Մի հրապարակման հետքերով

Օրերս past.am-ի մի հրապարակում արժանացել էր մի քանի բնապահպանների ու բնապահպանական ՀԿ-ների բուռն արձագանքին, որոնք կազմել էին ծավալով մեր հրապարակումը բազմիցս  գերազանցող մի պատասխան, որը հրապարակեցինք, քանզի մեզ համար մշտապես առաջնային է եղել ցանկացած հարցում բոլոր կողմերին իրենց կարծիքը ներկայացնելու հնարավորություն ընձեռելը:

Փորձենք հասկանալ, թե ինչն է այդչափ վրդովվեցրել նշյալ բնապահպաններին:

Հոդվածը վերաբերում էր նրանց՝ օրերս կազմակերպած ասուլիսին, որտեղ նրանք բողոքում էին, որ իրենց դեմ հանքարդյունաբերական կազմակերպությունները դատական հայցեր են ներկայացնում, իսկ սոցիալական մեդիայում էլ արշավ է սկսվել իրենց դեմ՝ մեղադրելով ադրբեջանցիների հետ նույնականացված օրակարգի մեջ։

Հոդվածում հիշատակել էինք, որ այդ ֆեյսբուքյան ասուլիսի ընթացքում նրանց սուր հարցեր էին ուղղվել լսարանից, մասնավորապես՝ արդյո՞ք իրենց պատասխանատու զգում են այն բանում, որ ադրբեջանցի պսեվդո-ակտիվիստները օգտագործում են հայ բնապահպանների փաստարկները, արդյո՞ք համարում են, որ հանքարդյունաբերական ընկերությունները չպետք է դատարան դիմեն, եթե նրանց զրպարտում են, և եթե բնապահպանները  վստահ են իրենց ասածի մեջ, ինչո՞ւ չեն դատարանում պաշտպանում իրենց պնդումը։ Նկատեք՝ հարցերը մենք չենք բարձրացրել, դրանք հնչել են ասուլիսի ընթացքում, մենք միայն մեջբերել էինք այդ հարցադրումները:  

Ուզում ենք հատուկ հիշեցնել, որ «Փաստը» այն լրատվամիջոցներից է, որը բնապահպանական խնդիրները, հանքարդյունաբերության ոլորտի լրջագույն բացերը լայնորեն լուսաբանել է մշտապես։  Դա կվկայեն մի շարք բնապահպաններ, որոնց դիտարկումներն ու գնահատականները հաճախ են տեղ գտել «Փաստ» թերթում ու past.am կայքում: Ընդ որում, դա կարող են հաստատել հենց ասուլիսին մասնակցողներից առնվազն երկուսը:

Սակայն բնապահպաններին հարթակ տրամադրելը չի կապում որևէ լրատվամիջոցի ձեռքերը՝ ներկայացնել նաև այլ տեսակետներ: Այդուամենայնիվ, որպես պատասխանատու լրատվամիջոց , մշտապես փորձել ենք զերծ մնալ մերկապարանոց մեղադրանքներից։ Առավել ևս ցանկացած քննադատության ժամանակ ամեն ինչ անում ենք մի քանի անգամ ավելի ուշադիր լինելու ամեն բառի առումով: Բայց հիմա խոսքն այդ մասին չէ, այլ այն մասին, թե ինչու են նման ցավագին արձագանք տալիս բնապահպաններն իրենց ուղղված հարցադրումներին՝ դրանց պարզապես պատասխանելու և հետևություններ անելու փոխարեն։

 Օրերս տարածված հայտարարության մեջ բնապահպան ակտիվիստներն իրենք են ընդունում, որ իրենց պայքարը օգտագործվել է ադրբեջանցիների կողմից։ Դա նույնիսկ «գյուտ» չէ:  Համացանցում անվերջ նյութեր կարելի է գտնել այն մասին, թե ինչպես են հայկական հանքերը թունավորում ամբողջ տարածաշրջանի գետերն ու հողերը: Ընդ որում, այդ տեսակետների հեղինակները հենց մեր բնապահպաններն են: Մենք էլ կարող ենք հարց տալ՝ մի՞շտ են արդյոք այդ գնահատականները համապատասխանել իրականությանը, մի՞շտ են եղել հավաստի: Բայց դա արդեն մեր գնահատելիքը չէ:

Վրդովմունքի մյուս առիթը «զրպարտություն» բառն է։ Բայց ի՞նչն են  վիճարկում մեզ «Պատասխան» ուղարկողները։ Բոլորովին վերջերս ակտիվիստ Թեհիմնե Ենոքյանը բողոքում էր, որ դատարանն իր դեմ անարդար վճիռ է կայացրել՝ հաստատելով հանքարդյունաբերական ընկերության դեմ զրպարտության փաստը։ Հիմա էլ մեկ այլ ընկերություն է դիմել դատարան՝ նույն մեղադրանքով։ Թե ով ինչպես է գնահատում իրավական գործընթացը, այլ հարց է, բայց փաստը մնում է փաստ, որ կա դատարանի վճիռ, ինչին մենք անդրադարձել ենք։ Ուրեմն, ի՞նչ  է վրդովեցրել բնապահպաններին։

Մի խոսքով, մեզ համար առնվազն տարօրինակ էր այսպիսի բուռն արձագանքը: Կարելի է, իհարկե, դրա պատճառների, առկա անհանգստությունների մասին հետևություններ անել, բայց զերծ կմնանք դրանից, դա մեր ոճը չէ: Մեր լրատվամիջոցը միշտ է շարունակելու բոլոր կողմերին հարթակ տրամադրելու, բոլորին իրենց կարծիքը ներկայացնելու հնարավորություն տալու քաղաքականությունը: Ուղղակի երևի թե արժե, որ առկա վիճակում բոլոր «կողմերը» պաուզա վերցնեն և վերանայեն սեփական մարտավարությունը։ Այլապես բնապահպանությանը տրվում է զրո օգուտ, իսկ վնասները կարող են շատ մեծ լինել։

Մանե Կարապետյան