Արևմուտքում տրանսֆորմացվող փոփոխության համաշխարհային նշանակությունը. «Փաստ»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ![Արևմուտքում տրանսֆորմացվող փոփոխության համաշխարհային նշանակությունը. «Փաստ»](/timthumb.php?src=disc/19-07-24/414d92206500b8e998188da4dd132a0d.jpg&w=780)
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Աշխարհը գտնվում է տրանսֆորմացիայի փուլում։ Տարբեր երկրներում մարդիկ իրենց մաշկի վրա զգում են Ուկրաինայում ընթացող պատերազմի և Արևմուտք-Ռուսաստան հակասության սրման հետևանքները՝ հենց թեկուզ միայն թանկացումների և ինֆլ յացիայի տեսքով։ Ուստի, տեղի է ունենում հանրային տրամադրությունների փոփոխություն՝ կապված առկա իրավիճակի հետ, ինչն էլ քաղաքական առումով նոր իրադրություն է ստեղծում։ Ռուսաստանի հետ դիմակայության արդյունքում եվրոպական երկրների տնտեսությունները խնդիրների առաջ են կանգնել, և էապես նվազել են աճի տեմպերը։ Մյուս կողմից էլ՝ ԱՄՆ-ում ևս դժգոհ են, որ հարկատուների վճարած պետական միջոցներից միլիարդավոր դոլարների օգնություն է տրամադրվում Ուկրաինային, ու այնպես չէ, որ այդ օգնությունն իրավիճակի փոփոխության է հանգեցնելու։
Ընդհակառակը, ուկրաինական զորքերի հակահարձակումները ձախողվում են, ու ժամանակի ընթացքում էլ Ռուսաստանն ավելի շատ տարածքներ է վերցնում իր վերահսկողության տակ։ Այնինչ, ԱՄՆ ներկայիս նախագահ Բայդենը խաղադրույք է անում Ուկրաինայի հնարավոր հաղթանակի վրա։ Զուգահեռաբար թե՛ ԵՄ-ում և թե՛ ԱՄՆ-ում մտահոգություններ կան, որ տրամադրվող օգնության մի զգալի հատվածը գնում է կոռուպցիոն նպատակներով։ ԱՄՆ նախագահի հանրապետական թեկնածու Դոնալդ Թրամփը խոստանում է ընտրվելու դեպքում կանգնեցնել Ուկրաինայում ընթացող պատերազմը։ Նա նշել է, որ «այդ պատերազմը չպետք է նույնիսկ սկսվեր», ապա մեղադրել է նախագահ Բայդենին, որ աննախադեպ ահռելի գումարներ է «լցրել» Ուկրաինա՝ մոտ 200 մլրդ դոլար:
«Մենք չպետք է նման գումարներ ծախսենք»,-ասել է Թրամփը՝ հավելելով, որ արդյունքում մարդիկ են մահանում՝ «անիմաստ ու անօգուտ»: Ուշագրավ է, որ Թրամփ-Բայդեն «դեբատից», ապա և դրանից որոշ ժամանակ անց իր նկատմամբ տեղի ունեցած մահափորձից հետո Թրամփի վճռական կեցվածքը մեծապես բարձրացրել են վերջինիս վարկանիշը։ Բացի այդ, Թրամփը ցրում է իր մեծ տարիքի մասին մտահոգությունները և ընտրողներին ցույց է տալիս, թե հետագայում ով կարող է իրեն փոխարինել։ Դրա համար էլ նա փոխնախագահի թեկնածու է ընտրել երիտասարդ Ջեյմս Դեյվիդ Վենսին, որն իր հաջողության պատմությամբ հանրաճանաչություն ունի ամերիկյան հանրության շրջանում։ Միևնույն ժամանակ, Վենսի թեկնածությունը հանրապետականների համար այն առավելությունն է տալիս, որ վերջինս սերտ կապեր ունի սիլիկոնային հովտի և վենչուրային կապիտալի շրջանակում, որտեղից ֆինանսական հոսքեր կարող են ուղղվել քարոզարշավի ֆինանսավորմանը։
Թրամփի ընտրությունը մեծ աշխարհաքաղաքական փոփոխություն է խոստանում, քանի որ նա կարծում է, որ ԱՄՆ իշխանությունները պետք է առաջին հերթին կենտրոնանան ներքին խնդիրների վրա՝ ապօրինի ներգաղթի դեմ պայքար, զարկ տալ ԱՄՆ-ում արտադրությանը, պաշտպանել տեղական արտադրողներին և այլն։ Սա նշանակում է, որ ԱՄՆ-ը որոշակիորեն նվազեցնելու է իր միջազգային ներգրավվածությունը և անցնելու է մեկուսացման քաղաքականության։ Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ նախագահի հանրապետական թեկնածուն դեմ է, որ ԱՄՆ-ը ֆինանսավորի ու ապահովի ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում իր եվրոպական դաշնակիցների անվտանգությունը։ Նա նշել է, որ իր ընտրվելու դեպքում պահանջելու է դաշնակիցներից, որ այդ երկրներն իրենց ՀՆԱ-ի 2 տոկոսը հատկացնեն իրենց պաշտպանությանը։ Իսկ տարիներ շարունակ ռազմական ծախսերի բացակայությունը թույլ էր տվել եվրոպական պետություններին՝ զարգացնել տնտեսությունը և բարելավել բնակչության կենսամակարդակը։
Ու Եվրոպան արդեն իսկ պատրաստվում է պաշտպանական առումով նոր գծագրվող հեռանկարին։ Մյուս կողմից էլ՝ Ուկրաինայում պատերազմի դադարեցումը և Ռուսաստանի հետ լարվածության թուլացումը Թրամփը հիմնավորում է նրանով, որ ներկայում Արևմուտք-Ռուսաստան առճակատումը պայմաններ է ստեղծում, որ Ռուսաստանը և Չինաստանը մերձենան, որի արդյունքում նրանք կարող են հարվածի տակ դնել ԱՄՆ-ի գերիշխանությունը։ Միևնույն ժամանակ, սպասվում է, որ Թրամփի ընտրության պարագայում կրկին զարկ է տրվելու պրոտեկցիոնիզմին ու առևտրային պատերազմներին, քանի որ հանրապետականները կարծում են, որ առաջիկայում ԱՄՆ-ին տնտեսական զարգացման ու տեխնոլոգիական առումով կարող է մարտահրավեր նետել Չինաստանը, որը տարիների ընթացքում ահռելի պոտենցիալ է կուտակել ու շարունակում է առաջ ընթանալ։
Իսկ ինչ վերաբերում է մեր տարածաշրջանին, ապա նախագահի՝ հանրապետական թեկնածուի հաղթանակի դեպքում պետք է սպասել Հարավային Կովկասում ԱՄՆ ներգրավվածության նվազում, քանի որ նոր վարչակազմը առաջնահերթություն կդիտարկի ներամերիկյան խնդիրները, ապա դրանից հետո միայն միջազգային ազդեցության ընդլայնումը։ Եթե ԱՄՆ-ի ազդեցությունը որոշակիորեն թուլանա մեր տարածաշրջանում, ապա դա կազդի նաև Հարավային Կովկասում ԵՄ-ի ներգրավվածության վրա։ Բացասական իմաստով: Փոխարենը, բնականաբար, Ռուսաստանն ավելի լրջորեն է զբաղվելու Հարավային Կովկասով: Ու այս դեպքում առանց այն էլ բարդ իրավիճակում գտնվող Հայաստանին երկու ընտրություն է սպասվում՝ կա՛մ կուլ գնալ Թուրքիայի պանթուրքական ամբիցիաներին՝ ընկնելով թուրք-ադրբեջանական տանդեմի ազդեցության տակ, կա՛մ էլ նորից սերտացնել հարաբերությունները դաշնակից Ռուսաստանի հետ՝ այդ թվում նաև Թուրքիայի ամբիցիաներին հակազդելու թելադրանքով։
ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/623e5d80abde7ff8575496cc902c15bc.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/e6415e733c91f44f25f608e36e8fc901.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/f4831dda376750eeee565476002b68a4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/665591f5c53cbbd613ed147cff39f4d4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b69f6b65a4d185440089bb0611c9fb6f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/58e749e290159f138c21863ba556c449.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/8cd2cbfbb406b6c931fd4594ebca92f8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/20b37777377748e7f4a0f86d6ae13899.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/34fb8d4ed41f4c7b6ea74eb6d95c1854.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/77099503af1b028e608d0bb603901b9f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/feaf507807e28fdd77ce22eab6f472bd.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f18aaedb626a61fdc2a10ec039dc599f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f937649d1e25a761915f61a009521d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/64160931ac8a1de5786b6f3b4b0ce39d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2b486d0db268d801dfde1e97e8d1a847.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/53c7b52313a0978676b43b013ec6ff03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2e6ead499c598048a90f4ea2dff20731.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3245c1e411392c4eece0078f294b8d65.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/192c6520a845248ab167072e231df9e9.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/82add76436f1d016b30c507084ee89bf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f32407fe85961f4ecfbf202da3f1a77e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/21ef21b2cae2513f16195b5971739939.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/538a377f2e1a3c791ee66be49a480408.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/7fc757f8af95daac7f352a1d8cd29d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2197972225a403e3ce73091418187081.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/d807c16164e90651a631fa41f3e7c610.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/54895fe65ad453d159196d1122de48ca.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f77080299b7debc610ec263cd7fe38e8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/9cfe8b155c78fbfd36e22b1ea7af282a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/587c808fa277c6768ad15f5b05253907.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3c65c2ad09ed2806656a67f3c97cea66.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b9f6de5440afdcaf61181e2c9b18b990.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5f884d418f7bf769bede3127e33aaab8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/42b5fa49136f5da2abc8c4ed84996100.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5690adb243eac008c7365f99bf081e8c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30262a59d5f14e9e9ddb28badc1722cf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/98fcd54ff1c6a7a09afc774dfb394f9c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/458f4bddbb1f99463b16a104b7950043.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6058532c4ff22248b7190023387f1b5d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/c84291d87f3677ef5744e962449a5e8d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/dce255a70e4b5f82e62355785f5f1471.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/715fb75da4ba8715c0c935ca85078a64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/bc595d7616936c14b6dbebf172e1ae64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b6ed6608ab832a8c276f193a96a4649f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5b9738e5d590ddd5d21d17be8f6dde03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/0479429c59b48de60430e49dabd76571.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1465097cbf461b35b2209622c538beb8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3f312fb1c2573ea202699786a0771f1f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/06c22338800ced4831170e0d4d3cbcc4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30675d8cbdfbcef1b112091014408394.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)