Երևան, 21.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Առաջին օգնության կանոններ, որոնք յուրաքանչյուրը պետք է իմանա

ԼԱՅՖ

Շուտով ջեռուցման սեզոնն է, իսկ էլ. էներգիայի համար վճարում եք չափազանց շատ։ Իսկ դուք գիտե՞ք, որ այսուհետ էլ. էներգիան յուրաքանչյուր ընտանիքում կարող է լինել անվճար։ Սեղմեք և ծանոթացեք պայմաններին` ԱՅՍՏԵՂ

Ի՞նչ անել նախքան օգնություն ցուցաբերելը։

• Պահպանեք հանգստություն:

• Գնահատեք իրավիճակը:Եթե գտնվում եք վտանգավոր գոտում, ապա պետք է տուժածին հնարավորինս շուտ տեղափոխել ավելի հանգիստ տեղ:Սակայն հաշվի առեք, որ դա միշտ չէ, որ հնարավոր է: Եթե առկա է լուրջ կոտրվածք, ողնաշարի տրավմա, ներքին արյունահոսություն, ապա չի կարելի տեղաշարժել տուժածին նախքան շտապ օգնության ժամանելը:

• Դիմեք օգնության: Ավելի լավ է շտապ օգնություն կանչել և պարզել, որ անհրաժեշտ չէր, քան չկանչել և հանգել ողբերգական հետևանքների։

• Հնարավորության դեպքում կրեք բժշկական մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ:

• Եթե չկան ձեռնոցներ, ապա ախտահանեք ձեռքերը։

Ի՞նչ անել վնասվածքների և կապտուկների դեպքում։

Հիմնականում կապտուկներն անվտանգ են, բայց երբեմն դրանք կարող են լուրջ վնասվածքի մասին վկայել։

Ե՞րբ է հարկավոր շտապ օգնություն կանչել։

• Վնասվածքը կամ կապտուկը տեղակայված են գլխին և ուղեկցվում են հետևյալ ախտանիշներով՝ գլխապտույտ, սրտխառնոց, տեսողական խանգարումներ, թուլություն, աղմուկ ականջներում։

• Որովայնին հասցված հարվածից հետո ի հայտ է եկել կտրուկ ցավ, թուլություն, գունատություն, աղմուկ ականջներում, սառը քրտինք:

• Մեջքին հասցված հարվածից հետո առաջացել է շնչարգելություն, հազ արյունային արտադրությամբ, ձեռքերն ու ոտքերը դժվարությամբ են հնազանդվում։ 

•Հարվածը հասցվել է կրծքավանդակին, և առաջացել են խնդիրներ սրտի բաբախի և շնչառության հետ կապված։

•Վնասվել է վերջույթը, և առաջացել է այտուց, ցավն ուժգին է, անհնար է ծալել վնասված ձեռքը կամ ոտքը:

Ի՞նչ անել նախքան բժշկի ժամանելը:

Հարկավոր է սառը թրջոց դնել այտուցված հատվածի վրա և ապահովել հանգիստ վիճակ։ ի՞նչ անել արյունահոսության դեպքում: Շտապ բժշկական օգնություն է անհրաժեշտ, եթե.

• Արդեն 5 րոպե է, ինչ չեք կարողանում դադարեցնել արյունահոսությունը՝ նույնիսկ վիրակապեր կիրառելու դեպքում, Ձեր կարծիքով արյան ծավալը շատ մեծ է։

• Կասկածում եք, որ առկա է ներքին արյունահոսություն: Դրա ախտանիշներն են՝ թուլություն, գունատություն, կապտած քիթ ու շրթունքներ, սառը քրտինք, աղմուկ ականջներում, ցավ որովայնում, փսխում, սև գույնի կղանք։

•Վերքը խորն է, գտնվում է որովայնի խոռոչում արյունահոսում է:

Ի՞նչ անել մինչ բժշկի ժամանելը։

Նախ և առաջ տուժածի համար հանգիստ վիճակ ապահովեք. ցանկացած շարժում ուժեղացնում է արյան շրջանառությունը, ինչը նշանակում է, որ այն կարող է մեծացնել արյան կորուստը:

• Իդեալական է գտնել այնպիսի դիրք, որի դեպքում վերքը տեղակայված կլինի սրտի մակարդակից բարձր. օրինակ, եթե ոտքը վնասված է, բարձրացրեք այն՝ որևէ առարկայի վրա դնելով։

• Մի լվացեք ուժեղ արյունահոսող վերքը նույնիսկ մաքուր ջրով։ Սա կարող է հանգեցնել սեպսիսի: Փորձեք դադարեցնել արյունահոսությունը՝ հետևելով այս քայլերին.

• Հեռացրեք վերքի մակերեսը ծածկող հագուստը կամ այլ առարկաները, սակայն վերքի մեջ գտվող որևէ առարկա չի կարելի հեռացնել. այդպես ավելի ուժգին կդարձնեք արյունահոսությունը։

•Տեղադրեք ճնշող վիրակապ։ Դա կարող է լինել վիրակապ կամ մաքուր կտոր։ Պարզապես մի քանի անգամ ծալեք այն և ձեռքի ափով ամուր սեղմեք վերքի վրա։ Պահպանեք մշտական ճնշումը մինչև արյունահոսությունը դադարի: Բայց եթե բեկորներ կամ այլ արտառոց առարկաներ կան վերքի մեջ, ապա մի սեղմեք:

•Եթե արյունահոսությունը շարունակվում է, իսկ վերքը գտնվում է վերջույթների վրա, հնարավորության դեպքում կապեք սեղմող գոտի (ժգուտ), որը կարող եք փոխարինել գոտիով, ամուր կտորով կամ հաստ պարանով` կապելով վնասված թևը կամ ոտքը վերքից 7-10 սանտիմետր հեռավորության վրա:

Ի՞նչ անել, եթե վերքի մեջ կան խորը մխրճված բեկորներ կամ որոշ առարկաներ, որոնք խոցել են մաշկն ու հարակից հյուսվածքները:

Նախքան բժշկի ժամանելը՝ ոչ մի դեպքում վերքից մեջից մի փորձեք հանել առարկաները։ Անհրաժեշտության դեպքում տուժածի համար ապահովեք հանգիստ, անշարժ դիրք, տվեք որևէ անզգայացնող միջոց (բացառությամբ այն դեպքերի, երբ տուժել են ստամոքսը կամ գլուխը): Մնացած գործողությունները կախված են այն բանից, թե որ հատվածում է գտնվում վերքը։

• Կրծքավանդակի վրա։

Հնարավորինս շուտ փակեք օդի մուտքը վերքի մեջ ծածկելով այն վիրակապով կամ մաքուր կտորով։ Սառը թրջոցներ դրեք գլխին։

Որովայնի վրա։

• Տուժածին պառկեցրեք մեջքի վրա՝ ծնկները ծալված դիրքով:

•Սեղմող գոտին կապեք գոտկատեղին։

• Վերքի վրա դրեք թաց ասեպտիկ վիրակապ կամ մաքուր կտոր։

•Կիրառեք սառը թրջոցներ որովայնի վրա։

• 5–10 րոպեն մեկ թրջեք տուժածի շուրթերը սառը ջրով։

Ի՞նչ անել, եթե կասկածում եք, որ առկա է կոտրվածք։

Բաց կոտրվածքներն ակնառու են, իսկ փակ կոտրվածքների առկայության մասին կարելի է գուշակել՝ ելնելով ախտանիշներից.

• Սուր ցավ, որը թույլ չի տալիս շարժել տուժած հատվածը։

• Ցավը չափավոր է, բայց տուժած հատվածն ակնհայտորեն թմրում Է։

•Վնասված հատվածում առկա է մեծ կապտուկ կամ այտուց։

•Ակնառու է մարմնի վնասված հատվածի անբնական դիրքը: Ի՞նչ անել նախքան բժշկի ժամանելը:Եթե առկա է արյունահոսություն, փորձեք դադարեցնել այն, ինչպես նաև ապահովել անշարժ դիրք։

Ի՞նչ անել, եթե վնասվել է աչքը։

Աչքերը կարող են վնասվել հարվածից, բեկորներից, կեղտի մեծ մասնիկներից կամ թունավոր գազերից: Նախքան բժշկի ժամանելը հարկավոր է կատարել հետևյալ քայլերը`

• Լվացեք աչքերը մաքուր հոսող ջրով կամ ֆիզ. լուծույթով։

•Հաճախակի թարթեք աչքերը։

•Մի փորձեք հեռացնել աչքի մեջ ներթափանցած առարկաները, մի կիրառեք դեղորայք կամ աչքի համար նախատեսված քսուկներ։

Աղբյուրը

Ուսուցիչների որքա՞ն թափուր հաստիք կա դպրոցներում. «Փաստ»300 հազար դրամ տուգանք՝ 700 միլիոնանոց «ջեքփոթի» դիմաց. ինչպես են համայնքային բյուջեները վերածվել ընտանեկան բիզնեսի. «Փաստ»Քաղաքական խոհանոցի «ֆիրմային» ուտեստը. «Եթե պարտվեմ, կհեռանամ». «Փաստ»Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ Ադրբեջան Մի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինԱՄՆ-ն և Իսրայելը կարող են նոր հարձակում իրականացնել Իրանի վրաՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