ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (3 ՀՈՒՆԻՍԻ)․ Բիրտ ուժով բազմաթիվ քաղաքացիներ են բերման ենթարկվել․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Հեծանիվի համաշխարհային օր, Ավստրալիա՝ Մաբոյի օր, Նամիբիա՝ Նամիբիայի զինված ուժերի օր, Ուգանդա՝ Նահատակների օր, Չեռնոգորիա՝ Անկախության օր։

ՀԱՅ–ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1837– ծնվել է հանրահայտ գրող Պերճ Պռոշյանը։

1891– վախճանվել է մեծանուն դերասան, նկարիչ, գրող, հասարակական գործիչ Պետրոս Ադամյանը։

1896 – ծնվել է հայ խորհրդային բժիշկ, ինֆեկցիոնիստ Ռաֆայել Մանվելյանը։

1896 – թուրք բազմահազարանոց խուժանը անցել է հարձակման Վանում: Հանկարծակիի եկած հայերը սկզբում զգալի կորուստներ են կրել, բայց շուտով Դաշնակցության, Արմենական և Հնչակյան կուսակցությունների ղեկավարները, մի կողմ դնելով իրենց տարաձայնությունները, միավորել են մարտական ուժերը, և ինքնապաշտպանության կենտրոն է դարձել Վանի Այգեստան թաղամասը:

1911 – ծնվել է արձակագիր, դրամատուրգ Ալեքսանդր Արաքսմանյանը։

1919 – վախճանվել է բանասեր, բժիշկ և հասարակական գործիչ Սմբատ Գաբրիելյանը։

1933 – ծնվել է բժիշկ, ակադեմիկոս Հովհաննես Հովհաննիսյանը։

1936 – ծնվել է արվեստաբան Հենրիկ Հովհաննիսյանը։

1971– տեղի է ունեցել Հայաստանի գրողների միության վեցերորդ համագումարը։

1994 – վախճանվել է պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր Աբել Սիմոնյանը։

1991– Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ Արցախի Հադրութի շրջանի Խանձաձոր գյուղի բնակչությունը տեղահանվել է։

2000 – Երևանի «Մոսկվա» կինոթատրոնում տեղի է ունեցել «Գլադիատոր» ֆիլմի հայաստանյան պրեմիերան։

2011– Հրանտ Դինքի սպանության գործով վեց զինվորականներ դատապարտվել են, Տրապիզոնի ժանդարմերիայի այդ պաշտոնյաների նկատմամբ դատարանը սահմանել է 4–ից մինչև 6 ամսվա ազատազրկում:

2011– վախճանվել է ամերիկահայ բժիշկ Ջեք Գևորգյանը։

2012 – «Ժառանգություն» կուսակցությունը Գրողների միության դահլիճում անցկացրել է իր 8–րդ համագումարը: Նախագահի պաշտոնում վերընտրվել է կուսակցության հիմնադիր Րաֆֆի Հովհաննիսյանը:

2016 – Հալեպում հրթիռակոծվել է հայկական թաղամասը, եղել են զոհեր և վիրավորներ։

2018 – Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանը կոչ է արել Նիկոլ Փաշինյանին՝ միջամտել Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցող իրադարձություններին՝ «Ղարաբաղի ներքաղաքական կայունությունը վերականգնելու և պետական մեքենայի անխափան գործունեությունն ապահովելու համար»:

2020 – վախճանվել է ԱԺ նախկին նախագահ, Բելառուսում ու Ուկրաինայում Հայաստանի նախկին դեսպան Արմեն Խաչատրյանը։

2022 – կառավարական ամառանոցի մոտ ցուցարարների հետ բախման ժամանակ ոստիկանական ուժերը հատուկ միջոցներ են կիրառել, մասնավորապես ծխա և լուսաձայնային նռնակներ։ Ոստիկանները բիրտ ուժով բազմաթիվ քաղաքացիների են բերման ենթարկել։

ԱՇԽԱՐՀ

1098 – խաչակիրները գրավել են Անտիոքը։

1539 – Ֆլորիդան հայտարարվել է Իսպանիայի տարածք։

1540 – առաջին եվրոպացին՝ Էրնանդո դե Սոտոն, անցել է Ապպալաչի լեռնաշղթան։

1621 – հիմնադրվել է հոլանդական Վեստ– Հնդկաստան ընկերությունը, որը ստացել է Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկաների հետ առևտրի իրականացման մոնոպոլ իրավունք։

1657 – վախճանվել է անգլիացի բժիշկ, ֆիզիոլոգ և էմբրիոլոգ Ուիլյամ Հարվեյը՝ ժամանակակից ֆիզիոլոգիայի և էմբրիոլոգիայի հիմնադիրը։

1761 – ծնվել է անգլիացի գյուտարար Հենրի Շրապնելը, որը հայտնագործել է կարտեչային գնդակներով հրետանային արկը։

1784 – Մերիլենդ նահանգի Աննապոլիս քաղաքը դադարել է լինել ԱՄՆ–ի մայրաքաղաքը։

1785 – ֆրանսիացի Ֆրանսուա Բլանշերը 300 մետր բարձրությունից ցած նետելով շանը՝ ցուցադրել է օդապարիկից թռիչքներ իրականացնելու համար իր ստեղծած պարաշյուտը։

1789 – Ալեքսանդր Մաքքենզին Կանադայում հայտնաբերել է հետագայում իր անունով անվանված Մաքքենզի գետը։

1826 – վախճանվել է ռուս պատմաբան Նիկոլայ Կարամզինը։

1837 – Լոնդոնի մոտ բացվել է առաջին իպպոդրոմը։

1843 – ծնվել է բուսաբան–ֆիզիոլոգ և բնաբան Կլիմենտ Տիմերյազևը՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի ռուսական դպրոցի հիմնադիրը։

1875 – վախճանվել է ֆրանսիացի նշանավոր երգահան, հանրահայտ «Կարմեն» օպերայի հեղինակ Ժորժ Բիզեն։

1896 – ստորագրվել է գաղտնի պայմանագիր, համաձայն որի, Չինաստանը թույլատրել է Ռուսաստանին կառուցել Չին – արևել յան երկաթուղին։

1924 – վախճանվել է ավստրիացի հայտնի գրող Ֆրանց Կաֆկան։

1931 – ծնվել է Կուբայի 17–րդ վարչապետ Ռաուլ Կաստրո Ռուսը։

1946 – վախճանվել է խորհրդային պետական գործիչ Միխայիլ Կալինինը։

1954 –Սահարայում հայտնաբերվել է հին եգիպտական Սինխետոն փարավոնի դամբարանը (մոտավորապես մ.թ.ա. 2570 թվական)։

1959 – Սինգապուրն ընդունել է Սահմանադրություն և դարձել ինքնավար երկիր։

1970 – սինթեզվել է առաջին արհեստական գենը։

1980 – համակարգիչների խափանման պատճառով ԱՄՆ–ում սխալմամբ ազդարարվել է Խորհրդային Միության կողմից միջուկային հարձակման տագնապ։

1985 – Վատիկանի և Իտալիայի միջև կնքված համաձայնագրով կաթոլիկությունը դադարել է Իտալիայում պետական կրոն լինել։

1989 – վախճանվել է Իրանի հոգևոր առաջնորդ Ռուհոլլա Խոմեինին։

1991 – Ճապոնիայում Ունզեն հրաբխի ժայթքումից զոհվել է 43 մարդ, հիմնականում՝ լրագրողներ։

1998 – Գերմանիայի Էշեդ ավանի մոտ Հաննովերից Համբուրգ մեկնող գնացքի վթարի հետևանքով զոհվել է 101 մարդ, վնասվածքներ է ստացել 88–ը։

2006 – Չեռնոգորիան հռչակել է իր անկախությունը՝ դուրս գալով Սերբիա և Չեռնոգորիա պետության կազմից։

2008 – Պրագայում կնքվել է խղճի և կոմունիզմի մասին եվրոպական հռչակագիրը։

2016 – Արիզոնայում վախճանվել է աֆրոամերիկացի նշանավոր պրոֆեսիոնալ ծանրքաշային կարգի բռնցքամարտիկ և հասարակական գործիչ Մուհամմեդ Ալին (Կասիուս Մարցելուս Քլեյ կրտսերը)։ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում