Երևան, 03.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Իրենք իրենց հիմարության ձեռքը կրակն են ընկել, ողջ բնակչությանն էլ կրակն են գցել». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արդեն մի քանի ամիս է՝ մեր երկրում սկսվել են COVID-ի դեմ պատվաստումները, բայց պատվաստված քաղաքացիների թիվը բավականին ցածր է: Կորոնավիրուսով վարակվելու օրական մինչև 200, երբեմն անգամ ավելի դեպք է հաստատվում մեր երկրում: Առողջապահության նախարարությունը կանխատեսում է, որ մոտակա օրերի ընթացքում վարակակիրների աճի տենդենցը շարունակվելու է: Մինչ նախարարությունը հորդորում է քաղաքացիներին անվճար պատվաստվել, իսկ պաշտոնյաները նշում են, որ հիվանդությանը դիմակայելու լավագույն տարբերակը պատվաստումն է, մարդիկ չեն շտապում պոլիկլինիկաներ կամ պատվաստման կենտրոններ, կամ էլ դա անում են այն դեպքում, երբ պետք է աշխատանքի կամ հանգստի նպատակով մեկնեն արտերկիր, և իրենց պատվաստման վերաբերյալ հավաստագիր է անհրաժեշտ:

Բժիշկ-ուռոլոգ, առողջապահության կազմակերպիչ Գևորգ Գրիգորյանը նշում է՝ սա հետևանք է նրա, որ տևական ժամանակ մեր երկրի ղեկավարությունը, մասնավորապես՝ առողջապահության նախարարությունը անլրջացրեցին ու պատվաստանյութերի թեման դարձրեցին դավադրությունների տեսություններ ստեղծելու հիմք, ինչն անթույլատրելի էր: «Տևական ժամանակ ասել ենք, որ նման բան չի կարելի անել, դա՝ դեռևս «Գարդասիլ» պատվաստանյութի հետ կապված, երբ անհիմն ու հակագիտական կերպով բարձրացնում էին տարիքային ցենզը: Դա՝ դեռևս այն ժամանակվանից, երբ պոլիոմիելիտի «միջանկյալ» պատվաստումներ էին անում, որոնք մարդկանց շրջանում առաջացնում էին անվստահություն: Ի՞նչ էինք ակնկալում, որ պատվաստանյութի նկատմամբ վստահությունը պահպանվելո՞ւ է նման գործելաոճի արդյունքում:Բնական է, որ ոչ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Գրիգորյանը:

Նշում է՝ հիմա բոլորս քաղում ենք դրա պտուղները: «Սա, իհարկե, ճիշտ չէ: Մարդիկ պետք է վստահեն պատվաստանյութին: Պատվաստանյութերը տարիներ շարունակ փրկել են կյանքեր, պատվաստանյութի հարցը առողջապահության նախարարության հարցը չէ: Դա ազգային անվտանգության հարց է: Դա մեր երկրի կենսաբանական անվտանգության բաղկացուցիչ մասն է: Եվ երբ ասում էինք, որ ցուցումից դուրս մի կիրառեք պատվաստանյութ, առանց դրա էլ աշխարհում հակապատվաստումային արշավների միտում է նկատվում, նրանք որևէ կերպ չէին լսում, ականջ դնում, այլ շարունակում էին իրենց արատավոր և անգրագետ քաղաքականությունը, ինչի հետևանքով թեպետ այսօր կա երեք տեսակի պատվաստանյութ՝ «Սպուտնիկ-V», «AstraZeneca» և «Cinovak», բայց մարդիկ ուղղակի չեն ուզում պատվաստվել: Ինձ համար տարակուսելի է ևս մեկ հարց: Մարդիկ չեն գնում պատվաստվելու, որովհետև պետք է պահպանեն իրենց առողջությունը, բայց գնում են պատվաստվելու, որպեսզի մեկնեն երկրից: Դա ինչ չտեսություն է:

Եթե վստահում եք և գնում պատվաստման, դրանով ձեզ և ձեր շրջապատին պաշտպանում եք հիվանդությունից, որպեսզի չվարակեք նրանց, այլ ոչ նրա համար, որ ձեզ ինչ-որ սրճարան կամ ռեստորան թողնեն: Եթե չեք վստահում պատվաստանյութին, ապա, ի՞նչ է, այդքան կարևո՞ր է ստամոքսի աշխատանքը, կամ այդ ի՞նչ չտեսություն է, որ երկրից բացակայելու համար գնում են և ճարահատյալ պատվաստվում: Սա հիմարագույն մոտեցում է, սխալ մոտիվացիա: Ընդ որում, հիմա էլ նախարարության որոշ քարոզիչներ սկսել են հիմար թեզեր դնել շրջանառության մեջ, որ պատվաստանյութը օգնում է մեծացնել կրծքերը: Մի քանի տեղ հանդիպել են նման նյութի:

Ախր, կրծքերը մեծանում են էնդոկրին փոփոխությունների արդյունքում, լիմֆատիկ համակարգի փոփոխությունների արդյունքում: Մեր բնակչությունն առանց այն էլ վախեցած է պատվաստանյութերի կողմնակի որոշ ազդեցություններից, որոնք շատ քիչ դեպքերում են հանդիպում, մի հատ էլ դա եք տարածում, որ ի՞նչ անեք, որ ավելի վախենան, մտածեն, թե ներզատաբանական օրգանների վրա է ազդո՞ւմ: Իրենք իրենց հիմարության ձեռքը կրակն են ընկել, ողջ բնակչությանն էլ կրակն են գցել»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Մեր այն դիտարկմանը, թե հնարավո՞ր է այս հակապատվաստումային գործընթացը կանգնեցնել, Գրիգորյանն ընդգծում է՝ տարիների աշխատանք է պետք, ցավոք, իրենք երկու տարում քանդեցին ամբողջը, ինչ ստեղծված էր:

«Հիմա այդ քանդածի վրա պետք է հինգ-յոթ տարվա աշխատանք կատարել մարդկանց վստահությունը վերականգնելու համար:Գուցե կիրառվի պարտադրման սկզբունք, դրա մասին խոսում են նախարարության քարոզիչները՝ շրջանառության մեջ դնելով Ռուսաստանին առնչվող հոդվածներ, որտեղ, օրինակ՝ չեն սպասարկում չպատվաստված անձանց և այլն: Բայց մեր Սահմանադրությունն ասում է, որ բուժական ցանկացած միջամտություն պետք է տեղի ունենա հիվանդի կամ հիվանդի օրինական ներկայացուցչի համաձայնությամբ, և բուժումը չի կարելի պարտադրել: Օրինակ՝ ինձ մոտ գա մի հիվանդ, և ես նրանց պարտադրեմ վիրահատություն կատարելը: Դա շատ սխալ և արատավոր պրակտիկա է, այն ավելի կխորացնի պատվաստանյութերի նկատմամբ անվստահությունը: Կողմ չեմ դրան, ես կողմ եմ բնակչության հետ քաղաքակիրթ աշխատանքին»,-եզրափակում է առողջապահության կազմակերպիչ Գևորգ Գրիգորյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Վրաստանը նպատակ ունի ամրապնդել Ռուսաստանի հետ հաղորդակցության ուղիները. ԿոբախիձեՌուսաստանում վաղվանից խստացվում են ներգաղթյալներին ներկայացվող պահանջներըՁյուն կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 3-ից 7-ինԵմենում հուսիթների հրթիռային հարվածի հետևանքով առնվազն 20 խաղաղ բնակիչ զոհվել էԱնթիլիասում տեղի է ունեցել եկեղեցիների և միջեկեղեցական կառույցների գլխավոր քարտուղարների համաժողովըՎերին Լարսի անցակետում Վրաստան մուտք գործելուն է սպասում է ավելի քան 800 բեռնատարԹրամփը չի բացառել Իրանի դեմ ռազմական գործողությունների ընդլայնումը«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը է Սիսիանի Շաքի համայնքում ադրբեջանցու կրակոցից վիրավորում ստացած կնոջը5,1 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվել ԹուրքիայումՎիճաբանություն-ծեծկռտուք՝ Ամուլսարի հանքավայրում. կան վիրավորներ, այդ թվում՝ օտարերկրացիներԺողովրդի այոն չի կարելի այլ կերպ մեկնաբանել․ Մհեր Ավետիսյան«Օրենքով սահմանված կարգով օգնելու ենք բոլորին, որպեսզի նրանց իրավունքները պաշտպանված լինեն»․ Արեգա ՀովսեփյանԱյգավանում երեք ավտոմեքենայի մասնակցությամբ վթար է տեղի ունեցել․ կան վիրավորներՍահմանադրության նոր տեքստի հրապարակմանը ընդառաջ․ ի՞նչ թակարդ է պատրաստվում ընդդիմության համար. Աննա Կոստանյան«ՀայաՔվեն» ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է