Երևան, 13.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (4 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Հայաստանի խորհրդարանը վավերացրել է ԵԱՏՄ պայմանագիրը. «Փաստ»

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Մեքսիկա՝ Արհեստավորի օր, Ռուսաստան՝ Ծրագրավորողի օր, Տոնգա՝ Պետականության հաստատման օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1738 –ծնվել է պատմաբան Միքայել Չամչյանը:

1827 - ծնվել է գրականության պատմաբան, մատենագետ, թարգմանիչ Գարեգին Զարբհանալ յանը:

1853- ցարական կառավարությունը Գաբրիել Սունդուկյանին Թիֆլիսից աքսորել է Դերբենդ։

1914 - վախճանվել է քուրդ բանաստեղծ, թարգմանիչ Խաչիկ Մուրադովը:

 

1918 –անհաջողությամբ է ավարտվել Զորավար Անդրանիկի ղարաբաղյան ռազմարշավը:

1920- Սարգիս Կասյանի գլխավորությամբ Երևան է մտել Հայհեղկոմը, և Հայաստանում հաստատվել է բոլ շևիկյան կուսակցության մենիշխանություն։

1967 - վախճանվել է բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ Հակոբ Անտոնյանը:

1987– վախճանվել է ամերիկահայ աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր, կինոյում մի շարք նորարարությունների հեղինակ Ռուբեն Մամուլ յանը:

2001- կայացել է «Արժանապատիվ ապագա» կուսակցության առաջին համագումարը:

2003- հայ պատմաբանները և հնէաբանները պաշտոնական բողոք են ներկայացրել համապատասխան միջազգային կազմակերպություններին՝ ադրբեջանցիների կողմից շարունակվող Ջուղայի հայկական խաչքարերի ոչնչացման կապակցությամբ:

2005 - վախճանվել է տնտեսագետ, աշխարհագրագետ, ակադեմիկոս Գրիգոր Ավագյանը:

2006- Ջիվան Գասպարյանը Ռուսաստանի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ երկժամանոց համերգ է տվել Մոսկվայի Կրեմլի պետական պալատի լեփ-լեցուն դահլիճում:

2007- նախագահական ընտրություններում Լևոն Տեր-Պետրոսյանին սատարող ուժերը ձևավորել են «Լեգիտիմ նախագահ 2008» շարժումը: – վախճանվել է օպերային երգչուհի Զարուհի Դոլուխանյանը:

2008- գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մայրաքաղաքում միասին բացել են մոտ 8,5 միլիարդ դրամ արժողությամբ նորակառույց Խանջյան - Հերացի ավտոմայրուղին:

2014-Հայաստանի խորհրդարանը վավերացրել է ԵԱՏՄ պայմանագիրը. կողմ է քվեարկել 103 պատգամավոր, դեմ՝ 7, ձեռնպահ՝ 1։

2018 - Մարալիկի տարածաշրջանի լեռներում ՀՀ ԶՈւ ռազմական ՍՈւ-25 օդանավ է կործանվել, երկու օդաչուները զոհվել են:

2019- մեղադրանք է ներկայացվել երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանին, խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ Նույն քրեական գործով մեղադրանք է առաջադրվել նաև Բարսեղ Բեգլարյանին:

ԱՇԽԱՐՀ

34 -ծնվել է հռոմեացի սատիրիկ-բանաստեղծ Աբլ Ֆլակկը:

1131 -վախճանվել է պարսիկ բանաստեղծ, մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Օմար Խայամը:

1534- Թուրքական զորքերը գրավել են Բաղդադ քաղաքը:

1574 -վախճանվել է գերմանացի մաթեմատիկոս և աստղագետ Հենրիխ Իոհախիմ ֆոն Ռետիկը՝ Կոպեռնիկոսի միակ աշակերտը և նրա տեսության քարոզիչը:

1642 -վախճանվել է ֆրանսիացի ազնվական, պետական գործիչ, «Կարմիր կարդինալ» մականունը ստացած Արման Ժան Դյու Պլեսսին՝ հերցոգ դե Ռիշել յեն:

1676– տեղի է ունեցել Լունդեի ճակատամարտը, որը դանիա-շվեդական պատերազմի նշանավոր մարտերից մեկն է:

1798 –վախճանվել է իտալացի բնագետ Լուիջի Գալվանին:

1791- լույս է տեսել «The Observer»-ը՝ առաջին կիրակնօրյա թերթը:

