«Անորոշությունները բավականին շատ են. դեռ կարող են գնաճային որոշակի ցնցումներ առաջանալ»․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Ջուլիետա Թադևոսյանի խոսքով, դրամի արժեզրկումը սպասելի էր՝ հաշվի առնելով մի շարք գործոններ:

Շեշտելով համավարակի և պատերազմի հետևանքների մասին՝ «Փաստի» հետ զրույցում նա նշեց .«Տնտեսական ակտիվությունը բավականին նվազել է: Ունենք առևտրաշրջանառության տեմպերի անկում, նվազում ներմուծման և հատկապես արտահանման մասով: Բավականին մեծ չափով պակասել են նաև ներդրումային հոսքերը: Հաշվի առնելով թվարկված բոլոր գործոնները՝ դրամի արժեզրկումն ու դոլարի արժևորումը սպասելի երևույթ էր»:

Խոսելով դրամի արժեզրկման ազդեցության ու հնարավոր հետևանքների մասին՝ Ջ. Թադևոսյանը մի քանի գործոնի մասին շեշտեց. «Շուկայում ամենավտանգավոր և ամենաանհանգստացնող միտումն այն է, որ դրամային ավանդների նկատմամբ վստահությունը բավականին պակասում է: Նկատենք, որ 2021 թ. հունվարին նախորդ տարվա հունվարի նկատմամբ արտարժույթային ավանդները 6,4 տոկոսով կրճատվել էին: Եվ այս տեմպերը շարունակվում են, ինչը վկայում է արտարժույթի արտահոսքի մասին: Այդ երևույթը ևս կարող է շուկայում համապատասխան պահանջարկային ֆոն ստեղծել, ինչի արդյունքում դոլարը կարող է արժևորվել: Բացի այդ, ես վտանգ եմ տեսնում նաև ապագայում արտաքին պարտքի միտումների առումով. քանի որ մեր պարտքի մեծ մասը դոլարային է, այստեղ դարձյալ դրամի արժեզրկումն ու դոլարի արժևորումը կարող է բացասական էֆեկտ առաջացնել: Իսկ ամենամտահոգիչն այն է, որ դրամի արժեզրկումը կարող է խուճապային տրամադրություններ առաջացնել հանրության մեջ: Եվ այս առումով շատ դրական եմ համարում Կենտրոնական բանկի կողմից ինտերվենցիաներ իրականացնելու որոշումը: Ի դեպ, արդեն երեկ փոխարժեքի նվազման առումով որոշակի շարժ կար»:

Ըստ մեր զրուցակցի, միգուցե դրամի արժեզրկումն այդքան սարսափելի և անհանգստացնող չէր, որքան դրանից բխող հնարավոր հետևանքներից մեկը՝ վստահության պակասը. «Եվ այս առումով դրամի արժևորումը կարող է որոշակի վստահություն առաջացնել ազգաբնակչության և գործարար միջավայրում, ինչը շատ կարևոր է»:

Առանձին անդրադառնալով գնաճի միտումներին՝ Ջ. Թադևոսյանը նշեց, որ համաշխարհային շուկայում ցորենի, շաքարավազի և որոշ ապրանքների գների բարձրացումը, բնականաբար, իր արձագանքը պետք է ունենար նաև մեր շուկայում: «Հաշվի առնենք նաև ներմուծման ծավալների կրճատումը: Գուցեև ներմուծողները փորձում են կրած վնասները որոշակիորեն փոխհատուցել այն քիչ խմբաքանակի միջոցով, որը ներմուծում են: Այսինքն, փորձեն շահույթի մարժան ավելացնել, ինչն իր հերթին կարող է ազդեցություն ունենալ գնաճի վրա: Գործոն կարող է լինել նաև համաշխարհային շուկայում հանքահումքային ապրանքների, օրինակ՝ պղնձի գների բարձրացումը: Նավթի գինը ևս որոշակի կայունություն ու աճ է գրանցել: Բնականաբար, այս գործոնները չեն կարող չանդրադառնալ մեր տեղական արտադրության, ներքին շուկայի ու գնաճի վրա: Իսկ քանի դեռ կա համավարակը, ամբողջ աշխարհն էլ անորոշությունների մեջ է, այս միտումները կարող են շարունակվել: Կենտրոնական բանկը շարունակում է որոշակի գործիքներ կիրառել գնաճը կարգավորելու համար, բայց, բոլոր դեպքերում, սպասումներն ու անորոշությունները բավականին շատ են: Այնպես որ, դեռ կարող են գնաճային որոշակի ցնցումներ առաջանալ, գնաճի շարունակականություն կարող է նկատվել»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ այս պարագայում պատասխանատու մարմինները հատկապես ուշադիր պետք է լինեն առաջին անհրաժեշտության սպառման ապրանքների նկատմամբ, որպեսզի կանխեն գների չհիմնավորված բարձրացումները:

Ինչ վերաբերում է տնտեսության ընդհանուր իրավիճակին, անկման տեմպերին, նա նշեց. «Մեզ մոտ տնտեսական ակտիվության անկում գրանցվեց: Այս պայմաններում կառավարությունը 2021 թ. կանխատեսում է 3,2 տոկոս աճ, իսկ ԿԲ-ն այն իջեցրեց մինչև 1, 4 տոկոս, Համաշխարհային բանկի կանխատեսումները մի քիչ ավելին են: Այդուհանդերձ, այս շարունակվող անորոշությունների և համավարակի պարագայում էական աճ ակնկալելը, կարծում եմ, իրատեսական չէ: Իհարկե, անկման դինամիկան մի փոքր պակասում է, բայց դեռ վաղ է այդ միտումը դիտարկել տնտեսության վերականգնման համատեքստում: Հիշենք, որ հատկապես 2020 թ. ապրիլին շատ խոր անկումներ ունեցանք: Բնական է, որ 2021 թ. հաջորդ եռամսյակում կարող է մի փոքր ակտիվություն դրսևորվել զուտ ցուցանիշների բազայի համեմատությամբ, բայց 3,2 տոկոս տնտեսական աճ ունենալու ակնկալիքն այդքան էլ իրատեսական չէ: Մենք կարող ենք առնվազն վերականգնողական որոշակի կեցվածք դրսևորել, բայց դինամիկ ու բարձր տեմպեր ակնկալելը 2021 թ. համար վաղ է: Ընդամենը կարելի է վերականգնել կորուստները, վստահության որոշակի հարթակ ստեղծել, որի հիման վրա 2022 թվականից նոր միայն կարելի է աճ կանխատեսել»:

Աննա Բադալյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում