«Մարդուն մեծաքանակ գնումներ կատարելու մեջ մեղադրելը, մեղմ ասած, ազնիվ չէ». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Անվերահսկելի գնաճ, գնումներ, որոնց արդյունքում խանութներում դատարկվում են պարենային ապրանքների դարակները: Քաղաքացիները մեծաթիվ գնումներ են կատարում` անտեսելով պաշտոնյաների և պետական գերատեսչությունների հորդորները, թե «կոչ ենք անում քաղաքացիներին՝ խուճապային տրամադրություններ չառաջացնել և անհարկի գնումներ չկատարել»։

Բնականաբար, ստեղծված իրավիճակում կունենանք տնտեսվարողներ, որոնք կփորձեն և կօգտվեն առիթից, սպառողներ, որոնք ևս «նպաստում են» գնաճին, և պետական գերատեսչություններ, որոնք փաստացի քայլեր չեն ձեռնարկում գնաճը կամ դրա հետևանքները կանխելու համար:

«Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը նշում է, որ դեռ տասը-տասնհինգ օր առաջ իր հարցազրույցներում նշել էր, որ այժմ պետության կառավարման համակարգի բարձրախոսները պետք է մշտապես միացված լինեն: «Ոչ թե լրատվական միջոցները պետք է նախաձեռնեն պետական կառավարման համակարգի գերատեսչությունների հետ հաղորդակցում, այլ հակառակը: Ինչո՞ւ, որովհետև արտաքին աշխարհից տեղեկատվական հոսքեր են գալու, որոնք առաջացնելու են շոկ: Անհրաժեշտ էր սա կանխատեսել և ավելին` կախված արտաքին աշխարհի ազդակներից, պետք է ունենայինք պետական ռազմավարություն, թե որ դեպքում ինչ ենք անելու, պետությունը պետք է ձեռքը պահեր պուլսի վրա: Պետք էր անընդհատ հաղորդակցում ապահովել, որպեսզի արտաքին աշխարհից եկող առաջին ինֆորմացիան, վատ ազդակը մեր երկրում այսպիսի արագ շոկ չառաջացներ: Մենք լռեցինք, լռեցինք, արտաքին աշխարհից շոկային էֆեկտ ունեցող ազդակները եկան, և, բնականաբար, դրանք ստացան համապատասխան հանրային արձագանք»,-«Փաստի» հետ զրույցում նշում է Պիպոյանը:

Ընդգծում է` երբեմն իրենք էլ են դժվարանում սպառողներին խորհուրդ տալ, թե ինչ անել ստեղծված իրավիճակում: «Խուճապ, իհարկե, կա: Այո, խուճապային գնումներ կատարել չի կարելի: Բայց մյուս կողմն էլ կա: Ի վերջո, մենք գնաճ կանխատեսում ենք: Այն շուկաներում, որտեղ սպասվում է դեֆիցիտ, կլինի գնաճ: Սոցիալ-տնտեսական այս վիճակում, երբ մարդը գիտի, որ այսօր ունի 10 հազար դրամ, նա կարող է այդ գումարով գնել 8 շիշ ձեթ, ինչո՞ւ այսօր չգնի, բայց վաղը նույն քանակի ձեթի համար վճարի 20 հազար դրամ: Մարդն այսպես է տրամաբանում, ծայրը ծայրին հասցնելով ապրում է, ուստի նրան մեղադրելն էլ ազնիվ չէ: Այսինքն` ի սկզբանե ունեցանք բացթողում, որն էլ ունեցավ շղթայական բացասական ազդեցություն: Մի կողմից՝ սպառողները սկսեցին ավելի շատ ապրանք պահեստավորել, քան կարիքը կար, մյուս կողմից` այս ֆոնին բիզնեսի ներկայացուցիչները որոշեցին առիթից օգտվել և օգտվեցին: Արդյունքում հանրագումարում ունեցանք այն, ինչն ունենք: Ամենակարևորը` չունենք համեստություն ընդունելու համար, որ այս ամենը գալիս է մեր սխալներից: Հասարակությունը մուննաթ է գալիս պետության վրա, ինչ-որ մասով ճիշտ է անում, պետությունն էլ փոխանակ հասկանա, որ պետք է ժամանակին խոսեր, բայց դա չի արել, ասում է` մենք ոչնչի պրոբլեմ չունենք, ինչո՞ւ եք ապրանք պահեստավորում: Բա, եթե կարիք չունեիք, ո՞վ էր ձեր ձեռքից բռնել, որ մարդկանց հետ խոսեիք, ասեիք, որ հնարավոր է` վաղը լսեք, որ Վրաստանում դեֆիցիտ կա, Ռուսաստանն ապրանքային շուկայում սահմանափակումներ է անում, բայց դուք չվախենաք, մենք դրան պատրաստ ենք, համապատասխան քայլերն արել ենք»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Ստացվում է` քաղաքացու հետ անկեղծ զրույցը հերթական անգամ չկայացավ: «Երկխոսություն չկա: Ռազմավարության մշակման մասին էլ խոսք չկա: Ունենք գործարար, որ կարող է շաքարավազ արտադրել: Կամ, որպես պահեստային տարբերակ, օրինակ` Բրազիլիայից կարող ենք հումք բերել, մշակել, անհանգստանալու կարիք չկա: Կարող էինք ասել, որ եթե Երրորդ համաշխարհային պատերազմ չլինի, մեր ունեցածը մեզ հերիք է: Կարող էինք այդ պարզ, անկեղծ, ուղիղ երկխոսությունն ունենալ հասարակության հետ: Ունեցե՞լ ենք, իհարկե, ոչ: Իսկ հիմա ասել, թե ինչու խուճապահար գնումներ կատարեցիք, մեղմ ասած, ճիշտ չէ: Սոցիալական վատ պայմաններում ապրող մարդը, որը լսում է փորձագիտական կարծիք, որ ձեթը թանկանալու է, ինչո՞ւ պետք է ձեթ չգնի: Մենք այնքան լավ չենք ապրում, որ մտածենք` չնայած վաղը ապրանքները թանկանալու են, պրոբլեմ չենք ունենալու դրանք գնելու հարցում: Պետությունը մուննաթ գալուց, խոսելուց առաջ պետք է նայի` իսկ ինքն իր անելիքն արե՞լ է, թե՞ ոչ»,-եզրափակում է Բաբկեն Պիպոյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում