Երևան, 04.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Հնագույն զարմանալի քաղաքներ, որոնց մասին շատ քիչ բան գիտենք (մաս 2-րդ)

ԼԱՅՖ

Մոլորակում կան զարմանահրաշ քաղաքներ, որոնց մասին շատ քչերը գիտեն: Past.am-ը,հղում անելով kulturologia.ru-ին ,երկայացնում է մի քանի հազար տարի առաջ կառուցված քաղաքներ, որոնցով կարելի է հիանալ նաև այսօր:

1. Սուկխոտայ «Սուկխոտայ» անվանումը ծագել է սանսկրիտերեն «երջանկության արշալույս» արտահայտությունից: Այս հսկայական տաճարական համալիրը եղել է Թայ կայսրության մայրաքաղաքը մոտ 140 տարի: Ժամանակակից Նյու-Սուկխոտայ քաղաքը նույնպես գրավում է բազմաթիվ զբոսաշրջիկների:

Сукхотай.

 

2. Մեսա-Վերդե Կոլորադոյում գտնվող Մեսա-Վերդեն եղել է Անասազի հնդկացիների սերունդների տունը: Ժամանակի ընթացքում ճարտարապետությունը այնքան զարգացավ, որ մեկ տանը կար անգամ 150 սենյակ: Անասազիները 1300 թվականին խորհրդավոր կերպով անհետացավ՝ մի քանի հարյուրամյա զարգացումից հետո:

Меса-Верде.

3. Պերսեպոլիս Պարսից կայսրության մայրաքաղաքն ու մշակութային կենտրոնն էր: Քաղաքը շատ հարուստ ու գեղեցիկ էր իր ծաղկման շրջանում: Այդպես էր, մինչև Ք․ծ․ա․ 330 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին չհրամայեց քաղաքը այրել: Դրանից հետո քաղաքն անկում ապրեց:

Персеполь.

 

4. Լեպտիս Մագնա Հռոմեական առևտրային քաղաք էր Լիբիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայի խոշորագույն քաղաքային կենտրոններից մեկը՝ 760 տարի շարունակ: 365 թվականին քաղաքը ավերվեց ցունամիից ու սկսեց անկում ապրել: Սահարան սկսեց կլանել քաղաքը ու 900 թվականին այն անհետացել էր ավազների տակ ու մոռացվել մինչև 1930-ականները:

Лептис Магна.

 

5. Կունյա-Ուրգենչ Հնագույն քաղաք է Թուրքմենստանի տարածքում, եղել է Խորեզմի մայրաքաղաքը, որը Ախեմիդների կայսրության մեջ էր մտնում: Քաղաքը 10-14 դարերում առևտրային կենտրոն է եղել: Սակայն Ամուդարյան անսպասելի փոխեց հունը ու քաղաքը սկսեց լքվել:

Куня-Ургенч.

 

6. Վիրուպակշի Աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից էր, որտեղ ապրում էր մոտ 500 հազար մարդ: 1565 թվականից հետո քաղաքը նվաճվել է, տաճարները ավերվել, իսկ բնակչությունը՝ կոտորվել: Դրանից հետո քաղաքը այլևս չի վերաբնակեցվել:

Вирупакши.

7. Կալակմուլ Տիկալը մայաների ամենահայտնի քաղաքն է, որը մշտապես կռիվների մեջ էր հարևան Կալակմուլի հետ: Երկու քաղաքների միջև պայքարն իշխանության համար էր, այն ժամանակակից պատմաբանների կողմից ընկալվում է, որպես մայաների գերկայսրությունների միջև մշակութային պայքար: Տիկալը 695 թվականին ռևանշ է վերցնում: Երկու քաղաքներն էլ ի վերջո կրախի են ենթարկվում մայաների մշակույթի հետ:

Калакмуль.

 

8. Պալմիրա Սեմիթական քաղաք է ժամանակակից Սիրիայում, որը հիշատակվում է բազմիցս Թորայում: Արաբական նվաճումից հետո անկում է սկսում ապրել:

Пальмира.

 

9. Կտեսիֆոն Գտնվել է Իրաքում՝ Տիգրիս գետի ափին:

Ктесифон.

 

10. Խվալսի Եղել է Գրենլանդիայում վիկինգների երեք խոշոր բնակավայրերից մեկը:

Хвалси.

 

11. Անի Հիմնադրվել է 5-րդ դարում, 961-1045թթ. եղել է Հայաստանի մայրաքաղաքը: Այն հայտնի էր, որպես «Հազար եկեղեցիների քաղաք»: Ծաղկել է մինչև 1200-ականները, այդտեղ ապրել է մոտ 200 հազար մարդ: Սակայն երկրաշարժն ու մոնղոլական արշավանքը հանգեցրել են նրան, որ մարդիկ լքեն քաղաքը:

Ани.

Ժողովորդն էլ է հասկանում, որ ընտրությունը հստակ է՝ կա՛մ Ալիևի Սահմանադրությունն ու Փաշինյանի բռնապետությունը, կա՛մ «Ուժեղ Հայաստանը» և մեր անկախության պահպանումըՔննչականի մուտքի մոտ Ուժեղ Հայաստանի աջակիցները պարում ենԱրարատի ոստիկանները ապօրինի պահվող հրացաններ են հայտնաբերելՔննչականի դիմաց Սամվել Կարապետյանի աջակիցների թիվը գնալով ավելանում է․ հնչում են «Սամվել» վանկարկումներըԳերմանիայի քաղաքական գործիչները շնորհավորել են դեմոկրատներին ԱՄՆ Կոնգրեսի ընտրություններում հաղթանակի կապակցությամբ«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության համակիրները հավաքվել են՝ աջակցելու Սամվել ԿարապետյանինԵրևանի կենտրոնում իշխանությունը մինչև ատամները զինված ուժայիններով պայքարում է Ազգային բարերարի դեմ. սա ամոթի և խայտառակության օր է․ Մարիաննա ՂահրամանյանԻնչպես է հաշվարկվում կենսաթոշակըԻնչքան պետք ա՝ կնստենք, դա չի հարցը, Ալիևը չի կարողանալու մեզ ստորացնել. ԿարապետյանԴավիթ Հովհաննիսյանի արդյունքը ԱԱ-ումՀանրայինը դադարել է կատարել իր աշխատանքը և ծառայում է միայն ՔՊ-ին. Ավետիք ՉալաբյանՎրաստանը ցանկանում է անդամակցել ԵՄ-ին՝ պահպանելով իր ինքնիշխանությունը․ ԿոբախիձեՀՀ քաղաքների մթնոլորտային օդում փոշու պարունակությունը Ոսկին էժանացել է․ որքան է մեկ գրամի արժեքը Անկարայում ձերբակալվել է Ռուսաստանի 34 քաղաքացի Արտահանման խրախուսմանը միտված ծրագիր Կոնվերս Բանկի ՓՄՁ հաճախորդների համար Պետդումայում նշել են Պուտինի դերը հասարակությունը պառակտելու փորձերին հակազդելու գործում Փաշինյան, ո՞վ է Ալիևի Սահմանադրության նախագիծը ադրբեջաներենից թարգմանել հայերեն. Էդգար Ղազարյան«Բարսելոնա»-ն հայտարարություն է տարածել Ռոդրիի վերաբերյալ Ռեպրեսիվ մեքենան` ընդդեմ պայքարողի և չհանձնվողի. Մարիաննա ՂահրամանյանԱզգային համերաշխությունը մեր անվտանգության և բարեկեցության գրավականն է. Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ-ն և Վենեսուելան բանակցում են երկրում ամերիկացի զինվորականների տեղակայման շուրջ․ NYT Իրանն ու ԱՄՆ-ն դեռևս հեռու են համաձայնության հասնելուց. Reuters Զանգեզուրի միջանցքը հնարավոր է անվանվի «Մեծ թուրանի» միջանցք. Արեգ ՍավգուլյանՈղբերգական ավտովթարից մահացած փոխգնդապետի ծնողները դեռ չգիտեն. մանրամասներ Սամվել Կարապետյանը ձերբակալված է. տեսանյութԿյանքից հեռացել է կինոռեժիսոր Տինտո Բրասը Նիկոլը ՀՀ֊ն ռեսպուբլիկա TRIPP է դարձնում. Արշակ Կարապետյան Նոյեմբերի 5-ից մինչև դեկտեմբերի 28-ը՝ ժամը 23:00-ից մինչև 07:00-ն, մասամբ սահմանափակվելու է «Լամբադա» կամրջի ստորին հատվածի երթևեկությունը. Քաղաքապետարան Ժողովրդին համախմբելը առաջնորդի պարտականությունն է. Մհեր ԱվետիսյանՓաշինյանի հակաեկեղեցական արշավին միացել է նաև Հ1-ը. տեսանյութՔանաքեռ-Զեյթունում ձերբակալվել են 19 և 20-ամյա թմրամիջnց տեղադրող երիտասարդներ Սեպտեմբերի 27-ը վարչախումբը միտումնավոր է անտեսում` որպես հիշատակի օր. Աննա ԿոստանյանՎարորդների ուշադրությանը․ լուսարձակների հետ կապված փոփոխություններ են սպասվում Սեզոնային գրիպի դեմ պատվաստումը կարևոր նշանակություն ունի հիվանդության ծանր ձևերի և բարդությունների կանխարգելման գործում Ucom-ը՝ Միկրոէլեկտրոնիկայի միջազգային 21-րդ օլիմպիադայի գլխավոր հովանավոր Պահանջում ենք Հանրային հեռուստաընկերությունից վերանայել իր քաղաքականությունը. Մենուա ՍողոմոնյանԱՄՆ-ն Իրանի դեմ միջուկային զինшմթերք կիրառելու կարիք չունի. Թրամփ Մարդիկ սկսում են հավաքվել Սամվել Կարապետյանի առանձնատան մոտ. տեսանյութ2027-ին Բրյուսելն առաջնահերթություն կտա մրցունակությանն ու բյուրոկրատիայի կրճատմանը․ POLITICO Փաշինյանը չի կարող «համոզել» «Ուժեղ Հայաստանին», որևէ ճնշում մեզ հետ չի պահելու. Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկիի նախկին մամուլի քարտուղարին կասկածում են պետական դավաճանության մեջ Փաշինյանի՝ ընդդիմության նկատմամբ քաղաքական հետապնդումների իրական պատճառը. տեսանյութՉինաստանը պատրաստ է միջանկյալ ընտրություններից հետո շարունակել համագործակցությունն ԱՄՆ-ի հետ. ԱԳՆ Գյումրիում կասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի գործունեությունը Հայ զինծառայողի դաժան սպանության գործով Ադրբեջանը վերջնական պարտություն կրեց ՄԻԵԴ-ում COP17-ում ներկայացվել է Ակբա բանկի Կայուն զարգացման հաշվետվությունը Հայ ժողովուրդը մերժում է Ալիևի սահմանադրությունը. տեսանյութՎախկոտ Նիկոլ Փաշինյանը դիմակավորված և զինված անձանց միջոցով մեզ «համոզելու» պրոցեսի մեջ է. Արեգա ՀովսեփյանՔՊ-ի քաղաքական մանր «ժուլիկության» մասին. Գառնիկ Դավթյան