Ի՞նչ նյութերից են պատրաստվում մատիտի ջնջոցները, և ինչի՞ մասին են խոսում դրանց գույները․ «Փաստ»
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ![Ի՞նչ նյութերից են պատրաստվում մատիտի ջնջոցները, և ինչի՞ մասին են խոսում դրանց գույները․ «Փաստ»](/timthumb.php?src=disc/26-07-21/65345f26fc5e727d850e1d01cf881e47.jpg&w=780)
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Աշխարհում մատիտ ստեղծելուց հետո անհրաժեշտություն է ծագել նաև ստեղծել գրածը ջնջելու հարմարանք: Դա եղել է մատիտի ջնջոցը, կամ, ինչպես այդ իրը կոչվում է ժողովրդի մեջ, ռետինը: Մատիտով գրածը ջնջելու համար օգտագործվող հարմարանքների պատմությունը ավելի քան երկու դարի պատմություն ունի: Դրանից առաջ այդ գործառույթը, որպես կանոն, ամենից հաճախ իրականացվել է հացի տրորված միջուկով, բայց 1770 թվականին անգլիացի քիմիկոս Ժոզեֆ Պրիշլին հայտնաբերել է, որ կաուչուկը (այն ժամանակ միայն կաուչուկն է հայտնի եղել) կարող է ջնջել մատիտով գրածը ավելի հաջող, քան հացը:
Դա բացատրվում է նրանով, որ կաուչուկը թղթին քսելիս առաջանում է էլեկտրաստատիկ լարում, որի արդյունքում էլ գրաֆիտի մասնիկները կպչում են կաուչուկին: Բայց խնդիր էր այն, որ բնական կաուչուկը երկար չի պահպանվում, այն ամռանը բարձր ջերմաստիճանի տակ փափկելու հատկություն ունի, և տհաճ հոտ է արտանետում, իսկ ձմռանը կարծրանում, դառնում է փխրուն: Ջնջիչների որակի բարելավումը հնարավոր է եղել իրականացնել 1839 թվականին Չարլզ Գուդիերի կողմից կաուչուկի վուլկանացման գործընթացը հայտնաբերելուց հետո, որով ստացվում է ռետին: Այդ ժամանակվանից ի վեր ռետինե ջնջոցների տարածվածությունը մեծ թափ է հավաքել: 19-րդ դարի վերջին Գերմանիայում և Ամերիկայում հայտնվել են գրենական պիտույքների արտադրության առաջին գործարանները:
Երկար ժամանակ մատիտի ջնջոցների պատմության մեջ բնական կաուչուկը եղել է միակ նյութը, որն օգտագործվել է դրա պատրաստման համար: Դա տևել է մինչև քսաներորդ դարի կեսերը, երբ հայտնաբերվել է սինթետիկ կաուչուկը, որից հետո սկսել է օգտագործվել նաև դա: Սկսած 1990-ականներից ջնջոցներ սկսել են պատրաստվել պոլիվինիլքլորիդից և այլ պոլիմերներից: Այն նյութը, որից պատրաստված են ներկայիս մատիտների ջնջոցները, կարելի է որոշել գույնով: Կարմիր-կապույտը կամ մոխրագույնը պատրաստված են բնական կամ արհեստական կաուչուկից, դրանք շատ առաձգական են, կարող են ոլորվել և ձգվել, չնայած չեն ենթարկվում վերջնական դեֆորմացիայի, բայց այնուամենայնիվ դրանք լավ չեն կատարում իրենց գործը, այսինքն՝ լավ չեն ջնջում գրածը: Սպիտակ կամ բազմագույն ջնջոցները պատրաստվում են սինթետիկ պոլիմերներից, լավ շերտատվում են և հաճելի են հպման համար:
Ճիշտ է, դրանց արտադրության գործընթացը շատ աշխատատար է, և արտադրական գործընթացի խախտումները հաճախ հանգեցնում են դրանց՝ ջնջելու հատկության վատթարացման: Արժե հիշատակել ջնջոցի այնպիսի տարատեսակի մասին, ինչպիսին է «ծեփվող» ջնջոցը, որը պատրաստվում է պոլիիզոբուտիլենից, պեմզայից, մրից, կալցիումի կարբոնատից և տիտանի երկօքսիդից: Այն շատ փափուկ է, նրան կարելի է տալ ցանկացած ձև: Այն գրաֆիտի հետ մեկտեղ մատներից ներծծում է յուղը, որով իսկ կանխում է թղթի վրա բծերի հայտնվելը: Այս հատկությունների համար այդ ջնջոցը շատ բարձր են գնահատում փայտածուխով կամ փայտածուխե մատիտներով աշխատող նկարիչները:
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/623e5d80abde7ff8575496cc902c15bc.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/e6415e733c91f44f25f608e36e8fc901.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/f4831dda376750eeee565476002b68a4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/665591f5c53cbbd613ed147cff39f4d4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b69f6b65a4d185440089bb0611c9fb6f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/58e749e290159f138c21863ba556c449.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/8cd2cbfbb406b6c931fd4594ebca92f8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/20b37777377748e7f4a0f86d6ae13899.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/34fb8d4ed41f4c7b6ea74eb6d95c1854.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/77099503af1b028e608d0bb603901b9f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/feaf507807e28fdd77ce22eab6f472bd.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f18aaedb626a61fdc2a10ec039dc599f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f937649d1e25a761915f61a009521d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/64160931ac8a1de5786b6f3b4b0ce39d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2b486d0db268d801dfde1e97e8d1a847.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/53c7b52313a0978676b43b013ec6ff03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2e6ead499c598048a90f4ea2dff20731.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3245c1e411392c4eece0078f294b8d65.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/192c6520a845248ab167072e231df9e9.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/82add76436f1d016b30c507084ee89bf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f32407fe85961f4ecfbf202da3f1a77e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/21ef21b2cae2513f16195b5971739939.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/538a377f2e1a3c791ee66be49a480408.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/7fc757f8af95daac7f352a1d8cd29d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2197972225a403e3ce73091418187081.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/d807c16164e90651a631fa41f3e7c610.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/54895fe65ad453d159196d1122de48ca.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f77080299b7debc610ec263cd7fe38e8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/9cfe8b155c78fbfd36e22b1ea7af282a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/587c808fa277c6768ad15f5b05253907.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3c65c2ad09ed2806656a67f3c97cea66.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b9f6de5440afdcaf61181e2c9b18b990.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5f884d418f7bf769bede3127e33aaab8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/42b5fa49136f5da2abc8c4ed84996100.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5690adb243eac008c7365f99bf081e8c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30262a59d5f14e9e9ddb28badc1722cf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/98fcd54ff1c6a7a09afc774dfb394f9c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/458f4bddbb1f99463b16a104b7950043.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6058532c4ff22248b7190023387f1b5d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/c84291d87f3677ef5744e962449a5e8d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/dce255a70e4b5f82e62355785f5f1471.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/715fb75da4ba8715c0c935ca85078a64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/bc595d7616936c14b6dbebf172e1ae64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b6ed6608ab832a8c276f193a96a4649f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5b9738e5d590ddd5d21d17be8f6dde03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/0479429c59b48de60430e49dabd76571.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1465097cbf461b35b2209622c538beb8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3f312fb1c2573ea202699786a0771f1f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/06c22338800ced4831170e0d4d3cbcc4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30675d8cbdfbcef1b112091014408394.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)