1875– ծնվել է ավստրիացի բանաստեղծ Ռայներ Մարիա Ռիլկեն:

1892 -ծնվել է Իսպանիայի դիկտատոր, գեներալիսիմուս Ֆրանցիսկո Ֆրանկոն:

1909– հիմնվել է տափօղակով հոկեյի ամենահին ակումբը` «Մոնրեալ Կանադիենսը»:

1912 -Բուլղարիան, Հունաստանը, Սերբիան և Չեռնոգորիան հաշտության պայմանագիր են կնքել Թուրքիայի հետ, որով էլ ավարտվել է երկու ամիս շարունակված Առաջին բալկանյան պատերազմը:

1932 -ԽՍՀՄ-ում ընդունվել է օրենք, ըստ որի, արգելվել է պարենային կտրոններ տալ «պորտաբույծներին և պարազիտներին»:

1942 –Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ-ը սկսել է ռմբակոծել Իտալիան:

1946 -մոսկովյան «Փոքրածավալ ավտոմեքենաների գործարանում» արտադրվել է առաջին մարդատար ավտոմեքենան՝ «Մոսկվիչ-400»-ը:

1963– ծնվել է ուկրաինացի ձողացատկորդ, օլիմպիական խաղերի և աշխարհի հնգակի չեմպիոն, 35 համաշխարհային ռեկորդների հեղինակ Սերգեյ Բուբկան:

1969– ծնվել է ամերիկացի ռեփեր Ջեյ Զինը:

1973- «Պիոներ 10» տիեզերական հրթիռը հասել է Յուպիտեր մոլորակին:

1976 -դերասանուհի Էլիզաբեթ Թեյլորը 7-րդ անգամ ամուսնացել է:

1977 - Ժան Բեդել Բոկասսան իրեն կայսր է հռչակել Հարավ-Աֆրիկյան Հանրապետությունում:

1982 - Չինաստանն ընդունել է երկրի Սահմանադրությունը:

2005 - փլվել է ռուսական Չուսովոյ քաղաքի «Դելֆին» լողավազանը, որի հետևանքով զոհվել է 14 մարդ, որից 10-ը՝ երեխա:

2009 - վախճանվել է դերասան Վյաչեսլավ Տիխոնովը:

