Երևան, 30.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հնագույն զարմանալի քաղաքներ, որոնց մասին շատ քիչ բան գիտենք (մաս 2-րդ)

ԼԱՅՖ

Մոլորակում կան զարմանահրաշ քաղաքներ, որոնց մասին շատ քչերը գիտեն: Past.am-ը,հղում անելով kulturologia.ru-ին ,երկայացնում է մի քանի հազար տարի առաջ կառուցված քաղաքներ, որոնցով կարելի է հիանալ նաև այսօր:

1. Սուկխոտայ «Սուկխոտայ» անվանումը ծագել է սանսկրիտերեն «երջանկության արշալույս» արտահայտությունից: Այս հսկայական տաճարական համալիրը եղել է Թայ կայսրության մայրաքաղաքը մոտ 140 տարի: Ժամանակակից Նյու-Սուկխոտայ քաղաքը նույնպես գրավում է բազմաթիվ զբոսաշրջիկների:

Сукхотай.

 

2. Մեսա-Վերդե Կոլորադոյում գտնվող Մեսա-Վերդեն եղել է Անասազի հնդկացիների սերունդների տունը: Ժամանակի ընթացքում ճարտարապետությունը այնքան զարգացավ, որ մեկ տանը կար անգամ 150 սենյակ: Անասազիները 1300 թվականին խորհրդավոր կերպով անհետացավ՝ մի քանի հարյուրամյա զարգացումից հետո:

 Меса-Верде.

3. Պերսեպոլիս Պարսից կայսրության մայրաքաղաքն ու մշակութային կենտրոնն էր: Քաղաքը շատ հարուստ ու գեղեցիկ էր իր ծաղկման շրջանում: Այդպես էր, մինչև Ք․ծ․ա․ 330 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին չհրամայեց քաղաքը այրել: Դրանից հետո քաղաքն անկում ապրեց:

Персеполь.

 

4. Լեպտիս Մագնա Հռոմեական առևտրային քաղաք էր Լիբիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայի խոշորագույն քաղաքային կենտրոններից մեկը՝ 760 տարի շարունակ: 365 թվականին քաղաքը ավերվեց ցունամիից ու սկսեց անկում ապրել: Սահարան սկսեց կլանել քաղաքը ու 900 թվականին այն անհետացել էր ավազների տակ ու մոռացվել մինչև 1930-ականները:

Лептис Магна.

 

5. Կունյա-Ուրգենչ Հնագույն քաղաք է Թուրքմենստանի տարածքում, եղել է Խորեզմի մայրաքաղաքը, որը Ախեմիդների կայսրության մեջ էր մտնում: Քաղաքը 10-14 դարերում առևտրային կենտրոն է եղել: Սակայն Ամուդարյան անսպասելի փոխեց հունը ու քաղաքը սկսեց լքվել:

Куня-Ургенч.

 

6. Վիրուպակշի Աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից էր, որտեղ ապրում էր մոտ 500 հազար մարդ: 1565 թվականից հետո քաղաքը նվաճվել է, տաճարները ավերվել, իսկ բնակչությունը՝ կոտորվել: Դրանից հետո քաղաքը այլևս չի վերաբնակեցվել:

Вирупакши.

7. Կալակմուլ Տիկալը մայաների ամենահայտնի քաղաքն է, որը մշտապես կռիվների մեջ էր հարևան Կալակմուլի հետ: Երկու քաղաքների միջև պայքարն իշխանության համար էր, այն ժամանակակից պատմաբանների կողմից ընկալվում է, որպես մայաների գերկայսրությունների միջև մշակութային պայքար: Տիկալը 695 թվականին ռևանշ է վերցնում: Երկու քաղաքներն էլ ի վերջո կրախի են ենթարկվում մայաների մշակույթի հետ:

Калакмуль.

 

8. Պալմիրա Սեմիթական քաղաք է ժամանակակից Սիրիայում, որը հիշատակվում է բազմիցս Թորայում: Արաբական նվաճումից հետո անկում է սկսում ապրել:

Пальмира.

 

9. Կտեսիֆոն Գտնվել է Իրաքում՝ Տիգրիս գետի ափին:

Ктесифон.

 

10. Խվալսի Եղել է Գրենլանդիայում վիկինգների երեք խոշոր բնակավայրերից մեկը:

Хвалси.

 

11. Անի Հիմնադրվել է 5-րդ դարում, 961-1045թթ. եղել է Հայաստանի մայրաքաղաքը: Այն հայտնի էր, որպես «Հազար եկեղեցիների քաղաք»: Ծաղկել է մինչև 1200-ականները, այդտեղ ապրել է մոտ 200 հազար մարդ: Սակայն երկրաշարժն ու մոնղոլական արշավանքը հանգեցրել են նրան, որ մարդիկ լքեն քաղաքը:

Ани.

Իրանի հարավ-արևմտյան մասում գտնվող երկու ուսանողական հանրակացարանի շենք վնաuվել է ԱՄՆ ԶՈւ-ի hարվածների հետևանքով Գյումրի-Երևան ավտոճանապարհին բախվել են «Opel Astra»-ն և կոմբայնը․ կա վիրավnր ԱՄՆ-ի հարձակումների հետևանքով Քեշմ կղզում 3 մարդ է զոհվել Rate.Trading հարթակը՝ Seaside Startup Summit-ում. IDBank-ը ներկայացրեց նորարարական լուծումըՍեփականության իրավունքը և ՀԷՑ-ի շուրջ զարգացումները․ ինչ հարցեր են առաջանումԻսրայելական ԱԹՍ-ները թիրախավորել են Լիբանանի հարավային շրջանները Կյանքից հեռացել է Սոկրատ Խանյանը Հաղորդագրությունները չհիմնավորված են և բնավ փաստացի չեն. ՉԺՀ ԱԳՆ ներկայացուցիչը՝ Իրանին hրթիռային համակարգեր ուղարկելու մասին Ինչպես համատեղել ինովացիաներն ու հանքարդյունաբերությունըՈրտեղ է գտնվել Վահե ԱպիկյանըՀայաստանում խոշոր ներդրում կատարողները երաշխիք չունեն, որ իշխանություններն իրենց չեն սահմանափակի. Հրայր ԿամենդատյանՈվքեր են պահում Հայաստանի տնտեսության ողնաշարը․ ինչ են ցույց տալիս խոշոր հարկատուների տվյալները10.9 մլն դրամի համակարգչային հափշտակnւթյուն կատարած անձի մասով քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել է Եվրահանձնաժողովը Կիևին 3,47 միլիարդ եվրո է հատկացրել uպառազինnւթյան համար «Ծնվել եմ Արցախում» կրթական ծրագրի պատանի ջութակահարը Էստոնիայում անցկացվող կրթական ուղևորությանը Ամենավտանգավոր մարզաձևերից մեկը. ե՞րբ կարող է սահնակը Բոյինգի արագություն «բացել». «Փաստ»ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ․ Լքված շենքում լուսանկար անելիս 15-ամյա տղան կորցրել է հավասարակշռությունն ու ընկելԱսում էր` եթե գնամ, կտխրե՞ս. անհետ կորած համարվող Վահեի մայրը մանրամասներ է պատմում Հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 հուլիսի). Ստեղծվել են «եռյակ» դատարաններ. «Փաստ»Արմատների մեջ ժամանակը դառնում է հավերժություն. «Փաստ»Արևային վահանակներից պատրաստված ցանկապատը կարող է ավելի մատչելի լինել, քան ավանդական ցանկապատը. Որո՞նք են դրա առավելությունները Հայաստանը կարող է դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից և ՀԱՊԿ-ից, կարող է հեռանալ Ռուսաստանից, բայց ոչ երկար ժամանակով. «Փաստ»Տիգրանաշենի ու Կիրանցի բնակիչները ՔՊ-ին շատ քիչ ձայն են տվել. Արմեն ՄանվելյանԵՄ-ն ճնշnւմ կգործադրի ՀՀ-ի վրա, որպեսզի վերջինս վիզային ռեժիմ մտցնի ՌԴ-ի հետ և միանա պատժամիջnցներին. Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Մեր պայքարի ընկեր Ավետիք Չալաբյանի ուղերձը Վաղուց աճեցված ձուկ չեմ օգտագործում, վրայից տարօրինակ ճարպեր են հոսումԱմենակարողի օգնությամբ ագրեuորը կպատժվի արդեն այսօր. ԻՀՊԿ «Lori Peak» հանրային սննդի օբյեկտում արձանագրվել է թունավորում. արտադրական գործունեությունը կասեցվել է ՀՀ կառավարությունը կիրակի հրաժարական կտա Եվրոպան իր լոլոներով խաբել է Հայաստանին. «Փաստ» Բելգիայի Դաշնային խորհրդարանում կրկին բարձրացվել է Ավետիք Չալաբյանի քաղաքական հետապնդման հարցըԶոլաքար-Վարդենիկ ճանապարհին «Mercedes»-ը բախվել է կայանված «Ford Transit»-ին, ապա բետոնե պատնեշին և հայտնվել դաշտում․ կա տուժած Մոտոցիկլետ լվանալիս երեխան էլեկտրահարվել էՌԴ ԶՈւ-ն hարվածել է Սև ծովում Ուկրաինայի ԶՈւ-ի համար բեռներ տեղափոխող երեք նավի. ՌԴ ՊՆ «Ապրելու ուժը Դավիթի նկատմամբ մեծագույն չմարող սերն է». կրտսեր սերժանտ Դավիթ Յակովլևն անմահացել է հոկտեմբերի 26-ին Շեխերում. «Փաստ»Նույնիսկ ընտրությունները կեղծելու դեպքում ԲՀԿ-ն պետք է և կարող էր լինել խորհրդարանում. Ցոլակ Ակոպյան«Oskemen Open 2026» շախմատի միջազգային մրցաշարում Շանթ Սարգսյանը զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը 6 ամսով արգելվեց տոմատի մածուկի ներկրումը Հայաստան, այդ թվում` ԵԱՏՄ երկրներից Հայ դասախոսի համաշխարհային հաղթանակը. Հերմինե Պողոսյանն արժանացել է ձեռներեցության կրթության գերազանցության միջազգային մրցանակի. «Փաստ»Պարզվել է Կիևյան կամրջի տակ հայտնաբերված կյանքից հեռացած երիտասարդի ինքնությունը Դեպի ուր. արտահանման արգելքներն ու գյուղացու անելանելի վիճակը Թրամփն ունի երեք տարբերակ. առաջին՝ իսկապես հաջողության հասնել գործարք կնքելու հարցում, երկրորդ՝ շարունակել շրջափակումը, երրորդ՝ ռшզմական գործողություններ ձեռնարկել. Նեթանյահու «Արտ Լանչի» և «Քոֆի Հաուսի» օրինակը. հայկական բիզնեսի նոր մշակույթը՝ մրցակցությունից դեպի գործընկերություն. «Փաստ»Նավթի գներն աճել են «Հայաստանի ամենախորհրդավոր լիճը․ ասում են՝ այստեղ տեղի են ունենում անբացատրելի երևույթներ»Նեթանյահուն կասկածում է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև գործարքի կնքման հնարավորությանը. AxiosՔանդելը հեշտ է, իսկ, այ, կառուցելն ու վերականգնելը... «Փաստ»Ինչ գրություն է թողել անհետ կորած 14-ամյա ՎահենԱՄՆ-ը շատ հիասթափված կլիներ, եթե ՉԺՀ-ն զինամթերք մատակարարեր Իրանին. Թրամփ