Երևան, 14.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչից ու ինչպես են ստանում կեֆիրը, և ում շնորհիվ է այն հասել Ռուսաստան. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Պատմությունն այն մասին, թե ինչպես է առաջացել այդ կաթնաթթվային խմիչքը՝ կեֆիրը, բավականին անսովոր է թվում: Ենթադրվում է, որ կովկասյան լեռնաշղթան, ավելի ճիշտ՝ նրա հյուսիսային լանջն է հանդիսանում կեֆիրային սնկերի՝ այդ դեղնավուն ոլոռների ծննդավայրը: Տեղի բնակիչները նրանց տվել են «Մարգարեի կորեկ» անվանումը, իսկ որոշ գյուղերում դրանց անվանել են «Մուհամեդի հատիկներ»: Ըստ ավանդության, Մուհամեդն ինքն է այդ հատիկները նվիրել լեռնաշխարհին: Նա նրանց սովորեցրել է՝ ինչպես օգտագործել այդ հատիկները հատուկ սննդամթերք ստանալու համար: Բայց լեռնաշխարհի բնակիչներին արգելել է «Մուհամեդի հատիկները» հեթանոսներին տալ: Կովկասի բնակիչները՝ կեֆիրային սնկերի տերերը, սկսել են հաճախակի պատրաստել այդ խմիչքը, որը աստվածային է համարվել:

Տարբեր շրջաններում այն տարբեր են անվանել: Ինչ-որ տեղ՝ կեպ, ինչ-որ մեկին ավելի դուր է եկել կհաագու անունը, իսկ ինչ-որ մեկին էլ՝ չիպպեն: Դարեր են անցել, բայց այդ խմիչքի պատրաստման բաղադրատոմսը չի փոխվել: Ինչպես նախկինում, կաթը լցնում են գինու տիկի մեջ (հետագայում սկսել են օգտագործել կավե անոթներ) և դրան սնկեր ավելացրել: Խմորման գործընթացն արագացնելու համար տիկը թողել են ճանապարհի վրա, որպեսզի անցորդները ոտքով հարվածեն դրան: Ռուսաստանում կեֆիրի ծագման մասին միանշանակ տեղեկություն չկա: Վարկածներից մեկի համաձայն, մի ռուս բժիշկ է չեչեն ընկերոջից թանկարժեք խմորիչ ստացել (1866 թվականին՝ որպես նվեր): Մեկ այլ վարկածի համաձայն, կեֆիրը Մոսկվա է բերվել 1908 թվականին Կիսլովոդսկի շրջակայքից:

Եվ այն բերել է Իրինա Սախարովան՝ կաթնամթերք արտադրող Բլանդովի օգնականը: Իր գեղեցկությամբ և անվախությամբ աչքի ընկած այդ աղջկան Բլանդովներն են գործուղել արքայազն Բեկ-Միրզա Բայչարովի մոտ (տեղական պանրի և կաթնամթերքի մատակարար)՝ համոզելու, որ նա վաճառի կեֆիրային սնկեր: Իրինայի գեղեցկությունից արբած արքայազնը պատրաստ է եղել տեղի տալ, բայց հետաձգել է որոշումը՝ վախենալով խախտել մարգարեի արգելքը: Բեկ-Միրզայի որդին, սիրահարվելով Իրինային, առևանգել է նրան:

Ամուսնության առաջարկի պահին հայտնվել է ոստիկանությունը, և երիտասարդ արքայազնին սպառնացել է դատավարություն: Հետո արքայազն Բեկ-Մերզա Բայչարովը զոհին առաջարկել է փոխհատուցում սնկերի տեսքով (10 ֆունտ): Այսպիսով, Բլանդովի ընկերությունը դրա շնորհիվ որոշ ժամանակ անց կարողացել է սկսել կեֆիրի արտադրությունը: Ապացուցված է, որ կեֆիրի բորբոսասունկը պարունակում է այնպիսի միկրոօրգանիզմներ, ինչպիսիք են խմորասնկերը, քացախային մանրէները, կաթնաթթվային մանրէները, ստրեպտոկոկերը և անուշաբույր նյութերը: Կեֆիրի պատրաստմանը նպաստում է երկու հիմնական գործընթաց` ալկոհոլային խմորումը և կաթնաթթվային խմորումը: Կորցնելով իր անհասանելիությունը՝ միևնույն ժամանակ «Մարգարեի կորեկը» հանելուկ է մնացել բոլորի համար: Ընդ որում, գիտնականներին մինչ հիմա չի հաջողվում արհեստականորեն աճեցնել կեֆիրի բորբոսասունկ:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մենք այլևս չենք լռելու. խորհրդարանում պայքարում ենք մեր հայկական ինքնության համար. ՈՒժեղ ՀայաստանՊատերազմը պետք է ավարտվի. ԶելենսկիՀայաստանում քննարկվում է Արևելք–Արևմուտք տրանսպորտային կապերի ամրապնդումըԹրամփը հայտարարել է Մոսկվայի և Կիևի միջև էներգետիկ հրադադարի մասինԳեղարքունիքում ավտովթարի հետևանքով մահացած վարորդը օրեր առաջ էր հայր դարձել․ կան 3 վիրավորներՄենք կշարունակենք nչնչացնել Իսրայելին uպառնացող ցանկացած uպառնալիք․ ՆեթանյահուԴադիվանքում և Գանձասարում ավելի քան 200 հայերեն արձանագրություններից բացի այլալեզու որևէ տառ չկաԼեհաստանում զինուժին թույլ են տվել օդային տարածքում խոցել օտար օբյեկտներՔրեակատարողական հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի ծառայողը զբաղվել է թմրամիջոցների իրացմամբԿանադայի վարչապետը ակնկալում է ԵՄ-ի հետ համագործակցության զգալի խորացումՆեյմարը չի ցանկանում վերադառնալ հավաքական․ ԱնչելոտտիՑեմենտի գինը 20% թանկացել է․ ինչո՞ւ կառավարությունը չի փոխում իրանական կլինկերի տուրքը, իսկ «Հրազդան ցեմենտը» դառնում է «888». Հրայր ԿամենդատյանՀաջիևին չպատասխանելը նշանակում է՝ կա՛մ վախեր ունեն, կա՛մ չեն կարողանում Ալիևին տված խոստումների տակից դուրս գալ․ Գառնիկ ԴավթյանՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը հորդորել է դաշինքի երկրներին ուժեղացնել Կիևին ռազմական աջակցությունըԿայացավ Buissup Challenge-ը․ 150 մասնակից, 10 բիզնես մարտահրավեր և 3,5 մլն դրամ մրցանակային ֆոնդՓաշինյանի սեղանին Ալիև՞ն է պահանջ դրել, որ կառավարության երդման տեքստը փոխեք․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈրպես անհետ կորած որոնվում է 2011թ. ծնված Անի Գևորգյանը «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունում տեղի են ունեցել նոր նշանակումներԳլխավոր մրցանակ՝ iPhone 18 ProՓաշինյանը չի՛ առաջնորդվում ազգային շահերով. Նարեկ ԿարապետյանՖինլանդիան կմիանա ֆրանսիական միջուկային զսպման նախագծին ԱՄՆ-ում օդանավակայան կվերանվանվի քանթրի երաժշտության լեգենդ Դոլլի Փարթոնի անունով Մեծ Բրիտանիայում հայտարարել են Ուկրաինայի հարցով «Անքորիջյան փոխզիջման» ավարտի մասին Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ. եղանակի տեսությունը «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը» (ԶՊՄԿ) Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորումի ռազմավարական հովանավորն էՄեր պայքարը անձի դեմ չէ, այլ արհեստական ներմուծված գաղափարախոսության. Ավետիք Չալաբյան«Ռուսիչ» դիվերսիոն-գրոհային խմբի ղեկավար Ալեքսեյ Միլչակովը ողջ է ԶՈՒ ատեստավորում․ թերությունները և հետևանքները․ ՀՃԿ ղեկավար, պահեստազորի փոխգնդապետ Ռուբինյանն ընդունել է Էստոնիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մարգ Մարդիսալու-Կահարին Կանադան ձգտում է ԵՄ-ի հետ «եզակի դաշինքի», բայց ոչ անդամակցության. Քարնի Եթե տեսնում եք ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք կա, եկեք, ներկայացրեք. Նարեկ Կարապետյան ԱԷՄԳ-ը ավելի քան վեց ամիս գրեթե մուտք չի ունեցել Իրանի միջուկային օբյեկտներ Հեղափոխությունը շարունակելը կամ նորից իրականացնելը չարիք է մեր երկրի համար. Հրայր ԿամենդատյանԴպրոցում աշակերտին սովորեցնում են անտեսել հոգևորը և ձգտել միայն նյութական բարիքների. Ցոլակ ԱկոպյանԻրանը հրապարակել է այն նավերի ցանկը, որոնց արգելված է Հորմուզի նեղուցով անցնելը Իշխանությունները մեր երկրի համար մինչ օրս որևէ ռեալ համագործակցություն ձեռք չեն բերել. Աննա ԿոստանյանՀարբած տղամարդը ներքնազգեստով խեղդել է կնոջըՏիգրանաշենն ադրբեջանական անվամբ կոչելը թուլացնում է Հայատանի բանակցային դիրքերը․ Լենա ՄաթևոսյանԱԷՄԳ-ն կրկին մեկնում է իր ձեռքը Իրանին՝ հրավիրելով համատեղ աշխատանքի միջուկային ծրագրին վերաբերող հարցերը պարզաբանելու համար. Գրոսի Մեր ձեռագրերում ազատ էջեր չկան. Մատենադարանի տնօրենը՝ Հաջիևին Էս թմրանյութերի տարածման դեմը ո՞նց եք առնելու․ Նարեկ ԿարապետյանԵրևանում երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կկատարվի Հայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում. ֆեդերացիա Եվրահանձնաժողովը քննարկում է անօրինական միգրանտների խմբային արտաքսման հնարավորությունը Հաջիևը մանիպուլյացիա է անում, ձեռագրերը 44-օրյայի ժամանակ են տեղափոխվել. Արցախի նախկին նախարար Ուկրաինայի գլխավոր դատախազը փախել է Լեհաստան․ աշխատասենյակում հայտնաբերվել է թղթադրամներով պահարան Առաջնորդը և Հայրենիքը․ Խաչիկ ԱսրյանՍտորագրել ենք ՀՀ ու ԻԻՀ Պարզեցված մաքսային միջանցքի մասին արձանագրությունը. ՊԵԿ նախագահ Իջևանի անտառտնտեսության տարածքում հայտնաբերվել է ապօրինի փայտանյութով բեռնված «ՈՒԱԶ» Ոմանք ունեն այն սխալ կարծիքը, որ Ուկրաինան ներուժ ունի դիմակայելու Ռուսաստանի ճնշմանը. Պեսկով