Երևան, 16.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչից ու ինչպես են ստանում կեֆիրը, և ում շնորհիվ է այն հասել Ռուսաստան. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Պատմությունն այն մասին, թե ինչպես է առաջացել այդ կաթնաթթվային խմիչքը՝ կեֆիրը, բավականին անսովոր է թվում: Ենթադրվում է, որ կովկասյան լեռնաշղթան, ավելի ճիշտ՝ նրա հյուսիսային լանջն է հանդիսանում կեֆիրային սնկերի՝ այդ դեղնավուն ոլոռների ծննդավայրը: Տեղի բնակիչները նրանց տվել են «Մարգարեի կորեկ» անվանումը, իսկ որոշ գյուղերում դրանց անվանել են «Մուհամեդի հատիկներ»: Ըստ ավանդության, Մուհամեդն ինքն է այդ հատիկները նվիրել լեռնաշխարհին: Նա նրանց սովորեցրել է՝ ինչպես օգտագործել այդ հատիկները հատուկ սննդամթերք ստանալու համար: Բայց լեռնաշխարհի բնակիչներին արգելել է «Մուհամեդի հատիկները» հեթանոսներին տալ: Կովկասի բնակիչները՝ կեֆիրային սնկերի տերերը, սկսել են հաճախակի պատրաստել այդ խմիչքը, որը աստվածային է համարվել:

Տարբեր շրջաններում այն տարբեր են անվանել: Ինչ-որ տեղ՝ կեպ, ինչ-որ մեկին ավելի դուր է եկել կհաագու անունը, իսկ ինչ-որ մեկին էլ՝ չիպպեն: Դարեր են անցել, բայց այդ խմիչքի պատրաստման բաղադրատոմսը չի փոխվել: Ինչպես նախկինում, կաթը լցնում են գինու տիկի մեջ (հետագայում սկսել են օգտագործել կավե անոթներ) և դրան սնկեր ավելացրել: Խմորման գործընթացն արագացնելու համար տիկը թողել են ճանապարհի վրա, որպեսզի անցորդները ոտքով հարվածեն դրան: Ռուսաստանում կեֆիրի ծագման մասին միանշանակ տեղեկություն չկա: Վարկածներից մեկի համաձայն, մի ռուս բժիշկ է չեչեն ընկերոջից թանկարժեք խմորիչ ստացել (1866 թվականին՝ որպես նվեր): Մեկ այլ վարկածի համաձայն, կեֆիրը Մոսկվա է բերվել 1908 թվականին Կիսլովոդսկի շրջակայքից:

Եվ այն բերել է Իրինա Սախարովան՝ կաթնամթերք արտադրող Բլանդովի օգնականը: Իր գեղեցկությամբ և անվախությամբ աչքի ընկած այդ աղջկան Բլանդովներն են գործուղել արքայազն Բեկ-Միրզա Բայչարովի մոտ (տեղական պանրի և կաթնամթերքի մատակարար)՝ համոզելու, որ նա վաճառի կեֆիրային սնկեր: Իրինայի գեղեցկությունից արբած արքայազնը պատրաստ է եղել տեղի տալ, բայց հետաձգել է որոշումը՝ վախենալով խախտել մարգարեի արգելքը: Բեկ-Միրզայի որդին, սիրահարվելով Իրինային, առևանգել է նրան:

Ամուսնության առաջարկի պահին հայտնվել է ոստիկանությունը, և երիտասարդ արքայազնին սպառնացել է դատավարություն: Հետո արքայազն Բեկ-Մերզա Բայչարովը զոհին առաջարկել է փոխհատուցում սնկերի տեսքով (10 ֆունտ): Այսպիսով, Բլանդովի ընկերությունը դրա շնորհիվ որոշ ժամանակ անց կարողացել է սկսել կեֆիրի արտադրությունը: Ապացուցված է, որ կեֆիրի բորբոսասունկը պարունակում է այնպիսի միկրոօրգանիզմներ, ինչպիսիք են խմորասնկերը, քացախային մանրէները, կաթնաթթվային մանրէները, ստրեպտոկոկերը և անուշաբույր նյութերը: Կեֆիրի պատրաստմանը նպաստում է երկու հիմնական գործընթաց` ալկոհոլային խմորումը և կաթնաթթվային խմորումը: Կորցնելով իր անհասանելիությունը՝ միևնույն ժամանակ «Մարգարեի կորեկը» հանելուկ է մնացել բոլորի համար: Ընդ որում, գիտնականներին մինչ հիմա չի հաջողվում արհեստականորեն աճեցնել կեֆիրի բորբոսասունկ:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ստեղծել ենք աշխատավարձի հաշվարկման հաշվիչ. Ավանեսյան Նախարարն ու Իրանի դեսպանն անդրադարձել են ՀՀ դպրոցներում որպես օտար լեզու պարսկերենի ուսուցմանը Հենրիխ Մխիթարյանը վնասվածք է ստացել Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում, 3 վիրավորներից մեկը անչափահաս է Բնակարանը միայն չորս պատ չէ․ այն արժանապատիվ կյանք էՆիկոլին մի ժամանակ չէի հավանում, հիմա հավանում եմ․ քաղաքացի«Նոան» հաղթել է «Շիրակին»՝ մոտենալով լավագույն քառյակին 5-ամյա համագործակցության հուշագիր՝ «Թովմասյան» հիմնադրամի և Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի միջև Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ քննարկվել են տարբեր ոլորտների վերաբերյալ միջազգային վարկանիշային զեկույցներում Հայաստանի դիրքերի հետագա բարելավման քայլերը «Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածուն Ռոբերտ Քոչարյանն է Երեկվանից որոնվող քաղաքացին ձնահյուսի տակ է մնացել ու մահացել Սաստիկ բքի և ցածր տեսանելիության պատճառով Քաջարան-Մեղրի ավտոճանապարհը փակ է կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար ՀՀ-ում արձանագրվել է սուր շնչառական վարшկներով պայմանավորված հիվանդացության միջին ակտիվություն. ՀՎԿԱԿ Հրազդանում բախվել են Toyota RAV4-ը և Opel-ը․ կինը և 2 անչափահաս երեխաները տեղափոխվել են հիվանդանոց Պայքարելով Սամվել Կարապետյանի ազատության համար` մենք պայքարում ենք Հայաստանի ազատության համարԻշխանությունները պառակտում են հասարակությունը, սակայն դրանով ընդդիմությանը մղում են միավորվելու․ Էդմոն Մարուքյան98-րդ «Օսկար»-ի «Լավագույն ֆիլմ» ճանաչվեց «Մարտը մարտի հետևից» ֆիլմը Վերաքննիչ դատարանը «Իզմիրլյան» ԲԿ–ի գործով 4 խուզարկությունների որոշումները ոչ իրավաչափ է համարել ՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիան» վստահ հաղթանակ տարավ «Վանի» նկատմամբ Ուժեղ առաջնորդ ունենալը երազանք է, իսկ թույլը՝ անեծք․ Գառնիկ Դավթյան«Մենք էնպիսի քաղաքական ուժ ենք ուզում, որ գլուխը չկախի օտարեկրացու առաջ»․ Սյունիքը պինդ պահելու համար ուժեղ ղեկավար է պետք․ Արթուր ՄիքայելյանՎայոց Ձորի թեմի առաջնորդ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը ազատվել է պաշտոնից Ընտրություններին ձայն տալիս մտածենք ում եք ընտրելու՝ նիկոլ֊ալիև տանդեմին, թե՞ ազգային իշխանությունՊետությանը պատճառված 2.6 մլրդ դրամի վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է Չարենցավանում ջերմոց է փլnւզվել․ քաղաքացին մնացել է փլատակների տակ Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկում ավտոբուս է վթարվել․ տուժածներ կա՞ն Պետությանը պատճառված 2.6 մլրդ դրամի վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է Երևանում կանցկացվի MindX միջազգային կրթական համաժողովը Անկախության հռչակագրի չեղարկումը հավասար է Հայաստանի Հանրապետության կործանմանը․ Ավետիք ՉալաբյանՓաշինյանի այցն ավատվել է փոխքաղաքապետի հրաժարականով ԶՊՄԿ-ի ֆինանսավորմամբ հաշմանդամություն ունեցող 45 երեխայի տրամադրվում են ֆիզիոթերապևտիկ ծառայություններԽոր Վիրապի գաղտնիքները. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 14)Մայր Աթոռը հայտարարություն է տարածել Սթարմերը մերժել է Թրամփի խնդրանքը Աբու Դաբիում ավիահարվածի հետևանքով՝ կա զոհԽաղաղությունը խոսքով ու պարգևավճարնտերով չեն բերում, խաղաղությունը գործով են ձեռք բերում. Արշակ Կարապետյան Որն է պատերազմի դադարեցման պայմանըՊետության թիվ մեկ առաքելությունը անվտանգությունն է․ «էժան խաղաղությունը» պատրանք է․ Արմեն ՄանվելյանԻրանի իշխանությունները խիստ դժգոհ են Փաշինյանի կառավարությունից Փաշինյանի սիրտը սահմանադրական մեծամասնություն է ուզում Մեզ սպասվում է 3 հրաշալի գարնանային օր, բայց ընդամենը՝ 3․ Սուրենյան (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)Կապան և Քաջարան համայնքներում սոցիալական ծրագրերի իրականացումը միշտ եղել է ԶՊՄԿ-ի կարևորագույն առաքելություններից մեկը. տեսանյութԲուժօգնությունը հասանելի կդարձնենք՝ մարզերում սկրինինգային ծառայություն ներդնելով․ Հրայր ԿամենդատյանԳուշակությունների փոխարեն իշխանությունը պետք է զբաղվի իրական սոցիալական խնդիրներով․ Արեգ ՍավգուլյանՎճարում չկատարած բաժանորդների գազամատակարարման դադարեցման աշխատանքների մասին. ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ«Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության քաղաքական ծրագիրը հիմնավորված է և փաստարկված, ընդգրկում է յուրաքանչյուր ոլորտ և վերաբերում հասարակության բոլոր շերտերին․ Նաիրի ՍարգսյանԽորթ մայրը 1 տարեկան երեխային գրեթե մաhվան է հասցրել. ինչպե՞ս է երեխան. մանրամասներՍպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով Գյուղերը դատարկվում են. մասնագետները զգուշացնում են Սյունիքը ադրբեջանցի միգրանտներով վերաբնակեցնելու վտանգի մասին (տեսանյութ) Ռուսաստանը 2025 թվականին գործարկել է շուրջ 100 ՄՎտ հզորությամբ նոր արևային կայաններ