Ադրբեջանի կողմից Բերձորի (Լաչին) միջանցքի շրջափակման հետևանքով Արցախում (Լեռնային Ղարաբաղ) հումանիտար ճգնաժամի և Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակի մասին Ermeniahaber.am-ը զրուցել է պոլսահայ լրագրող Արիս Նալջիի հետ։
Համառոտ կենսագրական
Արիս Նալջըն ծնվել է 1980թ․ Ստամբուլում։ Աշխատել է «Ակոս» շաբաթաթերթում որպես խմբագիր և հոդվածագիր։ Նա հայտնի է թուրքական ARTI Tv-ում իր «Կամուրջ» հեռուստածրագրով։ Այժմ նրա հոդվածները հրապարակվում են «Artı Gerçek» լրատվականում։
- Արցախում Ադրբեջանի կողմից Լաչինի միջանցքի շրջափակման հետևանքով ստեղծված իրավիճակի մասին ի՞նչ կարող եք ասել և ինչպե՞ս եք գնահատում այս կապակցությամբ միջազգային հանրության արձագանքները, միջանցքը բացելու համար Ադրբեջանի վրա ճնշումների բացակայությունն ու անգործությունը։
- Շատ բազմաշերտ հարց է։ Նախ այս իրավիճակն ընդունելի որևէ կողմ չունի։ Առաջին փուլում, ի պատասխան Փաշինյանի և ՀՀ կառավարության կողմից Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության բանավոր ճանաչման, Ադրբեջանը կարծում է, որ կարող է փակել Լաչինի միջանցքը և այնտեղ վերահսկողություն իրականացնել։ Գործնականում դա հնարավոր է, բայց դա վկայում է այն մասին, որ Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև եռակողմ համաձայնագրի կանոնները չեն պահպանվում, քանի որ ստացվում է այնպես, որ մարդկանց ազատ տեղաշարժի վերաբերյալ տրված խոստումները չեն կատարվում։ Ադրբեջանը միշտ «պայմանավորվածությունները» իր օգտին է դարձնում, ինչն է թույլ է տալիս վերջինիս օգտագործել տեքստի անըմբռնելի/ չհասկացվող հատվածները։
Մյուս կողմից՝ Ադրբեջանը մինչ այժմ հայերին առնչվող ո՞ր միջազգային պայմանավորվածությանն է հավատարիմ մնացել, որ հիմա էլ կարծում ենք, թե հավատարիմ կմնա այս վերջին պայմանագրին։ Նույն կերպ, ստորագրվելիք ցանկացած խաղաղության համաձայնագիր նույնպես պարտավորեցնող ոչ մի ազդեցություն չի ունենա Ալիևի ռեժիմի համար։
Պետք է նկատել, որ հայերը պարտվեցին Ղարաբաղյան պատերազմում. Ես նկատի ունեմ ոչ միայն Հայաստանի, այլև բոլոր հայերին։ Որպես այս պատերազմի հաղթող՝ Ադրբեջանն ամեն իմաստով ավելի ամուր դիրքեր է կառուցում։ Ուկրաինայի պատերազմի պատճառով այն կարիքը, որն ավելացել է Ռուսաստանի մոտ Ադրբեջանի և Թուրքիայի նկատմամբ նույնպես Ադրբեջանին ապահովում է իրեն անհրաժեշտ կոնյուկտուրան։ Ինչ վերաբերում է միջազգային արձագանքներին, ապա դրանք ոչ բավարար եմ համարում։ Այս արձագանքները թերևս միայն մինչ այժմ ապահովել է այն, որ Ադրբեջանը չի կարողանում սահմանին սիրիացի վարձկաններ կուտակել, ինչպես դա արեց նախորդ պատերազմում։ Բացի այդ, Ադրբեջանն անտեսում է միջազգային ասպարեզից իրեն ուղղված խոսքերը։
Ինչպես Թուրքիան է, որպես Ալիևի ռեժիմի մեծ եղբայր, տարիներ շարունակ ցեղասպանության վերաբերյալ ժխտողական քաղաքականություն վարել և ականջ դրել աշխարհի այլ երկրների՝ Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու պահանջներին, այնպես էլ այժմ Ալիևի ռեժիմն է նույնը անելու։
Մյուս կողմից այն, որ հիմա Արևմուտքը ցույց է տալիս, թե իբր օգնում է Հայաստանին, դա ապագայում սկսվելիք պատերազմի ընթացքում ուղղակիորեն արևմտյան դիվանագետների միջոցով Հայաստանից տեղեկատվություն ստանալն է։ Արևմուտքը Ուկրաինային նույնպես միլիոնավոր դոլարների օգնություն է տրամադրել և մեծ քանակությամբ սպառազինության աջակցություն, սակայն դա մինչ այժմ չի փոխել Ուկրաինայի ժողովրդի ճակատագիրը: Հայաստանի նկատմամբ Արևմուտքի տեսակետը ոչնչով չի տարբերվի Ուկրաինայի նկատմամբ ունեցած հայացքից։ Ես ավելին չեմ սպասում:
Մանրամասն՝ սկզբնաղբյուր կայքում։
