Երևան, 12.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքական ներկապնակն ու տարածաշրջանային առանձնահատկությունները. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեծ Բրիտանիայի՝ ԵՄ-ից դուրս գալուց հետո նրա կազմում մնացին երկու ծանր քաշայիններ՝ Ֆրանսիան ու Գերմանիան։ Բայց Գերմանիայի արտաքին քաղաքականությունն այնքան ընդգրկուն չէ, որքան Ֆրանսիայինը։ Ֆրանսիայի գաղութային անցյալը թույլ է տալիս արտաքին քաղաքական ներգրավվածություն ունենալ այլ տարածաշրջաններում (օրինակ՝ Աֆրիկայում, Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկաներում, Հնդկա-Խաղաղ օվկիանոսյան տարածաշրջաններում)։ Բացի այդ, Ֆրանսիային են պատկանում անդրծովյան տարածքներ և կղզիներ, որոնք տեղակայված են Հնդկական, Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսներում։ Իսկ այդ տարածքների մի մասն էլ ռազմավարական նշանակություն ունեցող դիրք է զբաղեցնում։ Ուստի կարող ենք նկատել, որ աշխարհագրական ներգրավվածության առումով Ֆրանսիան գլոբալ տերություն է։ Եվ այդ իրողությունը հաշվի առնելու հանգամանքով է պայմանավորված, որ Ֆրանսիան փորձում է ԵՄ-ում առանձնանալ իր առաջատարի դիրքերով։

Ճիշտ է՝ Ֆրանսիան շարունակում է մնալ արևմտյան քաղաքակրթության մաս, սակայն Փարիզը ձգտում է դառնալ այնպիսի մի անկախ կենտրոն, որն իր շուրջը կհամախմբի ողջ Եվրոպային։ Իսկ, ինչպես գիտենք, Եվրոպան հատկապես անվտանգային առումով կախվածության մեջ է ԱՄՆ-ից։ Դրանով է պայմանավորված, որ Մակրոնը ոչ միայն հայտարարում է, թե Ֆրանսիան ԱՄՆ-ի վասալը չէ, այլև քննադատում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքին՝ նշելով, թե ՆԱՏՕ-ի ուղեղը մահացած է։ Միաժամանակ, Փարիզը հետևողականորեն առաջ է մղում ԱՄՆ-ից անկախ, առանձին եվրոպական զինված ուժեր ունենալու օրակարգը։ Այսքանով հանդերձ, մի շարք տարածաշրջաններում Ֆրանսիայի դիրքերը պահպանելու խնդիր կա։ Խնդիրն այն է, որ Աֆրիկայում Ֆրանսիայի մի շարք նախկին գաղութներում ֆրանսիական կողմի ազդեցությունն աստիճանաբար թուլանում է։ Միևնույն ժամանակ Հարավային Կովկասում, մասնավորապես Հայաստանի ու Արցախի հարցում ֆրանսիական ակտիվությունը պայմանավորված է ոչ միայն այդ երկրում ակտիվ ու մեծաքանակ հայկական համայնքի առկայությամբ, այլև առաջին հերթին Թուրքիային, ապա նաև Ռուսաստանին հակակշռելու ցանկությամբ։

Փարիզը դատապարտում է Արցախի ու Հայաստանի նկատմամբ Ադրբեջանի ագրեսիվ գործողությունները, բայց միաժամանակ փորձում է պահպանել կապերն Ադրբեջանի հետ ու խուսափում է Բաքվին պատժելու գործողություններից։ Պատահական չէ, որ Ֆրանսիական «TotalEnergies» ընկերությունը նույնիսկ մտադիր է ընդլայնել իր գործունեությունն Ադրբեջանում։ Այնուամենայնիվ, հիմնականում հենվելով Հայաստանի վրա՝ Ֆրանսիան փորձում է տարածաշրջանում պահպանել ու ամրապնդել իր ազդեցությունը։ Եվ եթե խոսք կա նաև Հայաստանին ֆրանսիական սպառազինության մատակարարման մասին, ապա այն ևս թուրքական հավակնությունները զսպելու խնդիր է լուծում, քանի որ Բաքուն հայտնվել է կոնկրետ Անկարայի ազդեցության տիրույթում, ու ադրբեջանական ագրեսիան տեղի է ունենում Թուրքիայի հրահրմամբ։

Այնուամենայնիվ, մեր տարածաշրջանում Ֆրանսիայի ազդեցությունը չպետք է գերագնահատել, քանի որ այդ երկիրը կոնկրետ ռազմական ներկայություն չունի։ Մյուս կողմից էլ՝ Ելիսեյան պալատը պարբերաբար բախվում է ներքին հուզումների՝ կապված էներգակիրների գների բարձրացման, կենսաթոշակային տարիքի շեմը բարձրացնելու, ներգաղթյալների ու մահմեդականների հրահրված անկարգություների հետ, որոնք խոչընդոտում են, որ Փարիզն իր ուշադրությունը կենտրոնացնի արտաքին քաղաքական խնդիրների վրա։ Անկարան էլ իր հերթին փորձում է ազդել Ֆրանսիայի ներքաղաքական կյանքի վրա՝ իր կողմը գրավելով այդ երկրի մահմեդականներին ու ներկայանալով Եվրոպայում մահմեդականների իրավունքների պաշտպանության առաջնամարտիկի դիրքերից։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
Թոշակառուները խնայում են լույսն ու գազը՝ կոպեկներ հետ ստանալու համար․ Հրայր ԿամենդատյանԽախտել են մարդկային օրենքները եւ անխուսափելի պատժվելու են. Արմեն ԱշոտյանԴպրոցների փակումը միայն կրթական խնդիր չէ․ Ատոմ ՄխիթարյանԱյս իշխանության օրոք Հայաստանը կորցրել է վստահելի դաշնակցի իր հեղինակությունը․ Ավետիք ՉալաբյանԵՄ-ն չի թաքցնում իր նպատակները ՀայաստանումԻշխանության ձեռքը սեղմողը և նրա հետ համագործակցողը չի կարող իրական ընդդիմադիր լինել․ Աննա ԿոստանյանՀայաստանը կարող է ցանկացած պահի հայտնվել նոր պատերազմի կիզակետում․ Արեգ ՍավգուլյանՍարսափ ու խայտառակություն՝ Եվրոպական խորհրդարանի ամբիոնիցՍոցիալական ծրագիր 12/87. Տարեկան պարտադիր սկրինինգային հետազոտում. Հրայր ԿամենդատյանՆախիջևանի օդանավակայանի վրա դրոնային հարձակումը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը չի արձանագրել և չի դատապարտել. Էդմոն Մարուքյան«Մեղվի և մեղվապահության» հյուրատունը Լոռու մարզումԳարնանային ակցիա Մեգամոլում՝ Idram&IDBank-իցՈւժեղ Հայաստան կուսակցության նախագահ Սամվել Կարապետյանի ապօրինի դատավարությունն է, ու ես լինելու եմ վերոնշյալ հասցեում. Գառնիկ ԴավթյանՄինչ աշխարհը քննարկում է օրվա լուրերը, գերտերությունների ներկայացուցիչները դիվանագիտական խաղատախտակի վրա, աննկատ վերադասավորում են շախմատի խաղաքարերը. Արտակ ԶաքարյանՇատ դժվար է ունենալ ազատ ընտրություններ, երբ Սամվել Կարապետյանը ազատազրկվել է խոսքի համար. Human Rights Watch-ի նախկին տնօրենՉի կարող մարդը լինել Հայ Առաքելական Եկեղեցու «հետևորդ» և ամենուրեք նույն եկեղեցուն պախարակել. Գագիկ ԱսատրյանԲժիշկներն ամենասառնասիրտ ու անթույլատրելի ձևով են խոսում՝ հիվանդ երեխայի ծնողին ասելով. «հա դե, ուրիշ երեխա կունենաք». Աննա ՀովհաննիսյանՆիկոլ, Սահմանադրությունը դու չես փոխելու, որովհետև քո ուզած փոփոխությունը հայ ժողովրդի պահանջը չէ. Մենուա ՍողոմոնյանԱզատություն Սամվել Կարապետյանին. Նարեկ ՍուքիասյանՀաղթահարելով աղքատությունը՝ մենք հաղթում ենք մեր թշնամիներին. Նարեկ Կարապետյան. (տեսանյութ)Վաղը Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքից ազատելու դատն է. Նարեկ ԿարապետյանԻնչո՞ւ են մարդիկ թունավոր ձուկ ուտում. «Փաստ»Սովորաբար սենց դեպքերում հարձակվում են տան տիրուհու վրա․ Փաշինյան Եվրոպացի ֆիզիկոսների կողմից կատարված հայտնագործությունը կօգնի բարձրացնել պերովսկիտային արևային մարտկոցների արդյունավետությունըՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՄԱՐՏԻ). Աշխարհում առաջին ռադիոգիրը, ավտոմատ հեռախոսակայանի արտոնագրումը. «Փաստ»Վաղը՝ մարտի 13-ին՝ ժամը 15:30-ին, լինելու եմ դատարանի դիմաց՝ աջակցելու Սամվել Կարապետյանին. Ալիկ Ալեքսանյան«Էպշտեյնի կոալիցիան» փորձում է Հարավային Կովկասի երկրները ներքաշել պատերազմական հորձանուտի մեջ. «Փաստ»Տղան մոր իրերի մեջ մի խորհրդավոր առարկա Է գտել և սարսափի մատնվել գրությունիցԻ՞նչ սադրանք են նախապատրաստում Հայաստանի իշխանությունները. «Փաստ»Բացահայտվել է հակաբիոտիկների ընդունման անսպասելի հետևանքՈւժեղ Հայաստան Սամվել Կարապետյանի հետ լինելու է. Արթուր Միքայելյան«Ժպտերես էր, բարի, ընկերասեր, պարտաճանաչ, լավագույն հատկանիշներով էր օժտված Ալենս». սերժանտ Ալեն Ստեփանյանն անմահացել է հոկտեմբերի 1-ին Կարախամբեյլի տեղամասում. «Փաստ»Հինգերորդ դասարանի աշակերտը դպրոցում կրակել է համադասարանցու ճակատինԿանայք` հանքարդյունաբերության առաջնագծում. տեսանյութԱնկարևոր ամեն ինչի համար փող կա, բայց ռազմավարական նշանակություն ունեցող հարցերի համար փող չկա՞. «Փաստ»Իրանական պատերազմ․ Հայաստանին սպառնո՞ւմ է տնտեսական շոկ. Հրայր Կամենդատյան Վթար․ որոշ հասցեներում մի քանի ժամ ջուր չի լինի Սահմանային նոր բացահայտումներ և իշխանության արձագանքը․ Թաթոյանի հայտարարությունը կրկին սրում է քննարկումները Կենսաթոշակների շուրջ խոստումներ և նախընտրական ակտիվություն․ իշխանության հաշվարկներն ու հասարակական սպասումները Հիմնական երկու ընտրազանգվածները. ո՞վ կհաղթի. Վահե Հովհաննիսյան Ձուկը՝ գլխից. չարության ու ագրեսիայի տարածման գլխավոր աղբյուրը. «Փաստ»Ընտրություններից առաջ իշխանության գլխավոր մտահոգությունը՝ Սամվել Կարապետյանի գործոնը Այն մասին, թե որն է իրական խաղաղության բանաձևը. Ավետիք ՉալաբյանԼավ լուր՝ վարորդական վկայական ստանալու համար դիմած քաղաքացիներինԱզատությունից զրկված անձանց՝ ընտանիքի հետ հաղորդակցման իրավունքի սահմանափակումը պետք է կիրառվի բացառիկ դեպքերում. նախագիծ. «Փաստ»Յուրաքանչյուր քաղաքացու ուսերին դրված պարտքը շարունակաբար ավելանում է. «Փաստ»ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի ենՀիվանդ երեխաների համար աղոթքԵրբ ընտրություններին մասնակցության մակարդակը դառնում է առանցքային գործոն. «Փաստ»Ո՞ւմ են ուզում վստահել. «Փաստ»