2020 -վախճանվել է օպտիկաթելային տեխնոլոգիայի հիմնադիրներից մեկը՝ ամերիկացի ֆիզիկոս Նարինդեր Սինկխ Կապանին: 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ԱՄՆ-ում դատարանն անօրինական է ճանաչել արտակարգ իրավիճակների գործակալության աշխատակազմը կիսով չափ կրճատելու Թրամփի ծրագիրը61-ամյա տուրիստին արջը հոշոտել է Վայքի Զոմայի Սուրբ տանող ճանապարհին «ՈւԱԶ 31512»-ը գլխիվայր շրջվել է․ կա 1 զnհ, 1 վիրավnր Իրանը կշարունակի արգելափակել Հորմուզի նեղուցը նաև Օմանի հետ համաձայնագրի կնքումից հետո. ԱԳ նախարար Սերբիայի ընտրանու նախկին կիսապաշտպանը տեղափոխվում է Նոա Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի հրեական համայնքին Հարձակում իրանական բեռնանավի վրա Քեշմ կղզու մոտ Մյասնիկյան պողոտայում բախվել են «Nissan Sentra»-ն և «Lexus RX350»-ը․ վերջինը բախվել է երկաթե սյանը և կոտրել այն Tour of Armenia-ն Հայաստանում հեծանվային սպորտի զարգացմանը նոր խթան կհաղորդի. վարչապետ Տիգրանաշենը պետք է շենացնել, ոչ թե հանձնել․ լսե՛ք քաղաքացիներինՎրաստանն արգելել է իրանական ավիաընկերությունների թռիչքները՝ ԱՄՆ պատժամիջnցների պատճառով Իրանական լրատվամիջոցը հրապարակել է Իրանի և Օմանի միջև Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ համաձայնության մանրամասները Գլենդեյլում հայ եղբայրները մտել են այրվող ծերանոցի շենքը և փրկել վեց տարեցների ՌԴ ԶՈւ-ն հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի Օդեսայի և Նիկոլաևի մարզերի ենթակայաններին. ՌԴ ՊՆ Հրդեհ Երևանի ուսումնական հաստատություններից մեկի հետնամասում Թրամփը հայտարարել է, որ ամերիկացիներին 5 հազարական դոլար վճարելու համար Կոնգրեսի հավանությունը կարող է չպահանջվել Դիլիջանում աշակերտը դասից փախչելիս լուսամուտից ցատկելու հետևանքով տեղափոխվել է հիվանդանոցԱնհայտ անձը փորձել է ներխուժել Քամալա Հարիսի Մալիբուում գտնվող տունը Իրանի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարները քննարկել են տարածաշրջանում հետագա էսկալացիան կանխելու ուղղությամբ գործադրվող ջանքերը ՌԴ-ն ինտենսիվորեն հարվածում է Օդեսային «Ինտեր Մայամի»-ն բաց թողեց հաղթանակը. Մեսսին խփել է իր կարիերայի 928-րդ գոլը Հայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում․ Էդմոն Մարուքյան Այսօր մինչև ժամը 23։00-ն արգելված է տրանսպորտային միջոցների կանգառն ու կայանումը Երևանի կենտրոնի մեծ մասում Փաշինյանը բերեց պատերազմ ու զիջումներ, «Ուժեղ Հայաստանը» կբերի խաղաղություն՝ առանց զիջումներիՀայաստանի և Իրանի մաքսային ծառայությունների ղեկավարները «կանաչ միջանցքի» հուշագիր են ստորագրել Ռուսաստանն Ուկրաինայի հարցով եռակողմ բանակցություններ է ակնկալում. Պեսկով Արհեստական ​​բանականությունը կարող է ավելի վտանգավոր լինել, քան միջուկային զենքը. Իլոն Մասկ ԱՊԼ. «Արսենալ»-ը հաղթել է «Սանդերլենդ»-ին ՌԴ ԶՈւ-ն հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի Օդեսայի և Նիկոլաևի մարզերի ենթակայաններին. ՌԴ ՊՆ Վթար. ջուր չի լինելու մինչեւ 18:00-ն Հայտնի է Գյումրիում տեղի ունեցած ողբերգության մասնակիցների ինքնությունը. նրանցից մեկը ծառայում է ՀՀ-ում տեղակայված ՌԴ զորամասում Երևանում այսօր կգործեն երթևեկության կազմակերպման ժամանակավոր սահմանափակումներ Պուտինի և Զելենսկու հանդիպումը Մայամիում G20-ի գագաթնաժողովի ընթացքում անհնար է. Պեսկով Հութիները հայտարարել են Սաուդյան Արաբիայի ռազմական բազային հրթիռներով և անօդաչու սարքերով հարվածելու մասին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Ողբերգական ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ 40-ամյա վարորդը «Toyota»-ով մխրճվել է երկաթե արգելապատնեշների մեջ Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 13-ին Հայ Առաքելական եկեղեցին այսօր նշում է հինգ տաղավար տոներից վերջինը՝ Խաչվերացը Ուկրաինայում զոհվել է արցախցի Գրիգորի Գալստյանը Սեպտեմբերի 13-ի աստղագուշակը. Ի՞նչ են հուշում աստղերն այսօր «Օդեսա» նավահանգստում խnցվել է Ուկրաինայի ԶՈՒ համար ռшզմական բեռներ փոխադրող նավ. ՌԴ ՊՆ Իրան-Օման համաձայնագիրը չի ենթադրում Հորմուզի նեղուցի բացում Առաջին մուտքի երկրի սխալ նշումը կարող է հանգեցնել մուտքի արգելքի կամ հարկադիր վերադարձի․ Գյումրիում հարեւանները վիճել են ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ, որն ավարտվել է հոր ու որդու դանակահարությամբՅՈՒՆԵՍԿՕ․ առաջիկա 30 տարում Միջերկրական ծովում գրեթե հաստատ ավելի քան մեկ մետր բարձրությամբ ալիք կառաջանաՍպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԻրանը յոթ պայման է առաջադրել ԱՄՆ-ին՝ Հորմուզի նեղուցը բացելու համարԱրդեն շուրջ մեկ շաբաթ է՝ մեծ թվով բեռնատարներ չեն կարողանում շարունակել ճանապարհը դեպի ՄոսկվաՊուտինը վստահ է, որ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը կկայունանաՊահանջում եմ, որ պաշտոնական Երևանը միջազգային կառույցներին դիվանագիտական նոտա հղի. Էդմոն Մարուքյան