Օդային օձ. թերագնահատված խաղալիք, որ մեծ հայտնագործությունների առիթ դարձավ․ «Փաստ»
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ![Օդային օձ. թերագնահատված խաղալիք, որ մեծ հայտնագործությունների առիթ դարձավ․ «Փաստ»](/timthumb.php?src=disc/14-03-23/bb1fde0762cb0de81e7376c6879faaeb.jpg&w=780)
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Օդապարուկ բառը բոլորս էլ հաճախ ենք լսել: Թվում է՝ ոչ մի բարդ բան չկա, գիտենք, որ դա թելից կապված պարզագույն սարք է, որը ճախրում է քամու ուժով, կամ էլ գունավոր թղթե եռանկյունի, որի վրա, օրինակ՝ Մերի Պոպինսը վայրէջք է կատարել իր տղաների գլխին: Բայց բոլորի համար սովորական այդ խաղալիքը՝ օդապարուկը, կամ այլ կերպ անվանած օդային օձը, այնքան էլ պարզ սարք չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից: Օդապարուկների պատմություն սկսվել է հին Չինաստանից: Այնտեղ դրանց անվանել են օդային օձ, քանի որ Վիշապի օրը, որը նշվում է սեպտեմբերի 9-ին, երկինք են արձակվել օձի՝ թելից կապված հսկայական թղթե մարմիններ, որոնց ծայրին օձի գլուխն է:
Երկրորդ դարից սկսած այդ ավանդույթը պահպանվել է մինչև մեր օրեր: Եվրոպացիների հնագույն տարեգրություններում կան բազմաթիվ հիշատակումներ օդապարուկի նմանությամբ սարքերի մասին: Միայն թե, ամենայն հավանականությամբ, դրանք ավելի շատ ունեցել են ռազմական նշանակություն, քան եղել են խաղալիքներ: Թշնամուն շփոթեցնելու կամ պարզապես վախեցնելու համար բյուզանդական արքայազն Օլեգը օգտագործել է «թղթե ձիեր և զինված մարդիկ»: Իսկ 1066 թվականին Անգլիայի գրավման ժամանակ Ուիլ յամ Նվաճողը ռազմական հատուկ ազդանշաններ տալու համար է օգտագործել օդապարուկները: Հետագայում օդապարուկները դարձել են պարզապես զվարճանքի խաղալիքներ, որոնք շատ են հեռու եղել «գիտությունով չալելուց»: Այնուամենայնիվ, անհնար է, որ որևէ թռչող իր օդ բարձրանա, եթե այն չի ստեղծվել աերոդինամիկայի օրենքները հաշվի առնելով:
Իսկ այդ օրենքները հասկանալ օգնել է հենց օդապարուկ խաղալիքը: Նախկինում հայտնի են եղել օդապարուկների միայն մի քանի տեսակներ: Դրանք եղել են հարթ, պոչավոր և կոմպոզիտային՝ միացված ճկուն համակարգով: Հայտնի մաթեմատիկոս Էյլերը 1756 թվականին ասել է, որ օդապարուկը գիտնականները թերագնահատում են, բայց այն ստիպում է լրջորեն մտածել իր մասին: Դրանից 140 տարի անց այդ ամենը օգտագործել և փորձել են օդ թռչել գերմանացի ինժեներ Լիլենտալը և ավստրիացի Հարգրավը: Արդյունքում Հարգրավն առաջինն է օդապարուկի օգնությամբ երկինք ուղարկել մարդու և կանգ չի առել այդ ձեռքբերմամբ:
Դրա արդյունքն է դարձել տուփային օդապարուկի ստեղծումը, որին կայունության պահպանման համար պետք չէ պոչ: Հարգրավի ստեղծած թռչող արկղերը ստիպել են մշակել աերոդինամիկայի հայեցակարգ և օգնել առաջին ինքնաթիռի ստեղծմանը:Միխայիլ Լոմոնոսովը ևս չի անտեսել օդապարուկները: Նա այդ խաղալիքի օգնությամբ ուսումնասիրել է կայծակը և ամպրոպի ժամանակ մթնոլորտի վերին շերտերը դեռ 1753 թվականին: Սակայն այդ փորձը քիչ է մնացել սպանի գիտնականին, քանի որ նա ստատիկ էլեկտրականության հարված է ստացել:
Զինվորականները և ինժեներները անընդհատ ձևափոխել են օդապարուկային թռչող արկղերը՝ ներառյալ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը: Տեխնոլոգիական առաջընթացին զուգահեռ այդ խաղալիքը ծառայել է ոչ միայն խաղաղ նպատակների համար:Պատերազմի ժամանակ օդապարուկներն օգտագործվել են պաշտպանության համար: Կարևոր ռազմական օբյեկտների մոտ դրանք օդ են բարձրացվել մոտ 3000 մետր բարձրությամբ, որպեսզի նրանց պահող մետաղալարերին կպչելով՝ տապալվեն թշնամու ինքնաթիռները:Օդապարուկը այնքան կարևոր հայտնագործություն է եղել մարդկության համար, որ անգամ ունի իր սեփական տոնական օրը, որը կոչվում է «Օդային օձի օր»:
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/623e5d80abde7ff8575496cc902c15bc.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/e6415e733c91f44f25f608e36e8fc901.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/f4831dda376750eeee565476002b68a4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/665591f5c53cbbd613ed147cff39f4d4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b69f6b65a4d185440089bb0611c9fb6f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/58e749e290159f138c21863ba556c449.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/8cd2cbfbb406b6c931fd4594ebca92f8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/20b37777377748e7f4a0f86d6ae13899.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/34fb8d4ed41f4c7b6ea74eb6d95c1854.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/77099503af1b028e608d0bb603901b9f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/feaf507807e28fdd77ce22eab6f472bd.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f18aaedb626a61fdc2a10ec039dc599f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f937649d1e25a761915f61a009521d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/64160931ac8a1de5786b6f3b4b0ce39d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2b486d0db268d801dfde1e97e8d1a847.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/53c7b52313a0978676b43b013ec6ff03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2e6ead499c598048a90f4ea2dff20731.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3245c1e411392c4eece0078f294b8d65.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/192c6520a845248ab167072e231df9e9.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/82add76436f1d016b30c507084ee89bf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f32407fe85961f4ecfbf202da3f1a77e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/21ef21b2cae2513f16195b5971739939.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/538a377f2e1a3c791ee66be49a480408.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/7fc757f8af95daac7f352a1d8cd29d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2197972225a403e3ce73091418187081.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/d807c16164e90651a631fa41f3e7c610.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/54895fe65ad453d159196d1122de48ca.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f77080299b7debc610ec263cd7fe38e8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/9cfe8b155c78fbfd36e22b1ea7af282a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/587c808fa277c6768ad15f5b05253907.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3c65c2ad09ed2806656a67f3c97cea66.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b9f6de5440afdcaf61181e2c9b18b990.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5f884d418f7bf769bede3127e33aaab8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/42b5fa49136f5da2abc8c4ed84996100.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5690adb243eac008c7365f99bf081e8c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30262a59d5f14e9e9ddb28badc1722cf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/98fcd54ff1c6a7a09afc774dfb394f9c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/458f4bddbb1f99463b16a104b7950043.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6058532c4ff22248b7190023387f1b5d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/c84291d87f3677ef5744e962449a5e8d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/dce255a70e4b5f82e62355785f5f1471.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/715fb75da4ba8715c0c935ca85078a64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/bc595d7616936c14b6dbebf172e1ae64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b6ed6608ab832a8c276f193a96a4649f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5b9738e5d590ddd5d21d17be8f6dde03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/0479429c59b48de60430e49dabd76571.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1465097cbf461b35b2209622c538beb8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3f312fb1c2573ea202699786a0771f1f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/06c22338800ced4831170e0d4d3cbcc4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30675d8cbdfbcef1b112091014408394.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)