Երևան, 03.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Դասականը պետք է միշտ լինի թատրոնում, բայց պետք է գա նաև նոր միտքը»․ «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնը 156 տարվա պատմություն ունի: «Այն ունի հարուստ և հզոր ավանդույթներ: Այստեղ ստեղծագործել են Վարդան Աճեմյանը, Գրիգոր Մկրտչյանը, Երվանդ Ղազանչյանը, Հակոբ Ղազանչյանը, Խորեն Աբրահամյանը, Ալբերտ Մկրտչյանը, Նիկոլայ Ծատուրյանը, և այսօր պետք է կարողանաս նման մեծ արվեստագետների աշխատանքը շարունակել, պահպանել ունեցած ավանդույթները և կառուցել նորը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար Լյուդվիգ Հարությունյանը:

Նշում է՝ թատրոնն այսօր կարողանում է իր աշխատանքով մրցակցել մայրաքաղաքի բոլոր թատրոնների հետ: «Վերջին տասը տարվա ընթացքում չկա մի ամիս, որ թատրոնը հյուրախաղերով հանդես չգա մայրաքաղաքում և մարզերում, խոսքը ոչ թե մեկ, այլ մի քանի ներկայացումների մասին է: Վերջին 3-4 տարվա ընթացքում թատրոնը կարողացավ ընդլայնել իր հյուրախաղերը՝ ընդհուպ մինչև ԱՄՆ, Լիբանան և այլուր: Թատրոնն առաջիններից էր, որ որոշեց՝ պետք է ունենալ մենեջմենթի դպրոց: Պրոդյուսեր երևույթը մտավ թատրոն, և կարողացան ճիշտ համագործակցել պրոդյուսերը և թատրոնի գեղղեկավարը, կարևորվեց թատրոնը փիառի: Շատ կարևոր է, այն էլ հիմա՝ 21-րդ դարում, հասարակությանը ճիշտ ներկայացնել թատրոնի աշխատանքը: Մեծ թիմ ստեղծվեց՝ հասարակության հետ կապերի պատասխանատու, որն առաջ չի եղել, դիզայներ, ռեժիսոր, որը նկարում է ներկայացման մասին պատմող ֆիլմ, պրոդյուսեր, ունեցանք պաշտոնական կայք և այլն: Սրա հիմքերը ես չեմ դրել, բայց փորձում եմ շարունակել:

Հիմա ներկայացումների գեղարվեստական որակի մասին: Մի քանի տարի առաջ որոշվեց հետևյալը՝ թատրոնը չունի ռեժիսոր, այստեղ հրավիրվում են տարբեր ռեժիսորներ, պարտադիր չէ, որ թատրոնի գեղղեկավարը միշտ ինքն անի բեմադրություններ: Մոտ տասը տարի է՝ Գյումրու թատրոնը հրավիրում է Հայաստանի լավագույն ռեժիսորներին, դերասաններին: Սա շատ կարևոր է մեզ համար, քանի որ լինում են գեղարվեստական տարբեր ճաշակներ և մոտեցումներ՝ Արթուր Սահակյան, Հրաչյա Ղազարյան, Հրաչ Քեշիշյան, Նիկոլայ Ծատուրյան և այլք, նրանց կողքին երիտասարդներն են, որոնք ևս տարբեր բեմադրություններ են անում: Մի կարևոր բան ևս: Կարծում եմ՝ առաջիններից մեկն էինք, թատրոնի համար հատուկ պիես գրվեց, սկսեցինք աշխատել ժամանակակից դրամատուրգների հետ: Աշխատեցինք Անահիտ Աղասարյանի հետ, գրեցինք «Հարսանիք թիկունքում» պիեսը, բեմադրեցինք այն: Այդ ներկայացման ծնունդը ժամանակի պահանջ էր, գաղտնիք չէ, թե այն ինչ պատմություն ունեցավ, հետագայում նաև ֆիլմ նկարահանվեց: Հասկացանք, որ շատ կարևոր է, երբ աշխատում ես դրամատուրգի հետ, և պիեսը ծնվում է թատրոնում»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ասում է՝ հետագա քայլերն արդեն երիտասարդ դրամատուրգներին թատրոնի աշխատանքների մեջ ներգրավելն էր: «Ծնունդով գյումրեցի դրամատուրգ Վազգեն Զաքարյանը պիեսներ գրեց, և սկսեցինք բեմադրել, երիտասարդ ռեժիսոր Տաթև Ժաքյանը բեմադրում է նոր պիես, որը գրել է երիտասարդ դրամատուրգ Մարիա Ակոպովան: Արդյունքում՝ ունենք կոլեկտիվ աշխատանք և պիեսներ, որոնք ժամանակի պահանջն ունեն: Դասականը պետք է միշտ լինի թատրոնում, բայց պետք է գա նաև նոր միտքը: Այսօրվա երիտասարդները շատ հետաքրքիր են մտածում»,-ընդգծում է Հարությունյանը:

Հիշեցնում է՝ թատրոնի 150-ամյակի կապակցությամբ իրենց ուժերով ստեղծվեց «Մհեր Մկրտչյան» փոքր բեմը:«Բացի նրանից, որ թատրոնն ունի մեծ դահլիճ, ունի նաև էքսպերիմենտալ բեմ, որտեղ բեմադրվում են միայն նորարարական պիեսներ, հիմնականում ստեղծագործում են երիտասարդները: Մեր այս ներկայացումները մասնակցել են բազում փառատոնների»,-հավելում է թատրոնի տնօրենը: Փաստորեն, թատրոնում սերնդափոխությունը բավականին հետաքրքիր ձևով է տեղի ունենում: «Կարծում եմ՝ այն սահուն է եղել, քանի որ ունեցել են շատ առողջ դատողությամբ մեծեր: Երիտասարդ տարիքում դարձա թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր, հետո գեղղեկավար: Իմ կողքին եղել է Նիկոլայ Ծատուրյանը, և ինքն իր ցանկությամբ առաջարկել է, որ իրեն փոխարինեմ ես: Նա այսօր էլ թատրոնում է, գեղարվեստական խորհրդատուն է: Բնական է՝ երբ տեսնում ես նման մոտեցում մեծերի կողմից, չես կարող այլ կերպ վարվել: Ինձ համար կարևոր է, որ երիտասարդները լինեն թատրոնում: Ուսումը կարևոր է, բայց կարևոր է տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելը»,- ընդգծում է թատրոնի գեղղեկավարը:

Իսկ զրույցի վերջում՝ ավանդական հարց խնդիրների մասին: «Գեղարվեստական տեսանկյունից ինքներս ենք մեզ համար խնդիրներ ստեղծում: Ինչ վերաբերում է վարչարարությանը... Լինելով պետական թատրոն, ֆինանսավորվելով պետության կողմից՝ ինքդ պիտի կարողանաս շատ հարցեր լուծել: 2019 թ.-ից թատրոնի ամբողջ բեմահարթակն ու գորգածածկը փոխվեց, թատրոնը վերանորոգվեց: Բայց կան խնդիրներ, որոնք ինքնուրույն լուծել չես կարող: Լուսային ու հնչյունային համակարգը հին է, նոր տեխնիկայի անհրաժեշտություն կա: 21-րդ դարում չես կարող հին լուսարձակներով ներկայացում բեմադրել, զարմացնել հատկապես պատանիներին: Այս խնդիրն առանց պետական աջակցության լուծել չենք կարող: Տանիքի նորոգման խնդիր կա, ունենք բեմական հին սարքավորումներ, որոնք խաթարվել են, իրենց «դարն ապրել»:

Որքան էլ տարաբնույթ հարցերը փորձում ենք ինքնուրույն լուծել, բայց պետության աջակցությունը շատ կարևոր է»,-եզրափակում է Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի տնօրեն և գեղղեկավար Լյուդվիգ Հարությունյանը՝ հրավիրելով դեկտեմբերի 10-ին ներկա գտնվել «Մաուգլի» մեծամասշտաբ ներկայացման պրեմիերային:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ի՞նչ անել, եթե հին անձնագրում գործող վիզա ունեք. ՆԳՆ-ն մանրամասնում էՌուսաստանի հավաքականի ըմբիշներն այլևս չեն մասնակցի RAF-ի մրցաշարերինՌուսաստանն ու Ղրղզստանը քննարկել են արտադրական համագործակցության ընդլայնումը ԵԱՏՄ շրջանակումԱՄՆ ընտրություններից մինչև Իրան․ ինչ նոր վտանգներ են ձևավորվում աշխարհումԷլմիրա Կարապետյանը դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիրԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների. 90 վայրկյան՝ Ռուբեն Մխիթարյանի հետՄ. Մելքոնյան փողոցում կկազմակերպվի կարգավորվող հետիոտնային անցումՀայաստանում դեղերի գները պետք է իջնեն. Տիգրան ԱբրահամյանՍիվրիհիսարի հայկական եկեղեցին վերածվել է թուրքական մշակույթի տանՄարատ Հարությունյանը՝ ավանդական կարատեի աշխարհի փոխչեմպիոնԴոնալդ Թրամփն ԱՄՆ Կոնգրեսի ներկայիս ընտրություններն անվանել է երկրի պատմության մեջ ամենակարևորըԺողովրդին պետք է ներկայացնել որոշումը, ոչ թե կարգախոսը․ Մհեր Ավետիսյան«ՀայաՔվե»-ն պահանջում է Հ1-ի ղեկավարների հրաժարականը․ պահանջին միացել է 300 հանրային գործիչ և ակտիվ քաղաքացի. Ավետիք ՉալաբյանՀանրայինը պետք է հասկանա՝ չի կարող գործել մի մարդու sms-ներով. Ավետիք ՉալաբյանՈւսուցիչների կամավոր ատեստավորման գործընթացում փոփոխություն է եղել․ ինչ է պետք իմանալՔննարկվել են երկկողմ էներգետիկ համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններըՀԱՊԿ-ը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համապարփակ խաղաղության համաձայնագրի շուտափույթ կնքման հույս ունի. ՄասադիկովԻնքնասպшն եղած զինվորի գործով 2 ժամկետային զինծառայող կալանավորվեցինՈւկրաինական կարգավորման բանակցությունների մասին զեկուցում են Պուտինին. ՊեսկովՀողին են հանձնել Լենինգրադի պաշտպանության ժամանակ զոհված Հարություն Հովհաննիսյանի աճյունըՄելանյա Թրամփը մտադիր է Սպիտակ տանը ՌԴ-ի և Ուկրաինայի ներկայացուցիչների հանդիպում անցկացնել Մեքսիկայում ինքնաթիռ է կnրծանվել. երկու օդաչուն զnhվել են Նիկոլ Փաշինյանի հակաեկեղեցական արշավին միացել է նաև Հանրայինը. Հրաժարական պիտի տան. Մենուա Սողոմոնյան Անհրաժեշտ է ընդդիմության համախմբումը Անկախության հռչակագրի պաշտպանության համար. Ավետիք ՉալաբյանՈսկին թանկացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Այսօրվա հրամայականը նոր պայքարի առաջբերումն է. «Համահայկական ճակատ» Շարժում Ռուսաստանը՝ Թյուրքական պետությունների կազմակերպությունում․ Կրեմլից ուշագրավ հայտարարություն 300 ստորագրությամբ հանրագիր՝ հանրային հեռարձակողի խորհրդի նախագահի և հանրային հեռուստաընկերության գործադիր տնօրենի հրաժարականի պահանջովԿամավոր ատեստավորման գործընթացում փոփոխություն․ ուսուցիչներին նոր հնարավորություն է տրվել Հանրայինը հատուկ Թաթայի համերգը հեռարձակեց, որ մոռացվեն ազգային սգի օրերը. Աննա Կոստանյան Պուտինը նոր օրենք է ստորագրել․ ՀՀ-ն և մի շարք այլ երկրներ տվյալներ կփոխանցեն Ռուսաստանին Վաշինգտոնն ու Թեհրանը հավատարիմ են մնում բանակցային գործընթացին. Կատարի ԱԳՆ Ucom-ն աջակցում է Silicon Mountains 2026-ին՝ խթանելով նորարարությունն ու տեխնոլոգիական զարգացումը ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի և Ադրբեջանի վերբերյալ հայտարարություն է արվել Իշխանությունը փոխելու կամ պահպանելու հարցը երկրի ներքին ժողովրդավարական գործընթացների մաս է. Մհեր ԱվետիսյանԵթե այն սկսվի, Մոսկվայի արձագանքը կլինի արագ և կարճատև․ Լավրովը զգուշացրել է «Քո կանաչ քայլը»․ Կոնվերս Բանկը՝ COP17-ումՄեծ խնդիր չեմ տեսնում. ԿԲ նախագահը` ՌԴ-ից կանխիկ գումարի արտահանման արգելքի մասին ՀԱՊԿ-ը հուսով է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև շուտով խաղաղության համաձայնագիր կկնքվի Աշխատանքն արդյունք պիտի ունենա, եթե չկա, ապա կա երկու տարբերակ` կամ ստում եք, կամ հրաժարական գրեք. Արեգա ՀովսեփյանՌանչպար բնակավայր տանող կամրջի ժամանակավոր վերականգնման աշխատանքներն ավարտական փուլում են Քաղաքական գործչին պետք է գնահատել ոչ թե պիտակներով, այլ նրա առաջարկած ծրագրերով. Մհեր ԱվետիսյանԶելենսկին իր թիմի հետ ժամանել է Բեռլին. նա հանդիպումներ կունենա Գերմանիայի կանցլերի, նախագահի, ինչպես նաև Բունդեսթագի նախագահի հետ TRIPP-ի համաձայնագրում «անխոչընդոտ» բառը «թակարդ» է մեր բնակչության համար. Արեգ ՍավգուլյանՏավուշի մարզի Չորթան բնակավայրում գործարկվելու է էլեկտրաշչակ Հ1-ի լրատվականը երբեք այսքան ողորմելի վիճակում չի եղել. թշնամական քարոզ է անում. Դավիթ ՍարգսյանՀանրայինը լուսաբանում է բացառապես ՔՊ-ին, անարգում զոհվածների հիշատակը. Ավետիք ՉալաբյանԲրիտանացի ճանապարհորդը ավարտել է 28 տարի տևած ոտքով շուրջերկրյա արշավը ՔՊ-ի կազմում մարդիկ շատ հեռու են բարոյական նորմերից և բարեվարքությունից. Մենուա ՍողոմոնյանՎաշինգտոնն ու Թեհրանը հավատարիմ են մնում բանակցային գործընթացին. Կատարի ԱԳՆ