«Ես ներկայիս իրավիճակը կանվանեի թույլ ավտորիտարիզմ». Արմեն Բադալյան

Նիկոլ Փաշինյանի հրամանով կադրային վերադասավորումներ եղան: Նախկին փոխվարչապետ Համբարձում Մաթևոսյանը նշանակվեց վարչապետի գլխավոր խորհրդական, իսկ Շիրակի արդեն նախկին մարզպետ Նազենի Բաղդասարյանը՝ վարչապետի օգնական: Քաղաքագետ Արմեն Բադալյանը պատասխանել է թեմային և առհասարակ հանրապետությունում առկա կադրային քաղաքականության վերբերյալ «Փաստ» լրատվականի հարցերին:

-Պարո՛ն Բադալյան, ինչո՞վ է պայմանավորված նրանց նշանակումը հենց այդ պաշտոններին: 

-Մարդիկ հո փողոցո՞ւմ չէին մնալու: Բնականաբար, հենց այդ պատճառով էլ նշանակում է արվել: Թիմակիցներից ով վարչապետի հետ ինչ-որ ճանապարհ է անցել, նա չի ցանկանում փողոցում թողնել, հատկապես որ աշխատավարձը վճարում է ոչ թե իր գրպանից, այլ՝ պետբյուջեից: Որևէ հիմնավոր բացատորություն չկա, թե ինչո՞ւ է մարզպետի պաշտոնից հանել և բերել վարչապետի օգնական: Ո՞րն էր պատճառը, որ նա դադարեցրեց աշխատանքը մարզպետի պաշտոնում և ո՞րն էր պատճառը, որ նշանակվեց օգնական: Եթե որպես մարզպետ վատ էր աշխատում, ապա ինչո՞ւ նոր պաշտոն ստացավ, իսկ եթե լավ էր աշխատում, ապա ինչո՞ւ այն փոխվեց:

Սա վերաբերում է նաև մյուս գործչին: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կադրային քաղաքականությունը Հայաստանում կախված է մեկ մարդու ցանկությունից՝ շատ դեպքերում դա ուղղակի բացատրել հնարավոր չէ, կարելի է միայն ենթադրել: Դրանից ելնելով ենթադրում եմ, որ հավատարիմ կադրերին փողոցում չթողնելու համար կարող են նույնիսկ նոր հաստիքներ բացել, ինչ-որ հանձնարարականներ տալ, որ կատարեն:

Կադրային քաղաքականությունը Հայաստանում պետական կառավարման համակարգի տեսանկյունից  անտրամաբանական է,  բայց խիստ տրամաբանական է անձնիշխան կառավարման համակարգի տեսանկյունից: Քանի որ տվյալ պաշտոնյաները գլխավոր անձնիշխանի դեմ որևէ քայլ չեն արել, դրա համար նրանց ինչ-որ պաշտոն է պետք  տալ: Բազմաթիվ նման փոփոխություններ եղել են և լինելու են: Նույն մարդիկ անընդհատ պտտվում են տարբեր պաշտոններում՝ հատկապես, որ շատ պրոֆեսիոնալ մարդիկ չեն ցանկանում աշխատել այս իշխանության հետ:

-Այս պահին Շիրակը մարզպետ չունի, ՄԻՊ համապատասխան թեկնածու չեն գտնում, ՊՆ-ում բազում թափուր հաստիքներ կան , ԲԴԽ-ն ինտերնետային հայտարարությամբ է կադրեր փնտրում և այլն: Սա խոսո՞ւմ է կադրերի սակավ լինելու մասին:

-Դա ևս պայմանավորված է անձնիշխան կառավարման համակարգով: Դա նշանակում է, որ կառավարման ամբողջ համակարգը սպասարկում է մեկ անձի շահերը: Դա տանում է դեպի ավտորիտարիզմ: Դեռևս դրան չենք հասել, բայց գնում ենք դրան: Ես ներկայիս իրավիճակը կանվանեի թույլ ավտորիտարիզմ:

Միջազգային կառույցների կոռուպցիոն զեկույցներից տեսանելի է, որ մենք հետընթաց ենք գրանցել:  Այդ հետընթացն ամբողջ կառավարման համակարգի կողմնակի ազդեցությունն է: Օրինակ, բերված մյուս հաստիքները՝ ՊՆ, ԲԴԽ, դրանք բավականին լուրջ հաստիքներ են: Դա ինչ-որ օգնականի կամ խորհրդականի հաստիք չէ, որ ինչ-որ թուղթ տաս տեղափոխի կամ նման բաներ, որ բոլորին էլ կարելի է նշանակել: Իսկ օրինակ՝ ՊՆ փոխնախարարի հաստիքը բավականին լուրջ է, պահանջվում է պրոֆեսիոնալ կադր, ով պետք է պարտադիր նվիրված լինի գլխավոր անձնիշխանին: Այս երկու հատկանիշներով անձ չեն կարողանում գտնել, դրա համար էլ հաստիքը մնում է թափուր:

-ՄԻՊ-ում նոր թեկնածուի փնտրտուքների մեջ են: Սա և՞ս վերոնշյալ քաղաքականությամբ է պայմանավորված:

-Պաշտոնական բացատրություն չտվեց, թե ինչո՞ւ արդեն աշխատող անձը լքեց պաշտոնը: Այստեղ նույն սկզբունքն է՝ պետք է հեղինակավոր անձ, որը ենթարկվի գլխավոր անձնիշխանին: Ոչ պրոֆեսիոնալ կադրերին նշանակելու դեպքում, նրա վատ  աշխատանքը գցելու է նաև վարչապետի վարկանիշը: Այնուամենայնիվ ներիշխանական համակարգը ցանկանում է, որ այնտեղ զուտ դիզայնի համար ազդեցիկ գործիչ լինի:

Աննա Ավետիսյան