Երևան, 14.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները Սիբիրում հայտնաբերել են 18-րդ դարի թնդանոթներ

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Սիբիրյան մասնաճյուղի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտնականները ուսումնասիրել են Նովոսիբիրսկի Օբի շրջանի «կրակային պաշարները» և ապացույցներ են գտռլ, որ 18-րդ դարի սկզբին Ուրտամի, Ումրևինսկի, Չաուսկի և Բերդսկի ամրոցներում թնդանոթներ են եղել, ասել են ինստիտուտից «ՌԻԱ Նովոստիին»:

17-րդ դարում Սիբիրի հսկայական տարածքները միացել են Ռուսաստանին։ Այս գործընթացում հրետանային զենքերը հաճախ դառնում էին սիբիրյան նետաձիգների և կազակների հաջող գործողությունների բանալին, հետևաբար այսօր հրետանային թնդանոթները, որպես Վերին Օբի հյուսիսում վաղ ժամանակակից շրջանի արտեֆակտների հատուկ կատեգորիա, գրավում են հնագետների և պատմաբանների ուշադրությունը:

Ակադեմիայի նագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատողները՝  հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, պատմական գիտությունների դոկտոր Անդրեյ Բորոդովսկու գլխավորությամբ, հաստատել են, որ Ուրթամի, Ումրևինսկու, Չաուսսկու և Բերդսկու ամրոցների միջուկների հավաքածուները կազմում էին Ստրելցիների և կազակների հրետանային ռեսուրսը։ Ընդ որում, գրավոր աղբյուրների համաձայն, նման արգելոցների առկայությունը բնորոշ չէ տարածաշրջանի բոլոր ամրոցներին։

Հնագիտական ​​հետազոտությունների արդյունքները գիտնականներին թույլ են տվել պարզել, որ Ումրևինսկի ամրոցում պահպանվել է տարբեր չափերի միջուկների բավականին մեծ հավաքածու: Գիտնականների կարծիքով, դա խոսում է այն մասին, որ ամրոցն ուներ 3-5 թնդանոթ: Ամրոցներում (Բիկատունսկայա և Կուզնեցկայա) թնդանոթի տակառների թիվը կարող էր լինել մեկ տասնյակ և ավելի։ Հետազոտողները նաև քարտեզագրել են Նովոսիբիրսկի Օբի շրջանի միջուկների առանձին գտածոները:

«Ընդհանուր առմամբ, հայտնաբերված թնդանոթները ոչ միայն հաստատում են ամրոցներում հրետանային պահուստների առկայությունը, այլև անուղղակի վկայում են այնտեղ տարբեր թնդանոթների տակառների առկայության մասին, նույնիսկ եթե դրանց գրավոր աղբյուրներում այդ հրացանների մասին որևէ ապացույց չկա»,- ասել է Բորոդովսկին։

Նրա խոսքով, գտածոների տեղայնացումը որոշակի առանձնահատկություններ ունի. նախ, միջուկների գտածոները գտնվում էին հենց ամրոցների մոտ (Ումրևինսկի, Չաուսկի և Բերդսկի): Երկրորդ՝ այդ իրերից մի քանիսը հայտնաբերվել են այդ պաշտպանական կետերի շրջակայքում։ Երրորդ, միջուկների գտածոները հայտնաբերվել են Վերին Օբի շրջանի հայտնի ամրոցներից շատ հեռու:

