Երևան, 31.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ավիամոդելային սպորտ. կատարելագործվող մարզաձև․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Երկինքն ու բարձրությունը միշտ էլ գերել են մարդկանց իրենց անմատչելիությամբ։ Ինքնաթիռների ստեղծումը և ինքնաթիռաշինության տեխնոլոգիայի զարգացումը միայն խթանել են սովորական մարդկանց հետաքրքրությունը ամենապարզ ինքնաթիռների մոդելների նախագծման նկատմամբ, ինչն էլ նպաստել է ավիամոդելային սպորտի առաջացմանը: Ավիամոդելային սպորտը ծագել է 1900 թվականին, իսկ առաջին մրցումներն անցկացվել են Ֆրանսիայում։ 1905 թվականին Փարիզում հիմնադրվել է Միջազգային ավիացիոն ֆեդերացիան։ Աշխարհի առաջնություններ սկսել են անցկացվել 1925 թվականից։ Ռուսաստանում ավիամոդելավորման առաջին մրցույթներն անցկացվել են 1910 թվականին Մոսկվայում, դա կազմակերպել էր գիտնական Ժուկովսկին, դրանց մասնակցել է մոտ քառասուն մարդ։

Հետո սկսել են բացվել ավիամոդելավորման խմբակներ, որոնք գործել են Ցարական Ռուսաստանի շատ քաղաքներում, բայց հեղափոխությունից հետո դրանցից շատերը ստիպված փակվել են: Այդ սպորտաձևի վերածնունդը սկսվել է 1920-ականների սկզբին։ Խմբակներ են բացվել Մոսկվայում, Լենինգրադում, Ուֆայում, իսկ 1926 թվականին անցկացվել են առաջին համամիութենական մրցումները, որին մասնակցել է 70 մարզիկ ԽՍՀՄ-ի տարբեր քաղաքներից։ 1936 թվականին ԽՍՀՄ-ը միացել է FAI ավիամոդելավորման համաշխարհային կազմակերպությանը, և խորհրդային սիրողականները իրավունք են ստացել մասնակցելու միջազգային մրցույթներին։ 1950-ական թվականներից ի վեր, ավիամոդելային սպորտը տարածված է դարձել աշխարհի շատ երկրներում: Սիրողական դիզայներները հավաքել են այնպիսի պրոֆեսիոնալ մոդելներ, որոնք զարգացրել են մինչև 300 կմ/ժ արագություն, իսկ թռիչքի ժամանակը տևել է 33 ժամ։

Ավիամոդելավորման սպորտային մրցումներ պարբերաբար անցկացվել են ԽՍՀՄ-ում, Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Հարավսլավիայում։ 1960 թվականից սկսել է գործել ընդհանուր կանոն՝ մրցաշարերի անցկացման համար միջոցները հատկացնում է հենց ընդունող երկիրը։ ԽՍՀՄ-ում հազարից ավելի մարդ ստացել է Ավիամոդելային սպորտի վարպետի կոչում, ավելի քան երեք հարյուրը դարձել են միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ։ Ավիացիայի նկատմամբ աճող հետաքրքրության շնորհիվ լույս է տեսել «Մոդելիստ կոնստրուկտոր» ամսագիրը, որը ավստրալիական Airborne Magazine-ի , ամերիկյան R/C Car-ի և շվեդական Allt om Hobby-ի անալոգն է եղել:

Ավիամոդելային սպորտը բավականին կլանող և, ամենակարևորը, հետաքրքիր գործունեություն է: Այն զարգացնում է մտածողությունը, դիզայնը և ինժեներական հմտությունները: Իհարկե, ոչ բոլոր մոդելներն են լինում կատարյալ։ Այդ սպորտաձևը ավելի քան հարյուր տարվա պատմություն ունի, և կարելի է վստահ լինել, որ այն միայն կզարգանա և նոր հնարամիտ գյուտեր կբերի աշխարհին։ Չմոռանանք նաև ներկայումս մեծ տարածում գտած ԱԹՍ-ներն ու դրոնները:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Անվանի դաշնակահար, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Սվետլանա Նավասարդյանը նշում է ծննդյան 80-ամյակըՄարդկությունը չի տեղափոխվի Երկրի «երկվորյակ» մոլորակի վրա. աստղաֆիզիկոս Միշել ՄայորՆոյեմբերի 2-ին և 3-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԲալիում ռուսաստանցի զբոսաշրջիկներով նավակ է պայթել․ ուղևորները ստիպված են եղել նետվել ջուրը«Վեոլիա ջուրը» հայտարարություն է տարածելԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների․ 90 վայրկյան՝ Լիանա Մանուկյանի հետIDBank-ը՝ Սպանդարյանի ջրանցքի վերակառուցման աջակից. ստորագրվեց ծրագրին նվիրված հուշատախտակըԿոնվերս Բանկի «Կումայրի» մասնաճյուղը վերաբացվել է նոր ձևաչափովԿոնվերս Բանկը՝ «Գյուրջիենց տան» զարգացման երկարամյա գործընկերԶգուշացեք. հերթական զեղծարարությունը «TikTok»-ումIDBank-ը և Իդրամը COP17-ում հանդես եկան մի շարք բնապահպանական նախաձեռնություններովԹուրքիայի նախագահն Անկարայում ընդունել է Ադրբեջանի արտգործնախարարին«Էներգաչափ»-ի մասնավորեցման մրցույթում արձանագրվել են խախտումներ․ 1.34 մլրդ դրամի ներդրում առաջարկած մասնակիցը չի հաղթելԶելենսկին վաղը կայցելի ԹուրքիաԱբովյան 10 հասցեում գտնվող գույքի բռնագանձման գործն ուղարկվել է նոր քննությանՀայաստանին պետք է խաղաղություն, որը կախված չէ հարևան երկրի կամքից կամ ցանկությունից․ Գառնիկ ԴավթյանՄեսսին փոխո՞ւմ է ակումբը. Ֆաբրիցիո Ռոմանոն բացահայտել է արգենտինացու ծրագրերըԼեւոն 14-րդը մասնակցել է ԱՄՆ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության անդամները Կանադայի դեսպանի հետ հանդիպմանը քննարկել են TRIPP նախագծին առնչվող հարցերըՍևանում «Volkswagen»-ը վրաերթի է ենթարկել 18 ոչխարի, մեծ մասը՝ մայրացուFox News. ԱՄՆ-ը զորքեր է վերաբաշխում Մերձավոր Արևելքում 2000 տարի առաջ ապրած տղամարդու վերականգնված դեմքը կներկայացվի Շոտլանդիայի ազգային թանգարանում Ոսկու գինն իջել է․ շուկայում նոր անկում է գրանցվել Սևանում «Volkswagen»-ը վրшերթի է ենթարկել 18 ոչխարի. բոլորը սшտկել են Լավրովը ԲՐԻԿՍ-ն անվանել է համաշխարհային տնտեսական աճի շարժիչ Գավառում և Գորիսում տեղական իշխանիկներն ու ՔՊ-ն մեր դեմ գործում էին մեկ դեմքով. Ավետիք ՉալաբյանՌուսաստանից Հայաստան ի՞նչ վարակիչ հիվանդություններ կարող են ներթափանցելՀայաստանի համար Էբոլայի ներմուծման և հետագա տարածման ռիսկը գնահատվում է ցածր Ակբա բանկը՝ COP17-ում. լուծումներ՝ կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար Ռուսաստանը ներկայացնող Պոլինա Աղաջանյանը՝ Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալակիր Իշխանությունների կայացրած որոշումները ժողովրդին մտածելու տեղիք են տալիս. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանը պետք է ձեռնարկի անհրաժեշտ քայլեր խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման համար. Ջեյհուն Բայրամով Ընտրությունների արդյունքները փաստում են տոտալիտար երկրի վերածման մասին. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկրի արտաքին պարտքի չափերը շատ լավ ցույց են տալիս մեր կախվածության պատկերը. Աննա ԿոստանյանԱյս իշխանությունը զիջել է կենսական նշանակություն ունեցող տարածքներ, ոտնահարել մեր ազգային արժանապատվությունը և զոհաբերել հազարավոր հայորդիների կյանքերը. Է. ՂազարյանԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտությունը շատ շուտով կավարտվի․ Թրամփ Իսպանիայի տրանսպորտի նախարարը գնացքի վթարից հետո հրաժարական չի տա Եգիպտոսում ավտոբուսը բախվել է բեռնատարի, առնվազն 3 մարդ մահացել է, իսկ 25-ը՝ վիրավորվել Ucom-ը COP17-ի Կապույտ գոտում ներկայացրել է բնության պահպանության գործում բիզնեսի մասնակցության իր փորձըՈրքանո՞վ է հավանական երրորդ համաշխարհային պատերազմըԻսպանական զինամթերքի արտադրամասում հզոր պայթյուն է տեղի ունեցել Կոտայքի ոստիկանները ապօրինի արդյունահանման դեպք են բացահայտել «Երեխային սպանել են, առողջ երեխայի գլուխը կերել են». ողբերգական ու արտառոց դեպք՝ Սյունիքի մարզումՔաղաքացիական պաշտոնը բանակում ընդամենը քողարկված վերահսկման մեթոդ է. Արշակ Կարապետյան«Deepal»-ը Զանգակատուն գյուղի տարածքում բшխվել է բետոնե սյանը, հողաթմբերին ու քարերին և հայտնվել ձորակում. ամուսինները տեղափոխվել են հիվանդանոց Փաշինյանն ընդունում է, որ պատասխան չունի Ադրբեջանի անվերջանալի պահանջներին. Արամ ՎարդևանյանԲաքուն բոյկոտել է Թուրքիայի Հանրապետության օրվան նվիրված միջոցառումը․ ինչ է տեղի ունեցել Փաստաբան Սոսե Չանդոյանի պապիկի գիրքը «Բուկինիստ»-ում հանվել է վաճառքի Apple-ը մտադիր է սենսորային էկրանով MacBook-եր թողարկել Վախեցած և պարտված իշխանության շարունակական զիջումները վերջին հինգ տարվա ընթացքում միայն խրախուսել են Ադրբեջանին ձգձգել խաղաղության վերջնական հաստատումը՝ Հայաստանից նորանոր զիջումներ կորզելու նպատակով. Ն. Կարապետյան