Քարոզարշավի բովանդակային դեֆիցիտը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նախընտրական քարոզարշավի եզրափակիչ փուլն աչքի է ընկնում մի շարք յուրահատկություններով։ Քանի որ խայտառակ պարտությունից հետո ներքաղաքական դաշտում մեծ վակուում է առաջացել, ապա ընտրապայքարի ընթացքում իրենց ուժերը փորձում են 26 քաղաքական ուժեր, այդ թվում՝ 4 դաշինք։ Ըստ էության, այսօր մեր պետականությունը վտանգի առաջ է կանգնած, և այս տեսանկյունից թվում էր, թե քարոզարշավը խարսխված պիտի լինի պետության, հայ ժողովրդի արժեքային համակարգի ու հստակ գաղափարախոսական ուղղվածության վրա։ Հենց գաղափարական պայքարը և ապագայի նկատմամբ տեսլականն է, որ քաղաքացիներին պետք է վերջնական կողմնորոշվելու հնարավորություն տա, թե իրենց ընտրությամբ ինչպիսի զարգացման մոդել ու տեսլական են նախընտրում։

Սակայն ընտրապայքարի ընթացքը ցույց տվեց, որ քարոզչական գործընթացի մեջ ընդգրկված ուժերից ոչ բոլորն են ապահովում քարոզարշավի բովանդակային կողմը։ Այս առումով հանդարտ, գրագետ և բովանդակային քարոզարշավ են տանում նախ և առաջ «Հայաստան» դաշինքը, «Պատիվ ունեմ» դաշինքը և ԲՀԿ-ն, որոնք, ըստ փորձագետների, այս ընտրության ֆավորիտներն են և հստակ ներկայացնում են պետության ապագայի հետ կապված իրենց ծրագրերն ու անելիքները։ Այսինքն՝ այս ուժերի համար առաջնայինը պետականությունն ու պետության հիմնասյուներն են, որոնք պետք է առաջին հերթին կարգի բերել։ Ի հակադրություն այս ուժերի՝ Փաշինյանի գլխավորած իշխանական ուժը քարոզարշավի ընթացքում առանձնանում է իր ծայրահեղ պոպուլիզմի դրսևորումներով։

ՔՊ-ի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն դուրս է քաղաքական դասական պատկերացումներից, այսինքն՝ պարզապես չունի որևէ գաղափարախոսական ուղղվածություն, ինչի մասին, ի դեպ, ժամանակին հպարտությամբ խոսում էր Նիկոլ Փաշինյանը։ Նա նույնիսկ նշում էր, թե ժամանակակից աշխարհում կարծրացած գաղափարախոսություններ այլևս գոյություն չունեն, և իրենք իրենց դուրս են դնում գաղափարախոսական ստանդարտներից։ ՔՊ-ին իրականում գաղափարախոսություն պետք էլ չէ. Փաշինյանի ստվերի տակ տեղավորված մարդկանց միավորում են ոչ թե գաղափարական պատկերացումները, այլ իշխանության ընձեռած հնարավորությունները։ Եվ երբ այս քաղաքական ուժն այլևս իշխանություն չի ունենա և չի օգտվի իշխանության ընձեռած հնարավորություններից, այդ դեպքում «առնետավազքը» կդառնա անխուսափելի, և մեծ թվով մարդիկ կհեռանան ՔՊ-ից, այդ թվում՝ այն փոքրաթիվ խմբից, որը կանցնի խորհրդարան։

Մյուս կողմից՝ երեք տարվա ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը չի իրականացրել ոչ մի խոստում, կյանքի չի կոչել ոչ մի հայանպաստ ծրագիր, նրա ղեկավարած իշխանությունը ձախողել է բոլոր ոլորտներում անխտիր: Ուրեմն, ընտրողին ասելու ոչինչ չունեն: Դրա համար էլ մնում են անհավասարակշիռ գոռգոռոցները, սպառնալիքները, այդ թվում՝ մասնավոր սեփականատերերի նկատմամբ, նոն-ստոպ ստերը, «օդում կախված լուրերը» և, իհարկե, մտածելու ունակությունը, ցավոք, կորցրած, մասսայի սիրելի «նախկինների» թեման: Ու չնայած «Ապագա կա» կարգախոսին, Փաշինյանը մնացել է անցյալում, նրա խոսքը հիմնականում կենտրոնանում է անցյալի, այլ ոչ թե ապագայի վրա։ Այլ կերպ նա չի էլ կարող: Նախկինների քննադատության և թշնամանքի բորբոքման միջոցով Փաշինյանը ձգտում է արդարացնել իրեն։

Սակայն փորձագետների մեծամասնությունն այն համոզմանն է, որ Փաշինյանն այս ամենը անում է հուսահատությունից՝ գիտակցելով, որ արդեն պարտվել է: Ինչ վերաբերում է այլ ուժերին, ապա այստեղ հարկ է նշել ՀԱԿ-ի պահվածքը, որը, ձեռքի հետ Նիկոլին անվանարկելով ու «խայթելով»՝ հիմնական գործառույթ է ստանձնել պայքարել Ռոբերտ Քոչարյանի հետ: Սատելիտ երկու ուժերին անդրադառնալը նույնիսկ անիմաստ է, որովհետև դրանց գլխավոր նպատակը մեկն է՝ նպաստել Նիկոլի վերարտադրմանը: Ընդ որում, այն աստիճան, որ դրանցից մեկի ղեկավարը վստահ է, որ Նիկոլը 60-70 տոկոս քվե է ստանալու, մյուսի մասնակիցներն ամեն օր հայտարարում են, թե Նիկոլն արդեն հաղթել է: Հետաքրքիր է, այս ուժերն այդ դեպքում ինչո՞ւ են մասնակցում ընտրություններին: Քաղաքական պարզ տրամաբանությունը հուշում է, որ կուսակցությունները մասնակցում են ընտրություններին՝ իշխանություն ստանալու համար:

Նման հայտարարությունները վկայում են, որ այս երկու ուժերը (սրանք անթաքույց են գործում, բայց էլի կան 1-2-ը) պարզապես մեկ նպատակ ունեն, ինչի մասին նշեցինք: Սակայն այդ «միավորները», ըստ բոլոր հարցումների, հազիվ թե մոտենան 1 տոկոսի սահմանագծին, իսկ անցողիկ շեմը հաղթահարելու մասին խոսք անգամ չի կարող լինել: Բնականաբար, սրանք էլ որևէ գաղափարական պայքար չեն մղում, այլ բացառապես անձնավորված, ըստ հրահանգների...

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում