Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


«La Bohème. Անցած օրեր». Շառլ Ազնավուրի կյանքի ու բեմի կուլիսներում մնացած պատմություններով ամենածավալուն գիրքը` հայերեն

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

«La Bohème. Անցած օրեր»․ հենց այսպես է կոչվում Շառլ Ազնավուրի ամենածավալուն ինքնակենսագրականը, որը գրել է տասնութ տարի առաջ ու խոսել իր կյանքի ու բեմի կուլիսներում մնացած ամենահետաքրքիր, հուզիչ ու դրամատիկ պատմությունների մասին, թե ինչպես է հանդիպել ու կյանքը կապել իր երեք կանանց հետ ու ինչպես է գոյատևել երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին, պատմել Նյու Յորքի արկածների մասին:

«Ինքը 89 տարեկանում գիրք գրեց, ապշելու բան է դա: Ես ուրիշ օրինակներ չգիտեի, Գյոթեն 65 տարեկանում «ֆաուստ»-ը գրեց վերջացրեց  ու ասաց, թե ես հիմա կարող եմ մահանալ: Ազնավուրը չէր ուզում մահանալ, կառչել էր կյանքից ու չէր մահանա, եթե ոտքը չսայթաքեր. ընկավ մահացավ լոգարանում»,- նշեց գրքի խմբագիր Սամվել Գասպարյանը:

Գրքի թարգմանիչը Ռումինիայում, Չեռնոգորիայում Հայաստանի նախկին դեսպան, Ֆրանսիայում նախկին դեսպանորդ, դիվանագետ Համլետ Գասպարյանն է, որն այն թարգմանել էր դեռևս երկու հազար չորս թվականին, բայց միանալով «Նյումեգ»-ի ազնավուրյան շարքի թարգմանական նախաձեռնությանը, վերաթարգմանեց բազմաթիվ հատվածներ ու վերախմբագրեց գրքում տեղ գտած բանաստեղծությունները, քանի որ, նրա խոսքով, ժամանակին թարգմանությունն արել էր հապճեպ։ Համլետ Գասպարյանը շնորհանդեսից ընդամենը երկու շաբաթ առաջ ծանր հիվանդությունից մահացավ ու չհասցրեց վայելել վերջնարդյունքը։

«La Bohème. Անցած օրեր» գրքի շնորհանդեսին զուգահեռ՝ ազնավուրասերներին ներկայացվեց շանսոնյեի «Տարեք ինձ» երգը հայերեն։ Հենց այս ստեղծագործության մեղեդու ներքո երեք տարի առաջ աշխարհը Ազնավուրին հրաժեշտ տվեց: Միջոցառմանը ներկա էր նաև ՀՀ-ում Ֆրանսիայի արտակարգ և լիազոր նորանշանակ դեսպան Ան Լույոն:

«Թեկուզ Շառլ Ազնավուրը ֆիզիկապես մեզ հետ չէ, բայց շարունակում է հոգով մեզ հետ մնալ և լինել երկու երկրների բարեկամության խորհրդանիշը: Առաջին անգամ էի Ազնավուր լսում հայերեն: Շուշան Պետրոսյանը կարողացել է փոխանցել հոգին, նա ուղղակի հիանալի ձյան ունի: Երկու մշակույթների և ժողովուրդների հարաբերությունները զարգացնելու համար թարգմանությունները շատ կարևոր դեր են կատարում: Ցանկանում եմ արժանին մատուցել «Նյումեգ» հրատարակչությանն ու լուսահոգի թարգմանչին»,- նշեց դեսպան Լույոն:

Սա արդեն ազնավուրյան երգացանկի երկրորդ գործն է, որ հնչում է հայերեն նոր գործիքավորմամբ: Շուշան Պետրոսյանը վերհիշեց`երաժշտական իր առաջին քայլերը սկսել է հենց մեծ արտիստի երգը կատարելով. «Ամեն մի երգը մի ճակատագիր է, մի հետաքրքիր ֆիլմ է, Մոնմարտրի անկյունում ապրող մի երիտասարդի կյանք է կամ սիրահարված մի խենթ փարիզեցու կյանք է: Ավելի ֆրանսիացի երգչի չեմ ճանաչում»,- նշեց երգչուհին:

Վեցերորդ գրքով ավարտվում է լեգենդար արտիստի արձակ ժառանգությունը: Առջևում նրա պոեզիան է` իրական, ինչպես Ազնավուրի կյանքը,  դժվար, պարզ, բայց միևնույն ժամանակ բարդ ու բուռն:

Մանրամասները` տեսանյութում։

Ուժեղ Հայաստանում լինելու է իրավունքի գերակայություն, լինելու է քաղաքացիական համերաշխության ամրապնդում, ոչ թե՝ միմյանց նկատմամբ ատելության տարածում. Արամ ՎարդևանյանՆույնիսկ Արցախի էթնիկ զտումը շատ հայերի համար դաս չի եղել. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի ինքնիշխանության մասին խոսում է մի իշխանություն, որն Ալիևի սեղանին է դրել Հայաստանի տարածքը՝ որպես սակարկության առարկա. Իրինա ՅոլյանՓաշինյանը Հայաստանի տնտեսական կայունությունը ռիսկի է ենթարկում. Արեգ ՍավգուլյանՍրբուհի Գալյան, Ձեր տոնը փոխե՛ք, Դուք հաշվետու եք Ազգային ժողովին․ Իրինա ՅոլյանԻշխանություններն ամեն գնով ճնշում են ազատամտության ցանկացած դրսևորում. Մենուա ՍողոմոնյանՊատգամավորներին դիտողություն անել չի՛ կարելի․ Էդգար Ղազարյանը՝ Սրբուհի Գալյանին«ՀայաՔվե»-ն միացել է Արցախի հայկական ժառանգության պաշտպանության վերաբերյալ բողոք-դիմումինԱյնպիսի տպավորություն է, որ այստեղ նստած է իշխանությունը, ոչ թե ընդդիմությունը, համբերե՛ք, այսպես էլ լինելու, շատ չի մնացել. Դավիթ ՂազինյանԽտրական մոտեցում կա այն համայնքների նկատմամբ, որտեղ ընդդիմադիր համայնքապետեր կան. Լենա ՄաթևոսյանՀանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան Արագ աճ, որակյալ զարգացում․ Ֆասթ Բանկի առաջիկա զարգացման 4 ուղենիշերը «Բարգավաճ Հայաստան»-ը անկախ բոլոր անարդարություններից շարունակելու է իր դերակատարությունն ունենալ Հայաստանի հանրային, քաղաքական կյանքում. հայտարարություն Ի՞նչ կապ ունի կոստյումը ծխախոտի հետ. «Փաստ»ՀՀ ԿԲ-ն քաղաքականության տոկոսադրույքը բարձրացրել է 0.25 տոկոսային կետով Բյուրեղավանում կասեցվել է լավաշի արտադրամասի գործունեությունը Հայաստանում «Խվատայկաների» և որոշ շահումով խաղերի կազմակերպումը ենթակա է պարտադիր լիցենզավորման. ՊԵԿ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (15 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ) Դոնալդ Թրամփի ականջը, առաջին տանկերը պատերազմում. «Փաստ»Լոռիում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ Արարատում նորածնի կյանքից հեռանալու դեպքով բժշկուհուն մեղադրանք է առաջադրվել․ ինչ է բացահայտվել ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովը հավանություն է տվել ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների օրինագծին Մեղրի-Երևան ավտոճանապարհին բախվել են 5 մեքենա Ինչպե՞ս հասանք այս օրին. մարդկային կապիտալի հիմնարար բաղադրիչի խոր ճգնաժամ. «Փաստ»Լիտվայի օդային տարածքում ՆԱՏՕ-ի կործանիչն առաջին անգամ ԱԹՍ է խոցել Արմեն Գրիգորյանի և առհասարակ Փաշինյանի կառավարության օրոք մեկնարկած ցանկացած նախաձեռնություն պարզապես հարմարեցվում է օտարների ձևավորած տարածաշրջանային օրակարգերին. Ա․ ԿոստանյանԻրանի գերագույն առաջնորդը ողջ է և շարունակում է կատարել իր պարտականությունները. Փեզեշքիան Այս ամառ Հայաստանում գրանցվել է օդային երթևեկության երբևէ եղած ամենաբարձր օրական ցուցանիշը Փաշինյանի հռչակած «իրական Հայաստան» քաղաքականությունը ներկայում հանգեցնում է մշտական զիջումների ու կորուստների. «Փաստ»Կյանքից հեռացել է «Արարատ-73»-ի ֆուտբոլիստ Սերգեյ Պողոսյանը Խաղադաշտից՝ հանք․ «Սյունիք» ՖԱ-ն՝ ԶՊՄԿ-ումՈւկրաինան ռուսական մարզերի ուղղությամբ զանգվածային հարձակում է իրականացրել ՆԱՏՕ-ի կործանիչներն անօդաչու թռչող սարք են խփել Լիտվայի երկնքում Մեր երկրում աշակերտների գրագիտության մակարդակը տարեցտարի նվազում է. Ատոմ ՄխիթարյանԳազամատակարարման ընդհատումներ Սյունիքի մարզում Ոչ բոլոր հայերն են «յուրային». իշխանությունները վերանայում են Սփյուռքի հետ հարաբերությունները. «Փաստ»Սևանա լճի ջրի միջին ջերմաստիճանն առափնյա հատվածում՝ սեպտեմբերի 15-ի 08։00-ի դրությամբ Վրաերթ-վթար՝ Սյունիքում, 32-ամյա վարորդը կայանել է մեքենան, «Opel»-ը վրաերթի է ենթարկել նրանՄեկնարկում է շախմատի համաշխարհային Օլիմպիադան․ ովքեր են մասնակցում Հայաստանից ԱՄՆ-ը մերժել է Սաուդյան Արաբիային հութիներին զսպելու հարցում օգնություն ցուցաբերել. FT «Հակոբիցս հետո ուժ տվողը թոռնիկներս դարձան». Հակոբ Հովհաննիսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 7-ին Մատաղիսում. «Փաստ»Հայաստանի տարբեր մարզերում սոցիալական նոր բնակարաններ են կառուցվում. ո՞ւմ համար են դրանք Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 15-ին Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ»Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան ԴումիկյանԵվրոպան Հայաստանին դիտարկում է որպես ռեսուրսների և իրացման շուկա. Գալուզին Մինչև ե՞րբ կերկարաձգվի անհայտ կորած զինծառայողների ընտանիքներին տրամադրվող աջակցությունը. «Փաստ»Լույս չի լինելու «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ»