Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը միտումնավոր երկիրը տանում է քաղաքական փակուղի․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

riafan.ru–ն «Հայաստանը կանգնած է տարածքները կորցնելու շեմին» վերնագրով հոդվածում գրում է, թե վերջերս հայտնի դարձավ, որ պաշտոնական Երևանը պաշտոնանկ է արել Հայաստանի և Ռուսաստանի զորքերի միացյալ խմբավորման հրամանատար, գեներալ-մայոր Տիգրան Փարվանյանին։ Ռազմական լրագրող, փորձագետ Յուրի Կոտենոկի կարծիքով, դա ևս մեկ քայլ է Մոսկվայի և Երևանի միջև հարաբերությունների ապակայունացման ուղղությամբ։ Հիշեցնենք, որ Տիգրան Փարվանյանը հայռուսական զորքերի միացյալ խմբավորումը գլխավորել է 2018 թվականի փետրվարին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով։ Մինչ այդ նշանակումը նա առաջին բանակային կորպուսի հրամանատարն էր։

2020 թվականին հայ-ադրբեջանական հակամարտությունից հետո Բաքուն, Երևանը և Մոսկվան պայմանագիր են ստորագրել, ըստ որի, ռուս խաղաղապահները մտել են հակամարտության գոտի։ Նրանք պարտավորվել են ապահովել մարդկանց և ապրանքների անխափան տեղաշարժը Լաչինի միջանցքով, որը Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհն է։ 2022 թվականի դեկտեմբերին, երբ ադրբեջանական զինուժը փակեց Լաչինի միջանցքը, Փաշինյանը մեղադրեց ռուս խաղաղապահներին իրենց պարտավորությունները չկատարելու մեջ։ Կրեմլից արձագանքեցին՝ ասելով, որ «Լեռնային Ղարաբաղում խաղաղապահներն անում են հնարավոր ամեն ինչ կարգ ու հանգստություն ապահովելու համար»։ Սակայն դրանից հետո էլ պաշտոնական Երևանը մի քանի ծայրահեղ ոչ բարեկամական քայլեր ու հայտարարություններ արեց Ռուսաստանի դեմ։

Ռազմական վերլուծաբան Յուրի Կոտենոկը riafan.ru-ի հետ զրույցում ասել է, որ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը միտումնավոր երկիրը տանում է քաղաքական փակուղի, և դա մոտ ապագայում սպառնում է Հայաստանին շատ տխուր հետևանքներով։ «Այդ սադրիչ հայտարարություններն ու գործողությունները, որոնք մենք տեսնում ենք մեր անդրկովկասյան եզրում՝ Երևանում, վկայում են այն մասին, որ Հայաստանը դեռ դուրս չի եկել համակարգային քաղաքական ճգնաժամից։ Այդ ճգնաժամը հրահրվում է Փաշինյանի կառավարության գործողություններով, Ղարաբաղն այժմ շրջափակման մեջ է, ռուս խաղաղապահների հասցեին անհասկանալի մեղադրանքներ են հնչում։ Բուն Երևանում արդեն գրեթե բարձրաձայն են խոսում «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության» որոշակի ճանաչման մասին։

Միևնույն ժամանակ, ոչ ոք ուշադրություն չի դարձնում Ղարաբաղի այն բնակիչների կարծիքին, ովքեր հայտարարել են տարածաշրջանի անկախության իրենց ցանկության մասին և չեն ցանկանում անցնել Բաքվի տիրապետության տակ»,- ասել է վերլուծաբանը։ Ինչ վերաբերում է Փարվանյանին համատեղ խմբի հրամանատարի պաշտոնից ազատելուն, ապա դա նույնպես Հայաստանի իշխանության ընդհանուր միտումների մեջ է, շարունակել է նա։ «Փաշինյանը ևս մեկ անգամ լրջորեն քննադատեց ՀԱՊԿ-ին՝ որպես Հայաստանի անվտանգության պաշտպանության «անկատար գործիք»։ Հասկանալի է, որ Փաշինյանն ինքը կցանկանար հնարավորինս հեռու մնալ այս կազմակերպությունից, իզուր չէ, որ վերջերս Հայաստանը նաև հրաժարվեց ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի տեղակալի պաշտոնի քվոտայից։ Սրանք բոլորը նույն շղթայի օղակներն են։ Հայաստանն այսօր Թուրքիայի և Ադրբեջանի թշնամական դաշինքի «պայտի տակ» է, երրորդ կողմում ամբողջովին արևմտամետ, ծայրահեղ անկայուն Վրաստանն է։

Այս իրավիճակում Հայաստանը կանգնած է իր անկախության, իր տարածքային ինքնիշխանության կորստի մեծ վտանգի առաջ։ Ի վերջո, Թուրքիայի համար մեծ դժվարություն չի ներկայացնում ցանկացած պահի կտրել Սյունիքի միջանցքը և երկրի մի մասը։ Նման կերպ Անկարան անմիջականորեն մուտք կունենա Կասպից ծովի ռեսուրսներին»,-ասել է Կոտենոկը։ Ըստ նրա, Երևանն այսօր հազիվ թե պատրաստ լինի իրադարձությունների նման զարգացմանը։ «Ո՞ւմ վրա է հույսը դնելու երկիրը հարձակման դեպքում, երբ ղարաբաղյան արշավից հետո երեք տարվա ընթացքում ընդհանրապես ոչինչ չի արվել բանակի արդիականացման համար: Փաստացի վտանգելով մոտ ապագայում կորցնել իր տարածքների մի մասը՝ Հայաստանը հայտնվել է ծանր վիճակում։ Գրավման սպառնալիքի տակ է նաև «Հայաստանի սիրտը»՝ Սևանա լիճը։ Բայց այս բոլոր հարցերի պատասխանները Երևանում ոչ ոք չի փնտրում։

Թվում է, թե ինչ-որ մշուշ է տիրում այդ երկրի վրա, և երկիրը հայտնվել է լիակատար քաղաքական փակուղու մեջ։ Միևնույն ժամանակ, աշխարհասփյուռ հայկական հսկայական համայնքները որևէ կերպ չեն կարող ազդել իրավիճակի վրա։ Իսկ Երևանի բոլոր հույսերը, չգիտես ինչու, կապված են Արևմուտքի հետ։ Բայց, ինչպես ցույց է տալիս պրակտիկան, Ռուսաստանի պատմական տարածքներում ոչ ոք չի օգնի ո՛չ հայերին, ո՛չ էլ որևէ այլ ժողովրդի»,- ասել է Կոտենոկը։ Ժամանակին Հայաստանին օգնել է միայն Ռուսաստանը, որը, ի թիվս այլ բաների, ավելի քան մեկ դար առաջ փրկել է հայ ժողովրդին թուրքական ցեղասպանությունից (թե ինչպես է օգնել, որ 1,5 միլիոն հայ ցեղասպանվել է, մնում է նման բանախոսների խղճին-«Փաստ»), հիշեցրել է նա։ «Արևմուտքը և ագրեսիվ հարևան երկրները պատրաստ են օգտվել այն փաստից, որ Ռուսաստանը հիմա շատ բարդ ռազմական արշավ է իրականացնում Ուկրաինայում։

Եվ հակառակորդի խնդիրն է Ռուսաստանի Դաշնության ազդեցության գոտում միանգամից մի քանի «թեժ» հակամարտություն կազմակերպել: Մեր երկիրն ի վիճակի չի լինի արագ արձագանքել նման սպառնալիքներին։ Հետևաբար, Հայաստանում Արևմուտքի նպատակն է աստիճանաբար իրավիճակը հասցնել ամբողջական փակուղու, որին կարող է հետևել արյունալի հանգուցալուծումը։ Մեր աշխարհաքաղաքական հակառակորդները ձգտում են մասնատել մեր երկրները, և գերադասելի է ընդմիշտ: Դա ուժային այն կենտրոնների երազանքն է, որոնք գտնվում են ինչպես օվկիանոսից այն կողմ, այնպես էլ Արևմտյան Եվրոպայում»,- եզրափակել է քաղաքագետ Կոտենոկը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում