Երևան, 14.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Խմիչք, որ թույլ է տալիս մի քանի ժամով «գնալ» տիեզերք. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Այահուասկան խմիչք է, որը հնագույն ժամանակներից շամանական ծեսերում օգտագործվել է Ամազոնի ցեղերի կողմից: Դրա հիմնական բաղադրիչը liana Banisteriopsis caapi-ն է (կեչուա հնդկացիների մոտ կոչվում է «ոգիների լիանա» կամ «մահացածների լիանա»): Յուրաքանչյուր շաման ունի այդ խմիչքի իր գաղտնի բաղադրատոմսը, որը կարող է ներառել մի քանի տասնյակ բույս: Ստացվող ալկոհոլային ըմպելիքը լինում է թանձր, դարչնագույն, դառը հեղուկի տեսքով։ Այահուասկայի օգտագործման ապացույցները թվագրվում են առնվազն 1000 տարով, ինչի մասին վկայում է այդ ըմպելիքի բաղադրիչների մնացորդներ պարունակող փաթեթը, որը հայտնաբերվել է 2010 թվականին Բոլիվիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող քարանձավում:

Այահուասկայի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը կարելի է գտնել Հարավային Ամերիկայի առաջին միսիոներների գրվածքներում (1600-ականների սկիզբ): Այնուամենայնիվ, այդ ըմպելիքը Եվրոպայում ժողովրդականություն է ձեռք բերել շատ ավելի ուշ, քանի որ միսիոներների զեկույցներում այն անվանվել է դիվային ըմպելիք, և Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցին մեծ ջանքեր է գործադրել դրանից ազատվելու համար: Արդյունքում այահուասկայի վերաբերյալ գիտական հետազոտությունները սկսվել են միայն 20-րդ դարից: «Ոգիների լիանան» պարունակում է հոգեակտիվ նյութեր, որոնք առաջացնում են էյֆորիա, հալ յուցինացիաներ և հեռատեսության նման էֆեկտներ: Այդ բույսի առաջին հայտնաբերված ալկալոիդը հենց այդպես էլ կոչվում է՝ տելեպատին: Ամազոնի ավազանի հնդիկները այդ ըմպելիքը խմում են կրոնական տոների ժամանակ։ Պրոցեսն ուղեկցվում է շամանական ծեսերով։ Այն ընդունելուց հետո գիտակցության փոփոխված վիճակում գտնվող մարդը կարող է գնալ «ճամփորդության», որտեղ նա հանդիպում է իր նախնիներին և նրանցից խորհուրդներ է խնդրում:

Ընդ որում, դեռ արարողությունից առաջ պետք է ձևակերպել հարցերը: Այդ «ճամփորդության» ընթացքում շամանը անպայման ուղեկցում է մարդու հոգուն և օգնում նրան հաղթահարել փորձությունները և հասնել լուսավորության: Հնդիկները կարծում են, որ այահուասկա ըմպելիքը խմելուց առաջ պետք է մաքրել մարմինն ու հոգին հատուկ դիետաների օգնությամբ։ Միաժամանակ արգելվում է կծու պղպեղի («ոգիների լիանայի» անտոգոնիստը), սոխի և սխտորի (ոգիներին վանող), աղի և այլնի օգտագործումը, խորհուրդ է տրվում նաև սեռապես ժուժկալ մնալ։ Եվրոպացիները հատկապես պետք է հավատարիմ մնան սննդակարգին այս թուրմն ընդունելուց առաջ և հետո, որպեսզի խուսափեն սննդային որոշ տարրերի և դեղամիջոցների հետ ըմպելիքի բաղադրիչների փոխազդեցության բացասական հետևանքներից: Համապատասխան դիետան կարող է ներառել խաշած բրինձ, կարտոֆիլ, հավ կամ ձուկ՝ առանց աղի ու համեմունքների եփած: Իսկ ընդհանրապես, շատ դժվար է գտնել այդ տարօրինակ ըմպելիքը, եթե չունեք ընկերներ, ովքեր կարող են ձեզ ասել, թե ինչպես գտնել դրա վաճառողին:

Իհարկե, նույնիսկ այսօր այահուասկան արտադրվում է միայն Ամազոնում, ուստի այն փորձելը հեշտ գործ չէ, բայց եթե կա մեծ ցանկություն, ապա հնդկացիները կօգնեն այդ հարցում, իհարկե՝ վճարովի։ Նշենք նաև, որ այդ ըմպելիքը խմելուց անմիջապես հետո հնարավոր է փսխում կամ փորլուծություն օրգանիզմի անբավարար պատրաստվածության պատճառով, սակայն որոշ ժամանակ անց գիտակցությունը ընդլայնվում է և տրանս վիճակ է առաջանում։ Ասում են, որ մարմնից հեռանալը հոգուն թույլ է տալիս գնալ տիեզերք, տեսնել տիեզերքի հիմքերը և վերագնահատել կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքը: Ըմպելիքի էֆեկտը տևում է մի քանի ժամ։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ. եղանակի տեսությունը «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը» (ԶՊՄԿ) Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորումի ռազմավարական հովանավորն էՄեր պայքարը անձի դեմ չէ, այլ արհեստական ներմուծված գաղափարախոսության. Ավետիք Չալաբյան«Ռուսիչ» դիվերսիոն-գրոհային խմբի ղեկավար Ալեքսեյ Միլչակովը ողջ է ԶՈՒ ատեստավորում․ թերությունները և հետևանքները․ ՀՃԿ ղեկավար, պահեստազորի փոխգնդապետ Ռուբինյանն ընդունել է Էստոնիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մարգ Մարդիսալու-Կահարին Կանադան ձգտում է ԵՄ-ի հետ «եզակի դաշինքի», բայց ոչ անդամակցության. Քարնի ԱԷՄԳ-ը ավելի քան վեց ամիս գրեթե մուտք չի ունեցել Իրանի միջուկային օբյեկտներ Հեղափոխությունը շարունակելը կամ նորից իրականացնելը չարիք է մեր երկրի համար. Հրայր ԿամենդատյանԴպրոցում աշակերտին սովորեցնում են անտեսել հոգևորը և ձգտել միայն նյութական բարիքների. Ցոլակ ԱկոպյանԻրանը հրապարակել է այն նավերի ցանկը, որոնց արգելված է Հորմուզի նեղուցով անցնելը Իշխանությունները մեր երկրի համար մինչ օրս որևէ ռեալ համագործակցություն ձեռք չեն բերել. Աննա ԿոստանյանՀարբած տղամարդը ներքնազգեստով խեղդել է կնոջըՏիգրանաշենն ադրբեջանական անվամբ կոչելը թուլացնում է Հայատանի բանակցային դիրքերը․ Լենա ՄաթևոսյանԱԷՄԳ-ն կրկին մեկնում է իր ձեռքը Իրանին՝ հրավիրելով համատեղ աշխատանքի միջուկային ծրագրին վերաբերող հարցերը պարզաբանելու համար. Գրոսի Մեր ձեռագրերում ազատ էջեր չկան. Մատենադարանի տնօրենը՝ Հաջիևին Երևանում երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կկատարվի Հայաստանը՝ Եվրոպայի ամենաակտիվ բասկետբոլային երկրների շարքում. ֆեդերացիա Եվրահանձնաժողովը քննարկում է անօրինական միգրանտների խմբային արտաքսման հնարավորությունը Հաջիևը մանիպուլյացիա է անում, ձեռագրերը 44-օրյայի ժամանակ են տեղափոխվել. Արցախի նախկին նախարար Ուկրաինայի գլխավոր դատախազը փախել է Լեհաստան․ աշխատասենյակում հայտնաբերվել է թղթադրամներով պահարան Առաջնորդը և Հայրենիքը․ Խաչիկ ԱսրյանՍտորագրել ենք ՀՀ ու ԻԻՀ Պարզեցված մաքսային միջանցքի մասին արձանագրությունը. ՊԵԿ նախագահ Իջևանի անտառտնտեսության տարածքում հայտնաբերվել է ապօրինի փայտանյութով բեռնված «ՈՒԱԶ» Ոմանք ունեն այն սխալ կարծիքը, որ Ուկրաինան ներուժ ունի դիմակայելու Ռուսաստանի ճնշմանը. Պեսկով Սյունիքի մարզի Կապան համայնքի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներ Փաշինյանը խոստանում է խաղաղություն, բայց բերում է միայն զիջումներ՝ անգամ մեր ազգային ինքնության հաշվին. Տիգրան ԱբրահամյանBrent-ը թանկացել է՝ մեկ բարելի համար հասնելով 107,17 դոլարի Մախաչևը կանխատեսել է Ծառուկյանի առաջիկա մենամարտի ելքը Չինաստանի նահանգներից մեկում հորդառատ անձրևների պատճառով տարհանվել է 42,000 մարդ Զելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինայի գլխավոր դատախազը պետք է անհապաղ հեռանա պաշտոնից Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ. եղանակի տեսությունը ԱՄՆ նախագահ Թրամփը չի բացառել Իրանում վենեսուելական սցենարի կրկնությունը Ուկրաինայի գլխավոր դատախազի պաշտոնում կարող է նշանակվել Դանիիլ Գետմանցևը ՀՀ ՆԳ նախարարի գլխավորած պատվիրակությունն աշխատանքային այցով Վրաստանում է Մերցի կուսակցությունը 4,5 տոկոսային կետ է կորցրել Ստորին Սաքսոնիայի համայնքային ընտրություններում Նշա՛ն տվեք, ոնց որ օտարները ստիպեն՝ տեքստերը փոխեք, էս 8 տարի ա՝ ուրիշ երկրի շահե՞րն էիք պաշտպանում ՀՖՖ-ն ցուցադրել է ազգային ընտրանու նոր համազգեստը Փաշինյանի առաջ Ալիև՞ն է պահանջ դրել, որ կառավարության երդման տեքստը փոփոխության ենթարկեք, կասկածե՞նք ՌԴ ԶՈւ-ն ՖԱԲ-500 ավիառnւմբերով hարվածել է Խարկովի և Սումիի մարզերի թիրախներին Ո՞վ պետք է կրի երկրի ծանր պատասխանատվությունը․ Անդրանիկ ԳևորգյանԲաքվում ընթանում է ԹՊԿ անդամ երկրների հոգևոր վարչությունների ղեկավարների 7-րդ հանդիպումը Պարսից ծոցի երկրների հետ այսօր նախատեսված հանդիպումը չեղարկվել է Սաուդյան Արաբիայի խնդրանքով. Էսմայիլ Բաղայի Մենք չենք մոռացել մեր գերիներին․ այսօր Լևոն Մնացականյանի 61-ամյակն էԹրամփը խոստացել է դիտարկել սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության վերաբերյալ նոր նյութերի հրապարակումը Գազամատակարարման պլանային դադարեցումներ Սյունիքի և Լոռու մարզերի մի շարք հասցեներում ԱՄՆ-ը ցանկանում է Իրանի հետ բանակցություններում վերադառնալ միջnւկային ծրագրի քննարկմանը. CNN «Լամբադա» կամրջի հիմնանորոգումը նախատեսվում է ավարտել դեկտեմբերի 28-ին, երթևեկելի հատվածը՝ նոյեմբերի 1-ին Ծավ բնակավայրի խմելու ջրում սնդիկի պարունակության գերազանցում է արձանագրվել․ ՀՎԿԱԿ Թռիչքի ժամանակ տղա է ծնվել․ չվերթի անսպասելի դեպքը