Երևան, 03.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

«Տոտալ խառնաշփոթ, հաշվարկների բացակայություն, կառավարչական հմտությունների բացակայություն»․ «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Առողջապահական ոլորտի խնդիրներին անդրադարձել ենք մշտապես: Կորոնավիրուսային համաճարակ, պատվաստումային գործընթաց, բուժհիմնարկների մասնավորեցում կամ լուծարում, պետպատվերով բուժումների սառեցում: Բժիշկ-ուռոլոգ, առողջապահության կազմակերպիչ Գևորգ Գրիգորյանը նշում է՝ ունեցանք կորոնավիրուսի տարածում, մեծ քանակությամբ մահեր, զանազան անտրամաբանական, գուցե և սխալ որոշումներ, հրամաններ և այլն:

«Արդյունքում մեծ թվով մարդիկ մահացան, վարակը չհաղթահարվեց, դեռևս հայտնաբերվում են դեպքեր, միակ դրական ձեռքբերումը պատվաստումների թվի և ծավալի՝ ծածկույթի մեծացումն էր: Դա դրական փոփոխություն է, բայց ինչպես ցույց տվեցին տեղի ունեցած իրադարձությունները, ընտրված մեթոդը հակասահմանադրական էր, այսինքն՝ սեփական միջոցներով թեստ հանձնելու պարտադրանքը ՍԴ-ն ճանաչեց հակասահմանադրական: Ստացվում է՝ առողջապահության նախարարությունն օգտագործել է իր վարչական լծակը, որպեսզի մարդկանց պարտադրի պատվաստվել, չի արել այն գործառույթը, որն անհրաժեշտ էր, բացատրական աշխատանքն ինչ-որ չափով արվել է, բայց ոչ բավարար ծավալով: Մարդիկ գնացել և պատվաստվել են միայն այն պատճառով, որ չվճարեն թեստավորման գումարը: Հիմա՝ հունվարի մեկից նոր սահմանափակումներ են լինելու, հանրային վայրեր այցելությունները լինելու են ՊՇՌ թեստի կամ էլ պատվաստման QR կոդի առկայության պարագայում: Դեռևս չգիտենք, թե սա իր հետ ինչ պրոցեսներ է բերելու: Չմոռանանք նաև, որ առողջապահական մեր համակարգը գրեթե մոռացել է քրոնիկ հիվանդությունների, պոլիկլինիկական հսկողության, վաղ ախտորոշման և վաղ բուժման մասին: Բոլորը լծվել են պատվաստանյութերի առաջխաղացման գործին: Իհարկե, դա կարևոր է, բայց մարդիկ այլ պատճառներ էլ ունեն բժշկի դիմելու, իմ կարծիքով՝ չի կարելի նման կերպ վերաբերվել բնակչության առողջությանը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Գրիգորյանը:

Անդրադարձանք նաև անցնող տարում պետպատվերով բուժումների սառեցման խնդրին, չշրջանցեցինք նաև որոշ բուժհաստատությունների մասնավորեցման կամ լուծարման որոշումները: «Պետպատվերի ավարտվելը սխալ հաշվարկի հետևանք էր, բայց, ինչպես տեսանք, կառավարությունն իր պահուստներից գումար հատկացրեց, որպեսզի մարդիկ կարողանան բուժվել: Սա ընդամենը սխալ հաշվարկի և ոլորտին չտիրապետելու արդյունք էր: Բուժհաստատությունների մասնավորեցման մասով: Անկեղծ լինենք: Բոլորն էլ ցանկանում են ինչ-որ բուժհաստատության տեր դառնալ, բնականաբար, չեն կարող ամեն ինչ զրոյից սարքել, քանի որ դա թանկ է, ավելի հեշտ կլինի պատրաստի բուժհաստատությունը մասնավորեցնել:

Դրա համար տարբեր մարդիկ, տարբեր լոգիստական գործունեություն իրականացնելով, փորձում են մասնավորեցնել զանազան բուժկենտրոններ: Տարբերակ է, բայց արդյո՞ք դա բխում է ՀՀ քաղաքացու շահերից, չեմ կարող ասել: Անկեղծ ասած՝ բժշկի համար էական տարբերություն չկա ինքն աշխատում է պետական, թե մասնավոր կենտրոնում, եթե մրցունակ և արժանապատիվ աշխատավարձ է ստանում, սակայն այստեղ կա այլ հարց: Եթե պետությունը չունի սեփական բուժհիմնարկը, նա շուկայական խաղացողներին այլևս գին թելադրել չի կարողանա: Հնարավոր չէ, որ նախարարությունը վիրահատության գին սահմանի, ասենք, երկու հարյուր հազար դրամ: Հնարավոր է՝ ես եմ, այդ նույն վիրահատությունը, վճարելով բոլոր հարկերը և այլն, իրականացնում եմ չորս հարյուր հազար դրամով: Եթե մասնավոր բուժկենտրոնները սկսեն միմյանց հետ մրցել, այդ պարագայում բժշկական օգնության գինն անհամեմատ կբարձրանա: Պետությունը պետք է ունենա զսպման մեխանիզմ, իսկ դա սեփական հզոր ու մրցունակ հիվանդանոց ունենալն է, երբ պետությունն իր հիվանդանոցում սահմանում է գին, որը մրցակից է դառնում մասնավոր բուժկենտրոններին, և դրանք սկսում են նվազեցնել իրենց ծառայությունների գները, արդյունքում՝ ինչոր միջինացված գին է դառնում: Եթե բոլոր բուժկենտրոնները մասնավորեցվեն, ապա այդ առողջ մրցակցությունը՝ գնային և մյուս առումներով, կկորչի»,-նշում է առողջապահության կազմակերպիչը: Ի՞նչ սպասել 2022 թ.-ին առողջապահական ոլորտում:

«Ակնկալել այն, ինչ կատարվում է ամբողջ երկրում՝ տոտալ խառնաշփոթ, հաշվարկների բացակայություն, կառավարչական հմտությունների բացակայություն և արդյունքում՝ հերթական ոչ ճիշտ գծագրած նախագիծ, որովհետև այլ տարբերակ չկա: Չի կարող անուս, աշխատանքային տկարություն ունեցող մարդը լավ ղեկավարել որևէ կառույց, դա դեմ է բնությանը: Ինչպես վատ վիրաբույժը չի կարող լավ վիրահատություն անել, ուսանողը չի կարող հիվանդություններ բուժել, նույն կերպ վատ կառավարիչը ոլորտ ղեկավարել»,-եզրափակում է Գևորգ Գրիգորյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Զելենսկին իր թիմի հետ ժամանել է Բեռլին. նա հանդիպումներ կունենա Գերմանիայի կանցլերի, նախագահի, ինչպես նաև Բունդեսթագի նախագահի հետ TRIPP-ի համաձայնագրում «անխոչընդոտ» բառը «թակարդ» է մեր բնակչության համար. Արեգ ՍավգուլյանՏավուշի մարզի Չորթան բնակավայրում գործարկվելու է էլեկտրաշչակ Հ1-ի լրատվականը երբեք այսքան ողորմելի վիճակում չի եղել. թշնամական քարոզ է անում. Դավիթ ՍարգսյանՀանրայինը լուսաբանում է բացառապես ՔՊ-ին, անարգում զոհվածների հիշատակը. Ավետիք ՉալաբյանԲրիտանացի ճանապարհորդը ավարտել է 28 տարի տևած ոտքով շուրջերկրյա արշավը ՔՊ-ի կազմում մարդիկ շատ հեռու են բարոյական նորմերից և բարեվարքությունից. Մենուա ՍողոմոնյանՎաշինգտոնն ու Թեհրանը հավատարիմ են մնում բանակցային գործընթացին. Կատարի ԱԳՆ Գազի գնի 10 տոկոս աճի ազդեցությամբ՝ գնաճը կավելանա ևս 0,8 տոկոսով. ԿԲ նախագահ Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. օդի ջերմաստիճանը կնվազի 8-10 աստիճանով «Հանրային հեռուստաընկերությունը վերածվել է իշխանական քարոզչամեքենայի»․ Ավետիք ՉալաբյանՕդանավակայանը փակվել է․ Լոնդոնից թռչող ինքնաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել Անընդունելի է զոհվածների հիշատակի օրը համերգ հեռարձակել. Ավետիք Չալաբյան Կարեն Խաչանովը դուրս է եկել Փարիզի «Մասթերսի» երկրորդ փուլ Կրթության ոլորտից հեռացնում են մարդկանց, ովքեր իրենց մեջ կրում են ազգային արժեքներ. Ատոմ ՄխիթարյանԲաքվում Երևանի վերաբերյալ նոր պահանջներ են հնչում․ Փաշազադեի նոր առաջարկը Իրանը բալիստիկ հրթիռներ է տեղափոխել Ադրբեջանի հետ սահման. ԶԼՄ-ներ Մեր փոխարեն պարտք են վերցնում, մեր գրպանից մարում․ Տիգրան Դումիկյան ՀՖՖ-ին բաց նամակ․ պահանջում են պահպանել նախագահի թեկնածուի՝ հայերենին տիրապետելու պարտադիր պայմանը«ՀայաՔվե»-ի ակցիան՝ ընդդեմ Հանրային հեռուստաընկերության կողմնակալ քաղաքականությանՓակերից ևս մեկը. արվեստի՞, թե՞ գործարարության և քաղաքականության ակումբ. «Փաստ»Թուրքիայում «Հայկական հարցի» մասին վավերագրական ֆիլմաշար են պատրաստել Կյանքից հեռացել է «Տեներիֆեի» ֆուտբոլիստ Դե Միգելը․ նա երեկ «Տեներիֆե»-«Անդորրա» հանդիպման ժամանակ սրտի կանգ էր տարել Նոր արգելք դատապարտյալների հարազատների համար. Գալյանը մանրամասնել է Ասիայի գավաթը հետաձգվել է գրեթե մեկ տարով ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (3 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ).Оգնության միասնական ազդանշանը, միջմայրցամաքային ռմբակոծիչ առաջին աերոստատները. «Փաստ»Հայաստանը կհրաժարվի Ադրբեջանի դեմ հայցերից․ Երևանը հստակեցնում է պայմանը Գազամատակարարման վթարային դադարեցում Երևանի մի շարք հասցեներում Ոչ մի պետության շահ չպետք է փոխարինի մեր սեփական պատմական գիտակցությանը. Մհեր ԱվետիսյանՈղբերգական վթարից տուժած երեխաներից մեկը դուրս է գրվել. մանրամասներ առողջական վիճակից Հունվարի 1-ից կարգելվի պոլիէթիլենային տոպրակների, մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ ապրանքների օտարումը COP 17-ը ժողովրդի և երկրի բյուջեի վրա շատ ծանր է արժեցել. Աննա ԿոստանյանԱրդյունավետ գործընկերություն հանուն բնության. Team-ը COP17-ում պանելային քննարկում էր կազմակերպելՔննարկվել են Հայաստանի և Մեքսիկայի միջև երկկողմ հարաբերությունների զարգացմանն առնչվող հարցեր Աշխարհաքաղաքական «սեյսմիկ» տեղաշարժերն ու տնտեսական, էներգետիկ, ռազմական ռիսկերը. «Փաստ»Նարեկ Կարապետյանն ու Իրինա Յոլյանը հիվանդանոցում այցելել են Անի Ավետիսյանին. Անուշ Միրզոյան Գյումրիում բնակարաններ կհանձնվեն սոցիալապես ծանր պայմաններում ապրող ընտանիքներին Ուկրաինայում զինվորներ են խոշտանգվել. Ի՞նչ է թաքնված ռազմական օբյեկտի պատերի հետևում Հայրության արձակուրդ Հայաստանում․ ինչ իրավունքներ ունենIDBank-ն առաջին անգամ թողարկել է արժեկտրոնային անժամկետ պարտատոմսեր Իրավիճակը բարդ է, լարված. Հայաստանը նոյեմբերին կհեռացվի՞ ՀԱՊԿ-ից. «Փաստ»Իրանը սպառնում է հարվածել Եվրոպայում գտնվող ԱՄՆ ռազմական օբյեկտներին Գագիկ Ծառուկյանին հետագա կալանքի տակ պահելն այլևս չունի որևէ ողջամիտ անհրաժեշտություն. ԲՀԿ Ռուսաստանում նոր խիստ կանոններ են ուժի մեջ մտել․ օտարերկրացիներին սպառնում է արտաքսում Խաղաղության անունից հանդես եկող իշխանությունը սեփական քաղաքական օրակարգի շուրջ անհամաձայնությունը հաղթահարելու միջոց է հայտարարում հանրային ճնշումը. Ա. ՀովասափյանԵրբ սկսում ես զիջումներ անել, չես կարող կանգ առնել. «Փաստ»Գազայում վերջին 24 ժամվա ընթացքում Իսրայելի կողմից իրականացված հարձակումների հետևանքով զոհվել է 15 մարդ ՀՀ ՊԵԿ-ը հորդորում է Ռուսաստանի Դաշնությունից կանխիկ գումարի արտահանում պլանավորելիս նախապես ծանոթանալ գործող կարգավորումներին  ԶՊՄԿ-ն հյուրընկալել է Case Key բիզնես խնդիրների լուծման մրցույթի մասնակիցներին և համակարգողներին«Ամեն վայրկյան հեռախոսի զանգին էի սպասում». Աշուռ Իսախանովն անմահացել է հոկտեմբերի 29-ին Քերթում, տուն «վերադարձել»... չորս ամիս անց. «Փաստ»