Երբ Վազգենին խփեցին, որոշեցի մեկնել Հայաստանից. թե ինչպես Սպարապետը Jeep նվիրեց Գրաչովին

Երաժիշտ Պարգեւ Քոլոզյանը Սանկտ-Պետերբուրգ է տեղափոխվել 2000 թվականին: Պարգեւը ծնունդով Սեւանի Լճաշեն գյուղից է, նվագել է Սեւանի հայտնի ռեստորաններում, որտեղ կերուխում է արել Հայաստանի նախկին եւ ներկայիս քաղաքական էլիտան` ցուցադրելով իրեն բոլոր կողմերով: Պարգեւ Քոլոզյանը Պետերբուրգի Սոֆիսկայա փողոցում վարձակալել է ռեստորան` անվանակոչելով «Անի», որտեղ նվագում է իր ընկերների հետ:

Պարգեւ Քոլոզյանի հետ Past.am-ի հարցազրույցը սովորական հայ մարու արտագաղթի պատճառների մասին է, որտեղ հետաքրքիր մանրամասներ կան նաեւ հայկական այսպես կոչված էլիտայի մասին:

- Պարգեւ, 2000 թվականը 1990-ականներ չէր: Կարծես կյանքը փոխվել էր, երկրում բազմաթիվ խնդիրներ լուծվել էին: Ի՞նչը ստիպեց արտագաղթել Հայաստանից, որտեղ քո օրվա հացը կարող էիր երաժշտությամբ էլ վաստակել:

- Երբ դպրոցում պանդխտության մասին Իսահակյանի բանաստեղծություններն էինք կարդում, մի տեսակ ցավում էինք, թե ինչ մեղք են, որ Հայաստանից դուրս են ապրել: Չգիտեի, որ նույնն ինձ հետ կարող է պատահել: Ապրում էի Գեղարքունիքի մարզի Լճաշեն գյուղում, որը գրեթե Հայաստանի աշխարհագրական կենտրոնն է համարվում: Մինչ արտագաղթը գյուղից բացակայել էի միայն զինվորական ծառայության ժամանակ: Սեւանում երաժշտության գործը լավ էր: Ռեստորաններում նվագում էինք, գումար էինք աշխատում, բացի այդ, հողամաս ու անասուններ ունեի: Նույնիսկ 90-ականներին, որ ավելի դժվար էր, դուրս չեմ գնացել: Աշխատանք չունեի, բայց ասում էի` պատերազմը կվերջանա, ամեն ինչ լավ կլինի: Հետո հասկացա, որ դա էն կռիվը չէր: Իսկ երկրից դուրս եկա, երբ Վազգենին ու Դեմիրճյանին խփեցին: Համարեցի, որ էդ երկրում անելիք չունեմ:

Ես երկուսին էլ մոտիկից եմ ճանաչել: Իրենք «Ախթամար» ռեստորան շատ էին գալիս: Վազգենի համար կառավարական դաչայում շատ եմ նվագել: Հիշում եմ, թե ոնց էին Գրաչովին հյուրասիրում, «կաշառում»:

- Ի՞նչ կաշառք էին տալիս, հայկական կոնյա՞կ էր:

- Jeep նվիրեցին: Գրաչովը կոնյակ չէր էլ խմում, «Աբսոլյուտ» օղի էր խմում, ցրտին դուրս էր գալիս, լճում լողանում: Իսկ Վազգենն ինձ համար թանկ մարդ էր: Նա շատ հմուտ էր ու գիտեր՝ ինչ էր անում: Ես նրա հետ եմ կապում արցախյան հաղթանակը: Մեր կռիվը Վազգենը հաղթեց: Իսկ Դեմիրճյանի նման խելացի ու հարգված առաջնորդ մենք էլ չենք ունենա: Հոկտեմբերի 27-ին մի մեծ հայելի ընկավ ձեռքիցս եւ ջարդվեց: Ու ես հիշեցի տատիս խոսքերը, որ հայելի ջարդվելիս յոթ տարի դժբախտություն է լինում: Կես ժամ հետո իմացա, որ Վազգենին խփել են: Էդ խփողներն անպատիժ են ու ժողովրդին էլ աբսուրդ բաներ են ասում: Դա դավաճանություն էր հայ ազգի ներսում, որովհետեւ բոլոր զոհերն էլ նվիրված էին ազգին:

- Ինչպիսի՞ն ես տեսել Վազգեն Սարգսյանին:

- Նախարար մարդ էր, բայց մեզ` երաժիշտներիս, անունով գիտեր: Ռեստորանում իրենց համար ճոխ սեղան էին գցում, մեզ համար` համեստ, Վազգենը հաճախ գալիս, մեզ հետ էր նստում, հարցնում էր` «տղերք, որ էսքան չարչարվում նվագում եք, գոնե տնեցիներին կարողանո՞ւմ եք պահել»: Սրտանց մտածում էր մեր մասին: Նա հայերիս Աստծո կողմից էր տրված:

- Իսկ կա՞ր պաշտոնյա, ում երաժիշտները տանել չէին կարողանում:

- Կար, բայց չեմ ասի, թե ով էր: Չնայած դժվար իրենք էստեղ հասնեն ինձ վերացնելու համար, բայց նրանց ինչ կա, մեկ էլ տեսար արեցին:

- Իսկ ինչպե՞ս եկար Պետերբուրգ:

- Իմ կյանքում հետաքրքիր ու զարմանալի բաներ շատ են եղել: «Ախթամարը» սեփականաշնորհելու, նրան տիրանալու ճանապարհին մի քանի հոգի զոհ են գնացել` Սեւանում ճանաչված տղերք, որոնք իրար մեջ պայքարել են ու ամեն անգամ հենց մեկը վերցնում էր, մի ուրիշը նրան խփում էր, հետո ինքն էլ նրա բախտին արժանանում: Դրա պատճառով ռեստորանը փակվեց: Տեղափոխվեցինք «Սեւան» պանսիոնատ, այժմյան «Հարսնաքար», որն էն ժամանակ այնքան էլ հայտնի չէր: Մի օր Պետերբուրգից հայ տղերք եկան, որոնք տեսքից ինտելիգենտ էին երեւում, բայց հանցագործ աշխարհից էին: Ինձ ու ընկերոջս հրավիրեցին Պետերբուրգում աշխատելու: Սկզբում մեզ շատ լավ էին պահում ու մտածում էինք, որ երաժշտությամբ պիտի զբաղվենք, բայց դա այդպես չէր, մենք ուրիշ բնագավառում պետք է օգնեինք նրանց: Հրաժարվեցինք ու էլ չմնացինք նրանց մոտ: Սկզբնական շրջանում շատ դժվար էինք ապրում: Գնացել, շինարարություն էինք անում, որ գոնե օրվա հաց առնենք: Հետո սկսեցինք երաժշտությամբ զբաղվել, երկու տարի է՝ էս ռեստորանն եմ աշխատացնում, որտեղ այլազգիներ էլ են գալիս, հատկապես հայկական երաժշտության համար: Մանավանդ իմ ընկերոջ` Ռոմանի նվագը շատ են սիրում թե՛ ռուսները, թե՛ հայերը:

- Ցանկացած օբյեկտ ունենում է իր «տանիքը», քո գործում «տանիք» կա՞:

- Կա, հայ են:

- Հայաստանի կյանքով հետաքրքրվո՞ւմ ես:

- Իհարկե: Քաղաքական առումով Հայաստանում խայտառակություն է: Մարտի 1-ի դեպքերից հետո էստեղ էլ քիչ էր մնում՝ ընկերներով իրար հետ կռվենք: Մեկը Լեւոնի կողմնակից էր, մյուսը` Սերժի: Ես միայն ուզում եմ, որ ընտրությունները չկեղծեն, թող թեկուզ ամենաանարժանն ընտրվի, բայց արդարությամբ: Էստեղ ընտրությունը չեն կեղծում, քարոզչությունը էնպես են անում, որ իրենց թեկնածուն ընտրվի, բայց չեն կեղծում: Էսպես որ գնա, Հայաստանն էլի ա դատարկվելու: Չեմ էլ հավատում հեռուստացույցով արվող գովաբանություններին, էդ լրիվ ֆոկուս ա:

Հարցազրույցը՝ Գագիկ Աղբալյանի