«Հակոբը բարի էր, ընկերասեր, սկզբունքային». սեփական մարմնով են ծածկել վիրավոր զինծառայողին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հակոբը տան սիրելին է՝ տատիկ-պապիկի, ծնողների, քեռու, բոլորի ուշադրության ու սիրո կենտրոնում: Երկու ամիս էր մնացել զորացրվելուն, երբ սկսվեց 44-օրյա պատերազմը: Ծառայում էր Մատաղիսի մոտոհրաձգային վաշտում, հետևակի մարտական մեքենայի նշանառու օպերատորն էր: Հակոբի քեռին՝ Տիգրանը, նշում է՝ ծառայությունը սկզբնական փուլն անցել է Արմավիրի ուսումնական զորամասում, այնտեղ տանկի ու հետևակի մարտական մեքենայի մասնագետներ են պատրաստում: «Զորամասի հրամանատարն անձամբ գալիս ու ընտրում էր բարձրագույն կրթություն ունեցող մասնագետների: Մի օր եկել, հարցրել էր, թե ով է սովորում բնական գիտությունների ուղղությամբ, Հակոբն, իհարկե, արձագանքել էր: Հետո հրամանատարն ասել էր, թե՝ «արի, քեզ տանկիստ դարձնեմ»:

Չնայած նրան, որ սկզբում քրոջս տղան մերժել էր, բայց զորամասի հրամանատարն, ի վերջո, համոզել էր նրան: Արդյունքում պատրաստություն էր անցել, ստացել հետևակի մարտական մեքենայի նշանառու օպերատորի պաշտոն և տեղափոխվել Մատաղիս»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Տիգրանը:

Տղան անսպառ հետաքրքրություն ուներ բնական գիտությունների նկատմամբ: «Դեռ փոքր տարիքից մաթեմատիկայով ու ֆիզիկայով սկսեց հետաքրքրվել, իր մեջ մեծ սեր կար բնական գիտությունների նկատմամբ: Արդյունքում որոշեց, որ պետք է ընդունվի ԵՊՀ-ի Ինֆորմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետ: Վեց ամսվա ուսանող էր, երբ զորակոչվեց բանակ: Նպատակներ ուներ, մոտիվացիա՝ ևս: Ցանկանում էր խորանալ մասնագիտական ուղղությամբ, Հայաստանում IT կազմակերպություն ստեղծել, իրականություն դարձնել իր երազանքները: Միշտ բերում էր Սթիվ Ջոբսի օրինակը, հետաքրքրվում նրա կենսագրությամբ, ասում՝ ավտոտնակում, ընկերոջ հետ հայտնագործություններ անելով՝ նա հասել է մեծ բարձունքների, եթե հասարակ մարդ լինելով՝ կարողացել է դա անել, ինչո՞ւ ես կամ մեկ ուրիշը չի կարող»,-պատմում է Տիգրանը: Ասում է՝ լիդերի բնավորություն ուներ, սիրում էր ամեն հարցում առաջնորդ լինել:

«Անչափ բարի էր, նպատակասլաց, ընկերասեր, սկզբունքային, սրանք այն հատկանիշներն են, որոնք բնորոշում են Հակոբին»,-հավելում է մեր զրուցակիցը:

Վստահաբար, այս հատկանիշներն առաջնորդել են Հակոբին ծառայության ողջ ընթացքում, հետո նաև մարտի դաշտում: «Ծառայությունից երբեք չի դժգոհել, այո, ինչպես բոլորը, ինքն էլ դժվարություններ ունեցել է, բայց պատվով է հաղթահարել դրանք: Հնարավորություն ուներ տանն ավելի մոտ ծառայելու, բայց ասում էր՝ որտեղ գնացել եմ, այնտեղ էլ պիտի ծառայեմ ու զորացրվեմ: Երկու զորամասերից իր ծառայակից ընկերները հիմա շատ հաճախ են գալիս մեր տուն, զրուցում ենք, պատմություններով փոխանակվում: Սիրված ընկեր է եղել, վառ անհատ»,-հավելում է Հակոբի քեռին:

Բայց 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը, որը բոլորի կյանքը գլխիվայր շուռ տվեց, անգամ նրանց, ովքեր մարտի դաշտում չէին: «Սեպտեմբերի 26-ին զանգահարեց, երևի մեկ ժամից ավելի զրուցեցինք տարբեր թեմաներից, հաջորդ օրը սկսվեց պատերազմը: Տպավորվել է այդ օրը, կիրակի էր, գնացել էինք ամառանոց, հարևանից տեղեկացանք, որ Արցախում պատերազմ է սկսվել: Հետո արդեն իր ծառայակից ընկերներն են պատմում այդ օրվա մասին: Ասում են՝ կիրակի էր, ուշ արթնացանք, հասկացանք, որ մարդ չկա զորամասի տարածքում: Դրա դիմացը՝ Մատաղիսի լանջին, կար տարածք, որտեղ զինվորները կրակային պարապմունքներ էին անցկացնում: Տղաներն այդ հատվածում ծուխ են նկատում, տեսնում, որ կրակում են, անգամ զարմանում, թե առավոտյան այս ինչ են անում: Այդ պահին իրենց մոտով արտասվելով զինվոր է անցնում, հարց ու փորձ են անում, թե ինչ է պատահել, արձագանքում է՝ տղերք, պատերազմ է:

Բնական է՝ արագ-արագ հանդերձավորվել են, գնացել ընկերների մոտ՝ դեպի Թալիշի ուղղությամբ 101 դիրքը: Ընկերները պատմում են՝ պատերազմի ժամանակ այս դիրքում մի պահ շրջափակման մեջ են հայտնվել: Իրենց վաշտով որոշում են դուրս գալ շրջափակումից: Այդ ժամանակ բոլորի մոտ նռնակ է լինում: Հակոբն ընկերներին ասում է՝ եթե հանդիպենք թշնամուն, կվազեմ իրենց կողմ, հնարավոր է՝ չհասցնեմ իմ նռնակի օղակի քաշել, ձեր մոտ եղած նռնակները կնետեք իմ ուղղությամբ ու կհեռանաք, հանկարծ չսպասեք: Տղաներից մեկն ասել է՝ ես նման բան անել չեմ կարող, Հակոբը ժպտալով պտտվել է՝ իսկ ես կանեմ: Ընկերներն ասում են՝ սկզբում չհասկացանք, թե ինչ է ուզում ասել, հետո վերլուծեցինք ու, անկախ մեզանից, արտասվեցինք: Բարեհաջող կերպով քայլելով հասնում են Մատաղիսի մատույցների մոտ: Տղաներին ասում է՝ դուք գնացեք, այդ ընթացքում զորքը պետք է նահանջ, զորաշարժ կատարեր: Իսկ ինքը նստում է քարին ու ասում՝ պետք է սպասեմ մինչև Դավիթը գա, Դավիթն իր ամենամոտ ընկերն էր: Մինչև Դավիթը չգա, ես այստեղից ոչ մի տեղ չեմ գնալու: Տղաների մի մասը տեղավորվում է մեքենաների մեջ ու հեռանում, իսկ ինքը մինչև գիշերվա ժամը երեքը սպասում է Դավիթին: Դավիթը գալիս է, և միասին վերջին մեքենաներով գնում են Ալաշան տեղամաս»,-հավելում է Տիգրանը:

Հակոբի հետ վերջին զրույցը եղել է հոկտեմբերի 12-ի երեկոյան: «Զանգեց, զրուցեցինք, բնական է՝ անհանգստանում էինք, հարցնում՝ որտեղ է: Ամեն ինչ այլաբանորեն էր ներկայացնում, ասում էր Բուսաբանական այգում ենք, այդ կերպ ցանկանում էր բացատրել տեղանքը, հուշել, որ անտառներում են: Հետո ասաց՝ հնարավոր է մի քանի օր չզանգահարեմ, բայց ամեն ինչ նորմալ է: Ինքը գիտեր, որ հաջորդ օրը պետք է գնա մարտական առաջադրանքի»,-հավելում է զրուցակիցս: Իսկ հետո՝ դադար, երկուսս էլ գիտենք, թե հաջորդիվ ինչի մասին պիտի զրուցենք… Հակոբը զոհվել է հոկտեմբերի 13-ին՝ Մատաղիսի բարձունքի 530 դիրքում: «Հյուսիսային սահմանի հայտնի դիրք է, որը թշնամին ցանկացել է անընդհատ ճեղքել, Մատաղիսն արդեն գրավված է եղել: Թշնամին որոշել է այդ ուղղությամբ ճեղքել, խորանալ դեպի Մարտակերտի «Եղնիկներ»: Մատաղիսի զորքը պահել է այդ դիրքը, տղաները մինչև վերջ պայքարել են, չեն նահանջել: Այդ հատվածում բավականին շատ զոհեր են եղել: Հակոբի ու մյուս տղաների զոհվելու մասին իրար չճանաչող մարդիկ՝ ժամկետայիններն ու կամավորականները, նույն բանն են պատմում, այսինքն՝ նրա ու մյուս տղաների մահվան հանգամանքներն արդեն կարող ենք որպես փաստ ներկայացնել:

Հոկտեմբերի 13-ին իրենք հասել են 530 դիրք, մեծ թվով վիրավորներ են եղել, անցել են պաշտպանության: Տղաները մեկ բառով են բնորոշում ամեն ինչ՝ ահավոր էր, հնարավոր՝ արգելված ու չարգելված զենք էին օգտագործում այդ դիրքի ուղղությամբ: Հակոբն աբովյանցի կամավորականի հետ սկսում է դիրքից վիրավորներին տարհանել, 23 հոգու դուրս են բերում, վերադառնում են 24-րդի՝ Հարութի հետևից: Ժամկետային զինծառայող է լինում, ունենում է ողնաշարի վնասվածք: Տղաներն ավտոմատներով ֆիքսում են նրա մեջքը, որ կարողանան բարձրացնել ու տեղափոխել: Հանկարծ ավիացիայի ձայներ են լսում, բոլորը պնդում են, որ ԱԹՍ չի եղել: Ձայները լսելով՝ Հակոբն ու Դավիթն իրենցով ծածկում են վիրավոր զինծառայողին: Բեկորային վնասվածքներ են ստանում, այդ ժամանակ ահագին զոհեր ենք ունենում: Իրենք փրկում են այդ տղային, փառք աստծո՝ ողջ է, ասում են, որ արդեն լավ է: Բայց, ավաղ, Հակոբն ու կամավորական Դավիթ Գրիգորյանը բեկորային վնասվածքների հետևանքով զոհվում են»,-եզրափակում է Տիգրանը՝ հավելելով՝ բոլորն են հերոս, քանի որ մինչև վերջ կանգնել են ու պայքարել: Վրա է հասնում զրույցի ընթացքում երկրորդ լռությունը, չգիտեմ՝ էլ ի՞նչ հարցնեմ...

Հ. Գ. Հակոբ Պետրոսյանը Արցախի նախագահի կողմից հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայության» մեդալով, ինչպես նաև Արցախի պաշտպանական բանակի վեցերորդ պաշտպանական շրջանի (Մատաղիսի) «Անձնուրաց պաշտպան» մեդալով՝ զորամասի հրամանատարի կողմից:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում