Երևան, 31.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

... Մինչև հսկայական «ադամանդ»-աստղը կիջեցնեն Երկիր. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ալմաստը բավականին թանկարժեք բնական քար է և քիչ է հանդիպում աշխարհում, իսկ ամենամեծ ալմաստներն անգամ անուններ ունեն, բայց դրանք քաշով անգամ մեկ կիլոգրամ չեն լինում: Այնուամենայնիվ, ինչքան էլ զարմանալի է, ներկայումս մարդկությանը հայտնի ամենամեծ ալմաստն ունի 4 000 կիլոմետր տրամագիծ և կշռում է, ոչ ավել, ոչ պակաս, 10 միլիարդ տրիլիոն կարատ: Համեմատության համար ասենք, որ մինչև այդ «ալմաստը» հայտնաբերելը աշխարհի ամենամեծ ալմաստն էր համարվում «Կուլլինանը», որը կշռում է 31067 կարատ (կամ 621,35 գրամ. 1 կարատը 0,2 գրամ է), իսկ նրա չափերն են 100x65x50 միլիմետր:

Այդ ալմաստն իր անունը ստացել է այն հայտնաբերող ընկերության նախագահի անունից, իսկ 1907 թվականին Տրանսիլվանիայի կառավարությունը այն նվիրել է Անգլիայի թագավոր Էդուարդ 7-րդին: Այսպիսով «Կուլլինանը» հանդիսանում էր մարդկությանը հայտնի ամենամեծ ալմաստը մինչև 2004 թվականը: 1960 թվականին աստղագետների կողմից հայտնաբերվել է Ալֆա Ցենտավրա աստղաբույլում և Երկիր մոլորակից 50 լուսատարի հեռավորությամբ գտնվող BPM 37093 անվանված փոփոխական աստղը, որը բաբախող սպիտակ թզուկ է ջրածնային մթնոլորտով և անսովոր մեծ զանգվածով, բայց իր փոքր չափերով հանդերձ այն ծանր է Արեգակից 11 անգամ: Ինչպես և մնացած սպիտակ թզուկները, BPM 37093 -ը կազմված է հիմնականում ածխածնից և թթվածնից, որոնք առաջանում են ատոմների եռակի ջերմամիջուկային ռեակցիայի արդյունքում հելիումի ատոմների ձուլման հետևանքով:

Այդ աստղը ներկայումս սառչում է, իսկ նրա մատերիան՝ կենտրոնից սկսած բյուրեղանում: Աստղի բաբախումը աստղագետներին տեղեկություն է տալիս դրա կառուցվածքի մասին: 2004 թ.-ին BPM 37093-ի աստրոսեյսմոլոգիական և բաբախման հետազոտությունը համադրած բյուրեղացման տեսությունը գիտնականներին բերել է այն մտքին, որ աստղի մոտ 90 %-ը (որոշ հետազոտություններով՝ 32 % կամ 82 %) բյուրեղացված է: Ենթադրվում է, որ ածխածնի բյուրեղացումը ընթացել է ծավալայինկենտրոնացված խորանարդային ցանցի տեսքով: Արդյունքում ստացվել է, որ այդ աստղը ալմաստի հսկայական կտոր է: Գիտնականները BPM 37093 -ին կոչել են «Լյուսի»՝ ի պատիվ Բիթլզի «Լյուսին երկնքում ալմաստների հետ» հանրահայտ երգի:

Ի դեպ, Ջոն Լենոնն այդ երգը այդպես էր կոչել իր տղայի նկարի պատճառով: Ինչպես տեսնում ենք, ստացվում է, որ մարդկությանը հայտնի ամենամեծ ալմաստը «Լյուսին» է: Իհարկե, պետք է նշել, որ, այնուամենայնիվ, «Կուլլինանը» ներկայումս էլ դեռևս հանդիսանում է երկրագնդի վրա գտնվող ամենամեծ ալմաստը, քանի դեռ շողացող քարերի սիրահարները չեն բերել «Լյուսի» աստղը երկիր: Հետաքրքիր է, իսկ ո՞վ կհամաձայնի «Լյուսիին» հղկել և վերածել հսկայական ադամանդի:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Անվանի դաշնակահար, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Սվետլանա Նավասարդյանը նշում է ծննդյան 80-ամյակըՄարդկությունը չի տեղափոխվի Երկրի «երկվորյակ» մոլորակի վրա. աստղաֆիզիկոս Միշել ՄայորՆոյեմբերի 2-ին և 3-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԲալիում ռուսաստանցի զբոսաշրջիկներով նավակ է պայթել․ ուղևորները ստիպված են եղել նետվել ջուրը«Վեոլիա ջուրը» հայտարարություն է տարածելԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների․ 90 վայրկյան՝ Լիանա Մանուկյանի հետIDBank-ը՝ Սպանդարյանի ջրանցքի վերակառուցման աջակից. ստորագրվեց ծրագրին նվիրված հուշատախտակըԿոնվերս Բանկի «Կումայրի» մասնաճյուղը վերաբացվել է նոր ձևաչափովԿոնվերս Բանկը՝ «Գյուրջիենց տան» զարգացման երկարամյա գործընկերԶգուշացեք. հերթական զեղծարարությունը «TikTok»-ումIDBank-ը և Իդրամը COP17-ում հանդես եկան մի շարք բնապահպանական նախաձեռնություններովԹուրքիայի նախագահն Անկարայում ընդունել է Ադրբեջանի արտգործնախարարին«Էներգաչափ»-ի մասնավորեցման մրցույթում արձանագրվել են խախտումներ․ 1.34 մլրդ դրամի ներդրում առաջարկած մասնակիցը չի հաղթելԶելենսկին վաղը կայցելի ԹուրքիաԱբովյան 10 հասցեում գտնվող գույքի բռնագանձման գործն ուղարկվել է նոր քննությանՀայաստանին պետք է խաղաղություն, որը կախված չէ հարևան երկրի կամքից կամ ցանկությունից․ Գառնիկ ԴավթյանՄեսսին փոխո՞ւմ է ակումբը. Ֆաբրիցիո Ռոմանոն բացահայտել է արգենտինացու ծրագրերըԼեւոն 14-րդը մասնակցել է ԱՄՆ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության անդամները Կանադայի դեսպանի հետ հանդիպմանը քննարկել են TRIPP նախագծին առնչվող հարցերըՍևանում «Volkswagen»-ը վրաերթի է ենթարկել 18 ոչխարի, մեծ մասը՝ մայրացուFox News. ԱՄՆ-ը զորքեր է վերաբաշխում Մերձավոր Արևելքում 2000 տարի առաջ ապրած տղամարդու վերականգնված դեմքը կներկայացվի Շոտլանդիայի ազգային թանգարանում Ոսկու գինն իջել է․ շուկայում նոր անկում է գրանցվել Սևանում «Volkswagen»-ը վրшերթի է ենթարկել 18 ոչխարի. բոլորը սшտկել են Լավրովը ԲՐԻԿՍ-ն անվանել է համաշխարհային տնտեսական աճի շարժիչ Գավառում և Գորիսում տեղական իշխանիկներն ու ՔՊ-ն մեր դեմ գործում էին մեկ դեմքով. Ավետիք ՉալաբյանՌուսաստանից Հայաստան ի՞նչ վարակիչ հիվանդություններ կարող են ներթափանցելՀայաստանի համար Էբոլայի ներմուծման և հետագա տարածման ռիսկը գնահատվում է ցածր Ակբա բանկը՝ COP17-ում. լուծումներ՝ կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար Ռուսաստանը ներկայացնող Պոլինա Աղաջանյանը՝ Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալակիր Իշխանությունների կայացրած որոշումները ժողովրդին մտածելու տեղիք են տալիս. Հրայր ԿամենդատյանՀայաստանը պետք է ձեռնարկի անհրաժեշտ քայլեր խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման համար. Ջեյհուն Բայրամով Ընտրությունների արդյունքները փաստում են տոտալիտար երկրի վերածման մասին. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկրի արտաքին պարտքի չափերը շատ լավ ցույց են տալիս մեր կախվածության պատկերը. Աննա ԿոստանյանԱյս իշխանությունը զիջել է կենսական նշանակություն ունեցող տարածքներ, ոտնահարել մեր ազգային արժանապատվությունը և զոհաբերել հազարավոր հայորդիների կյանքերը. Է. ՂազարյանԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտությունը շատ շուտով կավարտվի․ Թրամփ Իսպանիայի տրանսպորտի նախարարը գնացքի վթարից հետո հրաժարական չի տա Եգիպտոսում ավտոբուսը բախվել է բեռնատարի, առնվազն 3 մարդ մահացել է, իսկ 25-ը՝ վիրավորվել Ucom-ը COP17-ի Կապույտ գոտում ներկայացրել է բնության պահպանության գործում բիզնեսի մասնակցության իր փորձըՈրքանո՞վ է հավանական երրորդ համաշխարհային պատերազմըԻսպանական զինամթերքի արտադրամասում հզոր պայթյուն է տեղի ունեցել Կոտայքի ոստիկանները ապօրինի արդյունահանման դեպք են բացահայտել «Երեխային սպանել են, առողջ երեխայի գլուխը կերել են». ողբերգական ու արտառոց դեպք՝ Սյունիքի մարզումՔաղաքացիական պաշտոնը բանակում ընդամենը քողարկված վերահսկման մեթոդ է. Արշակ Կարապետյան«Deepal»-ը Զանգակատուն գյուղի տարածքում բшխվել է բետոնե սյանը, հողաթմբերին ու քարերին և հայտնվել ձորակում. ամուսինները տեղափոխվել են հիվանդանոց Փաշինյանն ընդունում է, որ պատասխան չունի Ադրբեջանի անվերջանալի պահանջներին. Արամ ՎարդևանյանԲաքուն բոյկոտել է Թուրքիայի Հանրապետության օրվան նվիրված միջոցառումը․ ինչ է տեղի ունեցել Փաստաբան Սոսե Չանդոյանի պապիկի գիրքը «Բուկինիստ»-ում հանվել է վաճառքի Apple-ը մտադիր է սենսորային էկրանով MacBook-եր թողարկել Վախեցած և պարտված իշխանության շարունակական զիջումները վերջին հինգ տարվա ընթացքում միայն խրախուսել են Ադրբեջանին ձգձգել խաղաղության վերջնական հաստատումը՝ Հայաստանից նորանոր զիջումներ կորզելու նպատակով. Ն. Կարապետյան