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Թուրքիան 2025թ․ 6 տոկոսով ավելացրել է նավթի ներմուծումը, ՌԴ-ից մատակարարումները նվազել են 10 տոկոսով Հայտնի են Ուկրաինայի հարցով նոր եռակողմ հանդիպման օրերը. Պեսկով Իրանից ժամանած բեռնատարից մաքսային ծառայողները հայտնաբերել են «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց ՊՍԺ-ն պարտություն կրեց՝ 1:3 Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը զգուշացնում է Հայաստանում կարգելվի պոլիէթիլենային տոպրակների ու մեկանգամյա պլաստիկ սպասքի վաճառքը. ՇՄ նախարարություն Հաշմանդամություն ունեցող անձինք կարող են բանակում ծառայել․ Փաշինյան ԱՄՆ-ի երկրորդ ավիակիրը շուտով կուղևորվի Իրանի ափեր․ Թրամփ Պետք է հեռու մնալ Արևմուտքից ու չհավատալ դրանց գեղեցիկ ու սուտ խոսքերին․ Մհեր ԱվետիսյանԱյսօր ես տեսա թույլ վարչապետի, ով վախենում է, որ պարտվելու է. Նարեկ ԿարապետյանՈւկրաինայի ԶՈւ-ն հրթիռային հարված է հասցրել Բելգորոդին. կա երկու զոհ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը Հայաստանում 91 տարում բարձրացել է 1․8°C-ով, տեղումները նվազել են 7%-ով «Սկսվում է նոր փուլ, այսուհետ իմ երգերը դուրս կգան PARGEV անվան տակ». Պարգ ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղության համաձայնագիրը նոր հնարավորություն է բացում Հարավային Կովկասի համար․ Պետդեպ Մայր տաճարի բակում Վեհափառ Հայրապետի ձեռամբ վառվեց Տեառնընդառաջի խարույկը Ազգերի լիգա․ վիճակահանության ամբողջական արդյունքները Նոր խաղ է սկսվել. կտեսնեք՝ հիմա մենք ինչ ենք անելու. Էդմոն ՄարուքյանՎթար Սևան-Մարտունի-Գետափ ավտոճանապարհին. կա 3 տուժած Ինչո՞ւ է ուրբաթ 13-ը համարվում անհաջող Մայր Աթոռում կատարվեց Տեառնընդառաջի նախատոնակը ՊՆ-ում ներկայացվել են հաշվապահական հաշվառման համակարգի ներդրման արդյունքները Մեկ երեխա զոհվել է․ կան վիրավորներ․ ՌԴ Հայաստանում կարատեի միջազգային մրցաշար կանցկացվի Մարիա Ազիզյանն ու Քրիստինա Զախարյանը՝ Tennis Europe-ի Մ16 մրցաշարի հաղթողներ Հերթական խայտառակ տապալումը․ Հրայր ԿամենդատյանԱդրբեջանի հետ բանակցային գործընթացում ձեռք բերված հակահայաստանյան պարտավորությունները կկատարվեն, եթե ՔՊ-ն հաջողի առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում. Էդմոն ՄարուքյանՍաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է բոլոր տեսակի մեքենաների համար 26 և 38 տարեկան անձանց մոտ թմրանյութ են հայտնաբերել, այդ թվում՝ 100 փաթեթ հալյուցինոգեն սունկ Վերջին տարում Վրաստանն ավելի շատ օտարերկրացի է արտաքսել, քան նախորդ 10 տարիների ընթացքում միասին վերցրած. Կոբախիձե Ձեր ծննդյան օրը շնորհավո՛ր, Հրամանատա՛ր. Խաչիկ ԱսրյանԲախվել են «ՎԱԶ 2121»-ն ու «ՎԱԶ 2107»-ը․ կան վիրավորներ «Mercedes»-ը Շահումյան գյուղում բախվել է գազատար խողովակին և գլխիվայր շրջվել․ կա վիրավոր Հայաստանն ու Իրանը բանակցում են ռազմավարական համագործակցության փաստաթղթի ստորագրման շուրջ Ինչպես չդառնալ խաբեության զոh և գումար չկորցնել. պարզաբանում է մասնագետը Դահուկորդ Միքայել Միքայելյանը զբաղեցրել է 53-րդ տեղը Առաջիկա ընտրությունը մեր հետպատերազմյան ապատիան և խեղճությունը կոտրելու շանս է. Իվետա ՏոնոյանԹուրքիան ու Հայաստանը համաձայնության են եկել ուղիղ ցամաքային առևտրի վերաբերյալ ԵՄ-ն բացահայտ աջակցում է իշխող քաղաքական ուժին՝ միջամտելով ՀՀ ներքին գործերին․ Ավետիք Չալաբյան«Արմավիր» ՔԿՀ-ում կանխվել է դրոնի միջոցով արգելված իրերի փոխանցումը Ուկրաինայի վերաբերյալ բանակցությունների նոր փուլը տեղի կունենա փետրվարի 17-18-ին Ժնեւում Շիրակի քրեական ոստիկանները բացահայտել են բնակարանային գողության երկու դեպք Իրանը կարմիր գծեր է սահմանել ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններում Երևանում առգրավվել է հալյուցինոգեն սնկերով հարյուր փաթեթ Ազատություն բոլոր քաղբանտարկյալներին․ Արամ ՎարդևանյանԳեղաքարում ճանապարհի դժվարանցանելիության պատճառով բժիշկը չի կարողացել մոտենալ հիվանդին Հետախուզվողները ներկայացան օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների և բացատրական աշխատանքի արդյունքում Team Holding-ը հայտարարում է դոլարային պարտատոմսերի երկրորդ փուլի տեղաբաշխման մեկնարկը․ տեղաբաշխողը՝ Freedom Broker Armenia Ինչպիսի եղանակ է սպասվում փետրվարի 13-18-ը Հայաստանի 4 շախմատիստ մասնակցում է Տաշքենդի մրցաշարին