աշտարակ քաղաքում գործող լիմոնադի արտադրամասի արտադրական գործունեության կասեցումը Կայուն զարգացման ցուցանիշների հավաստիությունն ու թափանցիկությունը՝ Mining Armenia Forum 2026-ի օրակարգումՍարուխանում հանդիպել են բնակիչներին․ քննարկվել են համայնքի խնդիրներն ու դրանց լուծման ուղիները. Աննա ԿոստանյանՀունաստանը մերժել է Ուկրաինայի՝ Patriot-ի մինչև 200 հատ PAC-2 հրթիռ տրամադրելու խնդրանքը Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026. ուղիղ միացումԻշխանական պրոպագանդան փորձում է արդարացնել ադրբեջանցիների գործողությունները. Արմեն Մանվելյան6-ամյա աղջիկը գողացել է էլեկտրական սայլակ և բախվել ծառինՀռոմի Պապ Լևոն XIV-ը պատրաստվում է դուրս գրվել հիվանդանոցից Mining Armenia Forum 2026․ քննարկվել է ESG չափանիշների դերը ներդրումային վստահության ամրապնդման գործումՓեզեշքիանը՝ Հայաստան այցի արդյունքների մասին․ Երևանն ու Թեհրանը կքննարկեն ռազմավարական փաստաթուղթը Մթերքի իրացման համար հարկավոր է ներդնել մի շարք գործառույթներ. Հրայր ԿամենդատյանՀրապարակվել են հոկտեմբերի 25-ին կայանալիք ՏԻՄ ընտրությունների ընտրողների վերջնական ցուցակները Կիևի բնակիչները պահանջում են Կլիչկոյի հրաժարականը Եթե պատասխանատու հանքարդյունաբերող ես, ապա պետք չէ սահմանափակվել միայն օրենսդրությամբ. ԶՊՄԿ փոխտնօրեն