հանրային աջակցություն ունենալով` օրակարգային հարցեր թելադրել. Ավետիք ՉալաբյանՄենք իրար վիրավորելով չենք լուծելու Հայաստանի անվտանգության հարցը․ Մհեր ԱվետիսյանԱռանց Խաղաղության համաձայնագրի` TRIPP-ի իրականացումը վտանգում է Հայաստանը. Տիգրան Աբրահամյան90-ամյա ճապոնացի բոդիբիլդերը մրցել է երիտասարդ մարզիկների հետՀայ ժողովուրդը դեմ է Ալիևի պահանջով սահմանադրության փոփոխությանը. Ուժեղ ՀայաստանԶինված միջադեպ և փոխհրաձգություն իրանա-ադրբեջանական սահմանինՈւրախ եմ այս արդյունքով ու իմ անցած ճանապարհով․ Վազգեն ԹևանյանԵրբ է մեկնարկում նոյեմբեր ամսվա կենսաթոշակների վճարման գործընթացըԻրանցիները լքել են Դոհայի բանակցությունները, օրակարգում ԱՄՆ-ի հետ գործարքի վերաբերյալ առաջարկն էր Ի՞նչ է իշխանությունը թաքցնում ժողովրդից TRIPP համաձայնագրի վերաբերյալ. Արամ ՎարդևանյանՈսկին էժանացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Հորմուզի նեղուցում ինը օրվա ընթացքում 11 լցանավ է այրվել Չինաստանը և Օմանը ԱՄՆ-ին և Իրանին hրադադարի կոչ են արել Վարորդները փորձել են կաշառել պարեկներին. երկուսն էլ ձերբակալվել են «Սարսափ ու խայտառակություն․ ասեմ՝ ինչից հետո են բանակում անընդհատ մահեր լինում»․ պահեստազորի սպա Թրամփը խոստացել է լքել նախագահական պաշտոնը իր ժամկետի ավարտին Պետությունը որևէ մեկի սեփականությունը չէ. Մհեր ԱվետիսյանԹբիլիսիի կենտրոնում խոշոր հրդեհ է բռնկվել. այրվում է հետիոտնային կամուրջը Այսօր փաստացի Մհեր Գրիգորյանը հերքեց Փաշինյանի և ՔՊ-ի այն թեզը, թե Թրիփը նախագիծ է ու չի կարող տարածական չափում ունենալ. Մարիաննա ՂահրամանյանՄեկնարկել է Հայաստան — Կիպրոս հանդիպման տոմսերի վաճառքը ԱՄՆ-ում Հելոուինի հանգստյան օրերին հրաձգությունների հետևանքով ավելի քան 200 մարդ է տուժել 2026թ. ոչ մարտական պայմաններում մահացած զինծառայողների թիվը հասել է 43-ի. «Ինֆոքոմ» «Քաղաք՝ քաղաքի ներսում». եզակի կոնցեպտով համալիր՝ Դիլիջանում Մեկնարկել է. Կենսաթոշակառուների համար կարևոր տեղեկություն է հրապարակվել Քննարկվել են Հայաստանի և Կանադայի միջև երկկողմ հարաբերությունների զարգացմանն առնչվող հարցեր Իրանը հայտարարել է հակամարտության բոլոր կողմերի հետ բանակցելու պատրաստակամության մասին Վրաստանի նպատակն է ամրապնդել տնտեսական և մարդասիրական կապերը Ռուսաստանի հետ. Կոբախիձե Գազի թանկացման հետ կապված՝ ունենք հաշվարկներ. ԿԲ նախագահ Ազդակները ծայրաստիճան տագնապ են հարուցում. Զախարովա Ապագայում Ուկրաինայի տարածքով դեպի Եվրոպա ռուսական գազի տարանցման վերականգնման մասին խոսելն առայժմ հազիվ թե հնարավոր լինի. Պեսկով Կարմիր գույնը ռուսների «ԴՆԹ -ի մեջ է». փորձագետ Սոցփաթեթների դադարեցման ծրագիրը ժողովրդի համար մի շարք դժվարություններ է ստեղծելու. Հրայր ԿամենդատյանԱստված մի արասցե՝ հասնեք այն օրվան, ապրեք հանգիստ. Շոյգու Եղբայրները 20 տարի զբաղվել են մարդկանց առևտրով. ինչ է հայտնի աղմկահարույց դեպքիցԳազի սակագինը հունվարի 1-ից բարձրանալու է, և դրա հետևանքները ծանր են լինելու. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանում հասցեների հաշվառման կարգը կարող է փոխվել