Երևան, 27.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Առաջին օգնության կանոններ, որոնք յուրաքանչյուրը պետք է իմանա

ԼԱՅՖ

Շուտով ջեռուցման սեզոնն է, իսկ էլ. էներգիայի համար վճարում եք չափազանց շատ։ Իսկ դուք գիտե՞ք, որ այսուհետ էլ. էներգիան յուրաքանչյուր ընտանիքում կարող է լինել անվճար։ Սեղմեք և ծանոթացեք պայմաններին` ԱՅՍՏԵՂ

Ի՞նչ անել նախքան օգնություն ցուցաբերելը։

• Պահպանեք հանգստություն:

• Գնահատեք իրավիճակը:Եթե գտնվում եք վտանգավոր գոտում, ապա պետք է տուժածին հնարավորինս շուտ տեղափոխել ավելի հանգիստ տեղ:Սակայն հաշվի առեք, որ դա միշտ չէ, որ հնարավոր է: Եթե առկա է լուրջ կոտրվածք, ողնաշարի տրավմա, ներքին արյունահոսություն, ապա չի կարելի տեղաշարժել տուժածին նախքան շտապ օգնության ժամանելը:

• Դիմեք օգնության: Ավելի լավ է շտապ օգնություն կանչել և պարզել, որ անհրաժեշտ չէր, քան չկանչել և հանգել ողբերգական հետևանքների։

• Հնարավորության դեպքում կրեք բժշկական մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ:

• Եթե չկան ձեռնոցներ, ապա ախտահանեք ձեռքերը։

Ի՞նչ անել վնասվածքների և կապտուկների դեպքում։

Հիմնականում կապտուկներն անվտանգ են, բայց երբեմն դրանք կարող են լուրջ վնասվածքի մասին վկայել։

Ե՞րբ է հարկավոր շտապ օգնություն կանչել։

• Վնասվածքը կամ կապտուկը տեղակայված են գլխին և ուղեկցվում են հետևյալ ախտանիշներով՝ գլխապտույտ, սրտխառնոց, տեսողական խանգարումներ, թուլություն, աղմուկ ականջներում։

• Որովայնին հասցված հարվածից հետո ի հայտ է եկել կտրուկ ցավ, թուլություն, գունատություն, աղմուկ ականջներում, սառը քրտինք:

• Մեջքին հասցված հարվածից հետո առաջացել է շնչարգելություն, հազ արյունային արտադրությամբ, ձեռքերն ու ոտքերը դժվարությամբ են հնազանդվում։ 

•Հարվածը հասցվել է կրծքավանդակին, և առաջացել են խնդիրներ սրտի բաբախի և շնչառության հետ կապված։

•Վնասվել է վերջույթը, և առաջացել է այտուց, ցավն ուժգին է, անհնար է ծալել վնասված ձեռքը կամ ոտքը:

Ի՞նչ անել նախքան բժշկի ժամանելը:

Հարկավոր է սառը թրջոց դնել այտուցված հատվածի վրա և ապահովել հանգիստ վիճակ։ ի՞նչ անել արյունահոսության դեպքում: Շտապ բժշկական օգնություն է անհրաժեշտ, եթե.

• Արդեն 5 րոպե է, ինչ չեք կարողանում դադարեցնել արյունահոսությունը՝ նույնիսկ վիրակապեր կիրառելու դեպքում, Ձեր կարծիքով արյան ծավալը շատ մեծ է։

• Կասկածում եք, որ առկա է ներքին արյունահոսություն: Դրա ախտանիշներն են՝ թուլություն, գունատություն, կապտած քիթ ու շրթունքներ, սառը քրտինք, աղմուկ ականջներում, ցավ որովայնում, փսխում, սև գույնի կղանք։

•Վերքը խորն է, գտնվում է որովայնի խոռոչում արյունահոսում է:

Ի՞նչ անել մինչ բժշկի ժամանելը։

Նախ և առաջ տուժածի համար հանգիստ վիճակ ապահովեք. ցանկացած շարժում ուժեղացնում է արյան շրջանառությունը, ինչը նշանակում է, որ այն կարող է մեծացնել արյան կորուստը:

• Իդեալական է գտնել այնպիսի դիրք, որի դեպքում վերքը տեղակայված կլինի սրտի մակարդակից բարձր. օրինակ, եթե ոտքը վնասված է, բարձրացրեք այն՝ որևէ առարկայի վրա դնելով։

• Մի լվացեք ուժեղ արյունահոսող վերքը նույնիսկ մաքուր ջրով։ Սա կարող է հանգեցնել սեպսիսի: Փորձեք դադարեցնել արյունահոսությունը՝ հետևելով այս քայլերին.

• Հեռացրեք վերքի մակերեսը ծածկող հագուստը կամ այլ առարկաները, սակայն վերքի մեջ գտվող որևէ առարկա չի կարելի հեռացնել. այդպես ավելի ուժգին կդարձնեք արյունահոսությունը։

•Տեղադրեք ճնշող վիրակապ։ Դա կարող է լինել վիրակապ կամ մաքուր կտոր։ Պարզապես մի քանի անգամ ծալեք այն և ձեռքի ափով ամուր սեղմեք վերքի վրա։ Պահպանեք մշտական ճնշումը մինչև արյունահոսությունը դադարի: Բայց եթե բեկորներ կամ այլ արտառոց առարկաներ կան վերքի մեջ, ապա մի սեղմեք:

•Եթե արյունահոսությունը շարունակվում է, իսկ վերքը գտնվում է վերջույթների վրա, հնարավորության դեպքում կապեք սեղմող գոտի (ժգուտ), որը կարող եք փոխարինել գոտիով, ամուր կտորով կամ հաստ պարանով` կապելով վնասված թևը կամ ոտքը վերքից 7-10 սանտիմետր հեռավորության վրա:

Ի՞նչ անել, եթե վերքի մեջ կան խորը մխրճված բեկորներ կամ որոշ առարկաներ, որոնք խոցել են մաշկն ու հարակից հյուսվածքները:

Նախքան բժշկի ժամանելը՝ ոչ մի դեպքում վերքից մեջից մի փորձեք հանել առարկաները։ Անհրաժեշտության դեպքում տուժածի համար ապահովեք հանգիստ, անշարժ դիրք, տվեք որևէ անզգայացնող միջոց (բացառությամբ այն դեպքերի, երբ տուժել են ստամոքսը կամ գլուխը): Մնացած գործողությունները կախված են այն բանից, թե որ հատվածում է գտնվում վերքը։

• Կրծքավանդակի վրա։

Հնարավորինս շուտ փակեք օդի մուտքը վերքի մեջ ծածկելով այն վիրակապով կամ մաքուր կտորով։ Սառը թրջոցներ դրեք գլխին։

Որովայնի վրա։

• Տուժածին պառկեցրեք մեջքի վրա՝ ծնկները ծալված դիրքով:

•Սեղմող գոտին կապեք գոտկատեղին։

• Վերքի վրա դրեք թաց ասեպտիկ վիրակապ կամ մաքուր կտոր։

•Կիրառեք սառը թրջոցներ որովայնի վրա։

• 5–10 րոպեն մեկ թրջեք տուժածի շուրթերը սառը ջրով։

Ի՞նչ անել, եթե կասկածում եք, որ առկա է կոտրվածք։

Բաց կոտրվածքներն ակնառու են, իսկ փակ կոտրվածքների առկայության մասին կարելի է գուշակել՝ ելնելով ախտանիշներից.

• Սուր ցավ, որը թույլ չի տալիս շարժել տուժած հատվածը։

• Ցավը չափավոր է, բայց տուժած հատվածն ակնհայտորեն թմրում Է։

•Վնասված հատվածում առկա է մեծ կապտուկ կամ այտուց։

•Ակնառու է մարմնի վնասված հատվածի անբնական դիրքը: Ի՞նչ անել նախքան բժշկի ժամանելը:Եթե առկա է արյունահոսություն, փորձեք դադարեցնել այն, ինչպես նաև ապահովել անշարժ դիրք։

Ի՞նչ անել, եթե վնասվել է աչքը։

Աչքերը կարող են վնասվել հարվածից, բեկորներից, կեղտի մեծ մասնիկներից կամ թունավոր գազերից: Նախքան բժշկի ժամանելը հարկավոր է կատարել հետևյալ քայլերը`

• Լվացեք աչքերը մաքուր հոսող ջրով կամ ֆիզ. լուծույթով։

•Հաճախակի թարթեք աչքերը։

•Մի փորձեք հեռացնել աչքի մեջ ներթափանցած առարկաները, մի կիրառեք դեղորայք կամ աչքի համար նախատեսված քսուկներ։

Աղբյուրը

Թումանյան համայնքում ընտրողներն ամենաակտիվն են. ԿԸՀ Հայաստանի շախմատի կանանց հավաքականը հաղթել է Ուզբեկստանի հավաքականին Տոկաևը Կոսանովի հրաժարականից հետո Ղազախստանի նոր պաշտպանության նախարար է նշանակել Արաղչին Ֆիդանի հետ հանդիպմանը․ Իրանը պատրաստ է համագործակցել հարևանների հետ՝ հանուն խաղաղության և անվտանգության վերականգնման Զբոսաշրջային ավտոբուս է շրջվել Բավարիայում. Կան զոհեր Հայաստանի շախմատի տղամարդկանց հավաքականը հաղթել է Խորվաթիայի հավաքականին «Ղարաբաղը Ադրբեջանի հողն է, և այդպես կլինի միշտ»․ Էրդողան Խաղաղություն՝ առանց զիջումների և առանց պարտադրված նախապայմանների․ «Ուժեղ Հայաստան»Ինչպես Ալիևն ու Նիկոլը սանձազերծեցին 44-օրյա պատերազմը․ «ՀայաՔվե»«Ոչ ոք չի մոռացվել, ոչինչ չի մոռացվել». «ՀայաՔվե»-ի անդամները՝ ԵռաբլուրումՈչինչ և ոչ ոք չի մոռացվի. Հավերժ փառք մեր հերոսներին. «Ուժեղ Հայաստան»Ադրբեջանում երկրաշարժ է գրանցվել Վաղ թե ուշ բոլորն էլ պարտվում են․ Լամին Յամալ Մեքքայի համաձայնագիրը կարող է քայլ լինել դեպի մուսուլմանների միասնություն. Փեզեշքիա Ռուսաստանում հարվածների վերաբերյալ Starlink-ի տվյալների տրամադրումը շատ վնաuակար, պոտենցիալ վտանգավnր և անխոհեմ քայլ կլինի. Պեսկով Ռուսաստանը հարվшծել է Կիևում Vodafone-ի տվյալների կենտրոնին «Թաթա»-ն փախել է Կենդանաբանական այգուց 44-օրյա պատերազմի 6-րդ տարելիցին՝ անդրադարձ Արցախի ողբերգության ակունքներին ու քաղաքական պատասխանատվությանը. Ավետիք Չալաբյան«Հայոց Արծիվներ» ջոկատը պատերազմի առաջին օրերին մեկնեց Արցախ՝ Հայրենիքը պաշտպանելուՎթարային ջրանջատումներ՝ սեպտեմբերի 27-ին. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի Այսօր ոչ միայն խորհրդանշում է մեր ներկայի ու ապագայի թուրքացման լիարժեք մեկնարկի օրը, այլ ևս մեկ բան`զանգվածային ստի օրը. թյուրքագետ Սայթաքեցի, պարզապես բախտս չբերեց. Հարի Քեյնը՝ իր վրիպակի մասին ՆԱՏՕ-ն մեր տարածաշրջանում ունի մեկ գերխնդիր` Բաքու-Ջեյհան նավթամուղը. Արշակ ԿարապետյանՍեպտեմբերը, որը ազգային ոգու հաղթանակի ու պետականության խորհրդանիշն էր, սրանց ձեռքով դարձավ սգի ու կորստի ամիս․ Հովասափյան Դավիթ Բեկ փողոցում բախվել են 4 մեքենա․ կան վիրավnրներ. վարորդներից մեկը եղել է ոչ սթափ Ազգերի լիգա․ Քեյնի ճակատագրական վրիպումն ու Կարմիր ֆուրիայի տպավորիչ քամբեքը Փաշինյանն առաջարկում է խաղաղություն՝ զիջումներով, մենք կբերենք խաղաղություն՝ առանց զիջումների. Սամվել Կարապետյան Ալիևը հայտարարություն է արել սեպտեմբերի 27-ի կապակցությամբ Պարտություն ու աղետ բերած իշխանությունը ոչ միայն մնաց իշխանության, այլև շարունակեց որոշել պետության հետագա ընթացքը. Դավիթ Անանյան Ազգերի լիգա. Մոդրիչի գոլն օգնեց Խորվաթիային արտագնա հաղթանակ տանել Չեխիայի նկատմամբ Ինչ իրավիճակ է ՀՀ ճանապարհներին և Լարսում Մեկնարկել են ՏԻՄ ընտրությունները Երևանում բախվել են 4 մեքենա, որոնցից մեկը՝ թիվ 65 երթուղին սպասարկող «Zhongtong» ավտոբուսը Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 27-ին Այն ճանապարհը, որն ընտրել է Հայաստանի իշխանությունն ու այդ իշխանությանն ընտրած ժողովուրդը, անհամատեղելի է Արցախ ունենալու հետ. Արցախի նախկին նախագահ Ինչ իրավիճակ է ՀՀ ճանապարհներին և Լարսում Կասպից ծովում զորավարժությունների ժամանակ զինծառայողների զnհվելուց հետո Ղազախստանի ՊՆ ղեկավարը հեռացվել է պաշտոնից 6 տարի է անցել 44-օրյա պատերազմի մեկնարկից, սակայն վերքերը չեն սպիացել, ցավը չի մեղմացել, իսկ բազմաթիվ հարցեր մնացել են օդում կախված․ Տիգրան Աբրահամյան Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանը կնվազի 3-5 աստիճանով Գազայում Իսրայելի իրականացված հարձակման հետևանքով զnհվել է յոթ պաղեստինցի Թուրքիայում ծխախոտից տարեկան մահանում է 125.000 մարդ Հայաստան-Մոնտենեգրո հանդիպման մրցավարական բրիգադը հայտնի էՌուսաստանը կարող է С-400 համակարգերը Թուրքիայից տեղափոխել մեկ այլ երկիր․ ԼավրովՔչերը գիտեն որ սեզոնային այս միրգը կօգնի իջեցնել արյան ճնշումըԻրանը հայտնել է, որ ավիահաղորդակցության սահմանափակումների ռազմական պատասխան չի պատրաստումՍեպտեմբերի 28/29-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուՀիանալի է վերադառնալ Մեծ Բրիտանիա. արքայազն ՀարրիԱՀԿ ղեկավար․ նոր համավարակի բռնկումն անխուսափելի էՑԱՀԱԼ-ը Գազայում ոչնչացրել է «ՀԱՄԱՍ»-ի ռազմական թևի երկու անդամիՆացիզմի մետաստազը տեսանելի է ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներում, այդ թվում՝ Գերմանիայում, և սա մտահոգիչ է․ Լավրով