«Այսօր բիզնեսն ավելի շատ վախեցած է հարկայինից, քան, օրինակ՝ սահմանների անվտանգությունից». նման դասախոսություններ լինելու են նաև մարզերում

Նոր բիզ­նես հիմ­նե­լու, եղա­ծը զար­գաց­նե­լու մա­սին շա­տերն են մտա­ծում, բայց խնդիր­նե­րը ևս բազ­մա­զան են: Ավե­լի հա­ճախ բիզ­նես ոլոր­տում նպա­տակ­նե­րը կյան­քի կո­չե­լուց հետ են պա­հում մի քա­նի գոր­ծոն: Դրան­ցից մե­կը տնտես­վա­րո­ղին «պար­տադր­վող» հար­կերն են: Մի շարք խնդիր­նե­րի և դրանց լուծ­ման ուղի­նե­րին անդ­րա­դառ­նա­լու նպա­տա­կով Աու­դի­տոր­նե­րի պա­լա­տի նա­խա­գահ Նա­ի­րի Սարգ­սյա­նը երեկ հան­դես եկավ «Հար­կա­յին հսկո­ղու­թյուն» թե­մա­յով դա­սա­խո­սու­թյամբ, որն ին­տե­րակ­տիվ բնույթ էր կրում: Ներ­կա էին գոր­ծա­րար­ներ, գոր­ծա­դիր և ֆի­նան­սա­կան տնօ­րեն­ներ, հաշ­վա­պահ­ներ և աու­դի­տոր­ներ, որոնք հար­ցեր էին ուղ­ղում Սարգ­սյա­նին, սե­փա­կան փոր­ձից օրի­նակ­ներ բե­րում, լու­ծում­ներ փնտրում հար­կա­յին դաշ­տում հան­դի­պող խնդիր­նե­րին: Հան­դիպ­ման ըն­թաց­քում Սարգ­սյանն անդ­րա­դար­ձավ կա­րև­որ թե­մա­նե­րի՝ հա­մա­լիր հար­կա­յին ստու­գում, հար­կա­տուի իրա­վունք­նե­րի պաշտ­պա­նու­թյուն, հսկիչ դրա­մարկ­ղա­յին մե­քե­նա­նե­րի կի­րա­ռում, հար­կա­յին բե­ռի օպ­տի­մա­լա­ցում, հարկ­ման դաշ­տի ճիշտ ընտ­րու­թյուն, օպե­րա­տիվ հե­տա­խու­զա­կան մի­ջո­ցա­ռում, ԱԱՀ-ի, շա­հու­թա­հար­կի և եկամ­տա­յին հար­կի խու­թեր և այլն:

Սարգ­սյանն իրա­վա­ցի­ո­րեն նշում է՝ երկ­րի հե­տա­գա վե­րա­կա­ռու­ցու­մը և զար­գա­ցու­մը պետք է սկսել տնտե­սու­թյու­նից: «Պե­տու­թյու­նը պետք է գե­նե­րաց­նի գու­մար­ներ, հե­տո դրանք փո­խանց­վեն կա­րև­ո­րա­գույն ոլորտ­նե­րին՝ պաշտ­պա­նու­թյա­նը, կրթու­թյա­նը, գի­տու­թյա­նը և այլն: Ար­դյուն­քում կկա­րո­ղա­նանք կա­ռու­ցել մեր երա­զանք­նե­րի եր­կի­րը»,-ասաց Աու­դի­տոր­նե­րի պա­լա­տի նա­խա­գա­հը: Հա­ջոր­դիվ բա­նա­խոսն ամե­նայն ման­րա­մաս­նու­թյամբ խո­սեց հար­կա­յին հսկո­ղու­թյան մա­սին՝ սկզբում անդ­րա­դառ­նա­լով պե­տու­թյան կող­մից բիզ­նե­սի հա­մար սահ­ման­վող հար­կե­րին: «Հար­կա­յին ծախ­սի փոխ­հա­տուց­ման են­թա­կա ար­ժե­քը պե­տա­կան ար­դյու­նա­վետ ծա­ռա­յու­թյուն­ներն են: Այս­տեղ մեր բախ­տը չի բե­րել: Բա­ցի նրա­նից, որ պե­տա­կան ար­դյու­նա­վետ ծա­ռա­յու­թյուն­ներ չու­նենք, պե­տու­թյան վար­չա­րա­րու­թյուն իրա­կա­նաց­նող մար­մին­նե­րի կող­մից պար­բե­րա­բար լայն ախոր­ժակ է բաց­վում և փոր­ձում են գու­մար­նե­րը հա­վա­քագ­րել բիզ­նե­սից: Այս­տեղ էա­կան չէ՝ բիզ­նե­սը կա­րո­ղա­նո՞ւմ է սպա­սար­կել հար­կա­յին բե­ռը, թե՞ ոչ»,-նշում է Սարգ­սյա­նը: Ընդգ­ծում է՝ կա հար­կա­տու և հար­կա­հա­վաք մշտա­կան հա­կա­մար­տու­թյուն: «Մեր հեր­թին փոր­ձե­լու ենք բիզ­նե­սին ցույց տալ իր իրա­վունք­նե­րի իրաց­ման եղա­նակ­նե­րը, նրանք պետք է կա­րո­ղա­նան պաշտ­պան­վել հար­կա­յին մար­մին­նե­րի ապօ­րի­նու­թյուն­նե­րից, օպ­տի­մա­լաց­նել հար­կե­րը, ինչ­պես նաև Հար­կա­յին օրենսդ­րու­թյան ստեղ­ծած հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րից ստա­նան օգուտ­ներ»,-հա­վե­լեց նա:

Հան­դի­պում-քննար­կու­մը տև­եց մի քա­նի ժամ: Այդ ըն­թաց­քում Past.am-ը հասց­րեց զրու­ցել պա­րոն Սարգ­սյա­նի հետ: Նա տե­ղե­կաց­րեց, որ նման դա­սա­խո­սու­թյուն­ներ լի­նե­լու են նաև մար­զե­րում գոր­ծու­նե­ու­թյուն ծա­վա­լող գոր­ծա­րար­նե­րի, հաշ­վա­պահ­նե­րի և այլ մաս­նա­գետ­նե­րի հետ: «Հար­կա­յին հսկո­ղու­թյան և վար­չա­րա­րու­թյան նման ծա­վա­լով և ֆոր­մա­տով դա­սա­խո­սու­թյուն եր­բեք չի եղել, սա առա­ջին ան­գամ է: Նպա­տա­կը պարզ է՝ Հա­յաս­տա­նի տնտե­սու­թյան զար­գա­ցու­մը, երկ­րի հզո­րա­ցումն ու հա­րա­տև­ու­մը: Հա­յաս­տա­նի զար­գաց­ման բո­լոր ճա­նա­պարհ­ներն անց­նում են տնտե­սու­թյու­նով: Վար­չա­րա­րու­թյունն իրա­կա­նաց­վում է շատ ան­բա­րե­խիղճ եղա­նա­կով և վնա­սում է տնտես­վա­րող­նե­րին, նրանց բնա­կա­նոն գոր­ծու­նե­ու­թյա­նը, այդ պատ­ճա­ռով նա­խա­ձեռ­նե­ցինք այս դա­սա­խո­սու­թյու­նը, որ­պես­զի իրա­զե­կենք վեր­ջին­նե­րիս իրենց իրա­վունք­նե­րի մա­սին, ինչ­պես նաև նրանք սկսեն ավե­լի ճշգրիտ աշ­խա­տել և չե­զո­քաց­նել այն ռիս­կե­րը, որոնք կա­րող են, այս­պես ասած, տու­գան­քի ձև­ով փոխ­հա­տու­ցել: Մար­դիկ պետք է կա­րո­ղա­նան վար­չա­րա­րու­թյան ժա­մա­նակ պաշտ­պա­նել իրենց իրա­վունք­նե­րը»,-ասում է Սարգ­սյա­նը: Ընդգ­ծում է՝ էկո­նո­մի­կա­յի նա­խա­րա­րու­թյու­նը և պե­տա­կան եկա­մուտ­նե­րի կո­մի­տեն պետք է անընդ­հատ նման դա­սա­խո­սու­թյուն­ներ անց­կաց­նե­ին, բայց քա­նի որ նրանք ան­գոր­ծու­թյան են մատն­ված և աշ­խա­տել չեն սի­րում, այդ պատ­ճա­ռով իրենց փո­խա­րեն Աու­դի­տոր­նե­րի պա­լատն է աշ­խա­տում: «Դա­սա­խո­սու­թյուն­նե­րը լի­նե­լու են շա­րու­նա­կա­կան: Մի քա­նի­սը կի­րա­կա­նաց­նենք Երև­ա­նում, իսկ հե­տո այ­ցե­լե­լու ենք մար­զեր, որ­տեղ ավե­լի մեծ ծա­վա­լով աշ­խա­տանք պետք է տար­վի: Այն­տեղ իրա­զեկ­վա­ծու­թյան մա­կար­դակն ավե­լի ցածր է, բա­ցի դա, որա­կյալ կադ­րե­րը՝ իրա­վա­բան­նե­րը, հաշ­վա­պահ­նե­րը և աու­դի­տոր­նե­րը, կենտ­րո­նա­ցած են ավե­լի շատ Երև­ա­նում, և խորհր­դատ­վու­թյու­նը մար­զե­րում հա­վուր պատ­շա­ճի չի իրա­կա­նաց­վում: «Հար­կա­յին հսկո­ղու­թյուն» դա­սա­խո­սու­թյան շրջա­նակ­նե­րում իրա­զե­կում ենք մարդ­կանց իրենց իրա­վունք­նե­րի մա­սին, անդ­րա­դառ­նում հար­կի հաշ­վարկ­մա­նը և այլ հար­ցե­րին: Բիզ­նե­սին այ­սօր ամե­նա­շա­տը խո­չըն­դո­տում են հար­կե­րը, մի կող­մից՝ ունենք ան­կա­տար օրենսդ­րու­թյուն, մյուս կող­մից՝ ան­բա­րե­խիղճ վար­չա­րա­րու­թյուն: Կան նաև խո­չըն­դոտ­ներ, որոնք կախ­ված չեն պե­տու­թյու­նից՝ փոքր և մրցակ­ցա­յին շու­կա լի­նե­լը, անվ­տան­գու­թյան ապա­հո­վու­մը, որը չնա­յած կա­ռա­վա­րու­թյան ան­մի­ջա­կան պար­տա­կա­նու­թյունն է: Խո­չըն­դոտ­ներ շատ ունենք, բայց այ­սօր բիզ­նեսն ավե­լի շատ վա­խե­ցած է հար­կա­յի­նից, քան, օրի­նակ՝ սահ­ման­նե­րի անվ­տան­գու­թյու­նից: Ուստի մեր այս դա­սա­խո­սու­թյան ըն­թաց­քում թի­րա­խա­վո­րել ենք բիզ­նե­սի հա­մար ամե­նա­ցա­վոտ կող­մը, որ­պես­զի այն կա­րո­ղա­նա հա­մար­ձա­կո­րեն առաջ գնալ»,-եզ­րա­փա­կում է Նա­ի­րի Սարգ­սյա­նը:

Լու­սի­նե Առա­քե­լյան