Պղնձե լեռան տիրուհին. ԶՊՄԿ-ի հավակնոտ նպատակները
ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ![Պղնձե լեռան տիրուհին. ԶՊՄԿ-ի հավակնոտ նպատակները](/timthumb.php?src=disc/25-07-24/9b7468917496e5c37b9137bd51043bef.jpg&w=780)
Հայաստանի հանքարդյունաբերության խոշորագույն կենտրոն Քաջարանում ավանդաբար հատուկ շուքով են նշում Հանքագործի և մետալուրգի օրը: Դա հիրավի համաքաղաքային տոն է, քանի որ քաջարանցիների մեծամասնությունը սերտորեն կապված է Հայաստանի արդյունաբերական հսկա Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին, որի շուրջ ձևավորվել և արդեն 72 տարի աճում և զարգանում է այս յուրօրինակ բնակավայրը:
Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը կյանքի ուղեգիր է տվել քաջարանցիների տարբեր սերունդների: Ձեռնարկության ղեկավարությունն էլ մշտական հոգատարությամբ և ուշադրությամբ է պատասխանում հարազատ քաղաքի բնակիչներին: Այսօր Քաջարանը խնամված, գեղեցիկ և կոկիկ քաղաք է, որտեղ մի պահ նույնիսկ մոռանում ես, որ գտնվում ես մայրաքաղաքից 330 կմ հեռու:
Պարում են բոլորը՝ նույնիսկ մեքենաները
Տպավորություններն ավելի ամբողջական են դառնում բուն հանքում, որտեղից միլիոնավոր տոննաների թանկարժեք և աշխարհում անչափ պահանջված հանքանյութը տեղափոխվում է տարբեր երկրներ ու վերածվում ժամանակակից տեխնիկական նվաճումների կարևորագույն բաղադրիչների: Այստեղ բոլորովին այլ չափեր ու երանգներ են. դեպի երկինք խոյացող երփներանգ ժայռերը ձևավորել են բնական ամֆիթատրոն, ինչն ավելի խորհրդավոր տեսք է հաղորդում շրջապատին: Այդ խորապատկերում մեքենաների «պարը» միայն խորացրեց գիտական ֆանտաստիկայի տիրույթում հայտնվելու զգացողությունը:
Հրաբխի խառնարանի նմանվող տարածքում հնչեց Արամ Խաչատրյանի աշխարհահռչակ «Սուսերով պար»-ի երաժշտությունը և հեքիաթային քնած հսկաների հիշեցնող ծանրաշարժ տեխնիկան անսպասելիորեն «արթնանալով»՝ սկսեց զարմանալի ճկունությամբ պարային շարժումներ կատարել: Էքսկավատորները բարձրացրին շերեփները, իսկ բեռնատարները՝ թափքերը և բալետի իրական աստղերի պես ողջունեցին ներկաներին: Հետո բեռնատարները պայքարի ոգով տոգորված գեղեցկուհիների վճռականությամբ կանոնավոր պտույտներ գործեցին ազատության իրենց «ասպետների»՝ շերեփները սուսերների պես աջ ու ձախ ճոճող «առնական» էքսկավատորների շուրջ: Զարմանահրաշ ներկայացումը ճապոնական հանրահայտ «Komatsu» ընկերության հետ համատեղ կազմակերպել էր ԶՊՄԿ-ի ղեկավարությունը։ Այդ և այլ ընկերությունների հուսալի տեխնիկան է այսօր ապահովում Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենայինի գործունեությունը:
Դա ինքնատիպ նվեր էր ծանր տեխնիկայով աշխատող հանքագործների համար և, իհարկե, հարմար առիթ՝ ժամանակակից տեխնիկայի հնարավորությունները ցուցադրելու համար։
Տասնամյակների պատմությամբ և ժամանակակից ոգով
Միջոցառմանը ներկա էին Սյունիքի մարզի և նրա համայնքների ղեկավարները, օտարերկրյա հյուրեր, «Komatsu» ընկերության, Հայաստանում գործող հանքարդյունաբերական տարբեր ընկերությունների, ոլորտի մասնագիտական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, լրագրողներ և, իհարկե, ԶՊՄԿ-ի աշխատակիցները։
Ողջունելով ներկաներին՝ ԶՊՄԿ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլիյը նշեց, որ կոմբինատում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակին համահունչ շարժվելուն, տեխնիկայի արդիականացմանը և համալրմանը:
«Ամենօրյա աշխատանքում օգտագործում ենք ժամանակակից սարքավորումներ և տեխնոլոգիաներ։ «Komatsu»-ն ժամանակակից շինարարական և հանքարդյունաբերական տեխնիկայի համաշխարհային առաջատարներից է: Մեր հանքում շահագործվում է այդ մակնիշի 24 տեսակի տեխնիկա՝ տարբեր նպատակների համար»,- ասաց նա:
«Komatsu» ընկերության Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի գլխավոր տնօրեն Տոմոշի Կիցուվան շնորհակալություն հայտնեց ԶՊՄԿ-ին արդյունավետ համագործակցության և իրենց տեխնիկային վստահելու համար։
Ի դեպ, ԶՊՄԿ-ի մամուլի քարտուղար Արայիկ Մարգարյանը «Արմենպրես»-ին հայտնեց, որ տարածքում աշխատում են տարբեր չափի, տարողունակության և հզորության մեքենաներ՝ 180 տոննայանոց «Caterpillar»-ներ, 90 տոննայանոց՝ «Komatsu» բեռնատարներ: Նա նշեց, որ տեղական պայմաններում առավել արդյունավետ են 90 տոննայանոց մեքենաները:
Աննկուն մշակի պես շարունակում են աշխատել նաև խորհրդային ավտոպրոմի հսկաները, այդ թվում՝ «ԲելԱզ»-ները: Կա նույնիսկ երկու էլեկտրական էքսկավատոր, որոնցից մեկը, ինչպես նշեց մեր զրուցակիցը, արտադրվել է 48 տարի առաջ:
Իսկ թնդանոթը ջրային է
Արայիկ Մարգարյանը ուշադրություն հրավիրեց նաև այսպես կոչված ջրային թնդանոթին, որը նախատեսված է ջուրը գոլորշու, մառախուղի վերածելու և այն մինչև 120 մետր հեռավորության վրա մղելու համար: Դա թույլ է տալիս դժվարամատչելի տեղերում նվազեցնել, վերացնել օդում փոշու պարունակությունը: Այս հրաշք սարքը ժամում մինչև 10 տոննա ջուր է մղում:
Ընթանալ առաջ՝ չմոռանալով անցյալը
Իսկ տոնական միջոցառումները շարունակվեցին Քաջարանի մշակույթի պալատում, որի հրաշալի տեսքը նույնպես տպավորեց: Հանդիսավոր նիստին նախորդեց ԶՊՄԿ-ի տարեգրությունը ներկայացնող «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ 70. հանքաշխարհի լեգենդը» գրքի ռուսերեն տարբերակի շնորհանդեսը։ Գրող, պատմաբան, ընկերության լրատվության և հասարակության հետ կապերի բաժնի նախկին երկարամյա ղեկավար Սոս Դավթյանի հեղինակած այդ պատմագրությունը հայերենով ընթերցողի դատին է ներկայացվել կոմբինատի հիմնադրման 70-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակում: Ռուսերեն տարբերակի առաջին օրինակները (հեղինակի անվանական մակագրությամբ) հանձնվեցին Ռոման Խուդոլիյին և նրա առաջին տեղակալ Վարդան Ջհանյանին: Նշվեց, որ գիրքը նախատեսվում է թարգմանել նաև այլ լեզուներով: Հատկանշական է, որ ԶՊՄԿ-ի օրինակով նման վավերագրություն է պատրաստվում ունենալ նաև Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը:
Շնորհավորանքներ, բարեմաղթանքներ, պարգևատրություն
Հանդիսավոր նիստի ընթացքում հանքագործներին և մետալուրգներին մասնագիտական տոնի կապակցությամբ շնորհավորեց ԶՊՄԿ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլիյը, որն ընդգծեց կոմբինատի յուրաքանչյուր աշխատակցի ամենօրյա ներդրումը ձեռնարկության զարգացման գործում:
«Լեռնահանքային արտադրությունը ժամանակակից արդյունաբերության ամենաբարդ և դժվարին ոլորտներից է: Այստեղ համադրվում են տարբեր մասնագիտությունների մարդկանց գործառույթները՝ տեխնոլոգի և բանվորի, երկրաբանի և պռոյեկտանտի, հանքափորի և հարստացնողի: Այստեղ հարստացման և մետալուրգիայի տեխնոլոգիան միահյուսվում են լեռնային արդյունահանման միջոցներին և ընդերքի հետախուզությանը: Ցանկանում եմ շնորհավորել ԶՊՄԿ-ի 4.5 հազարանոց կոլեկտիվին, մեր ողջ թիմին: Սա բոլորիս տոնն է: Բոլորս կատարում ենք ընդհանուր գործ, որն ուղղված է Հայաստանի բարեկեցության, մեր լեգենդար ձեռնարկության նոր նվաճումների ապահովմանը, նրա փառավոր ավանդույթների և աշխատանքային սխրանքների պատմությունը շարունակելուն:
Տարվա ընթացքում մեծ աշխատանք ենք կատարել մարտավարական խնդիրների լուծման ճանապարհին: Արդիականացնում ենք առկա արտադրությունը, ստեղծում ենք նոր հզորություններ, որոնք թույլ են տալիս դուրս գալ արտադրողականության և ժամանակակից տեխնոլոգիաների նոր մակարդակի:
1952 թվականին՝ կոմբինատի հիմնադրման առաջին տարում, արդյունահանվել և վերամշակվել էր 215 հազար տոննա հանքանյութ: Այսօր դա մեր եռօրյա աշխատանքի ցուցանիշն է: Երեք տարի անց նախատեսում ենք վերամշակումը հասցնել տարեկան մինչև 30 մլն տոննայի:
Միասին արդեն շատ գործ ենք կատարել, շատ բան էլ դեռ առջևում է: Նվաճումների ուղին ենթադրում է բարդ խնդիրների լուծում: Մեր նպատակն է ստեղծել ժամանակակից, ինովացիոն, բարձր տեխնոլոգիական ձեռնարկություն: Դա է համաշխարհային նշանակության ընկերության կայացման ճանապարհը»,- նշեց Ռոման Խուդոլիյը:
Նա տեղեկացրեց նաև, որ ընկերությունում արդեն ընդունվել և իրագործվում է կապիտալ ներդրումների մարտավարական ծրագիրը: Անցյալ տարվանից սկսվել է ավտոմոտիզացման և թվային տրանսֆորմացման գործընթացը, որը նախատեսվում է ավարտել 2026 թվականին: Ռոման Խուդոլիյի գնահատմամբ՝ թվային տեխնոլոգիաներին անցնելը նշանակում է արտադրական բոլոր գործընթացների որակապես այլ կառավարում, թափանցիկության և վերահսկողության ժամանակակից մակարդակի ապահովում:
Նշվեց նաև, որ ընթացիկ տարվա ընթացքում սկսել է գործել ԶՊՄԿ-ի ուսումնական կենտրոնը: Հսկայական ջանքեր են ներդրվել աշխատակիցների անվտանգության ապահովման տեխնիկայի ստեղծման, ներդրման և կատարելագործման, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պահպանության ուղղությամբ:
Իսկ սոցիալական և բարեգործական նպատակների համար կոմբինատը նախատեսում է հատկացնել ավելի քան 6 մլրդ դրամ: 2021 թվականից Հայաստանի առաջատար հարկատուի պատվավոր կարգավիճակը պահպանող ձեռնարկությունն այս տարի մտադիր է հարկային պարտավորությունների ծավալը հասցնել շուրջ 100 մլրդ դրամի:
Ներկաներին ողջունեց նաև Սյունիքի մարզպետ Ռոբերտ Ղուկասյանը. «Հանքարդյունաբերությունը տնտեսական հսկայական նշանակություն ունի բոլոր երկրների համար: Սյունիքի մարզի այսօրվա տնտեսական պատկերը դժվար է պատկերացնել առանց հանքագործի, մետալուրգի աշխատանքի: Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը և ՀՀ կառավարությունը (մարզպետի աշխատակազմի և համայնքապետարանների անմիջական ներգրավվածությամբ) համատեղ իրականացնում են բազմաթիվ ծրագրեր և աշխատանքներ: Այդ համագործակցությունն օրեցօր տեսանելի է դառնում յուրաքանչյուր մարդու կյանքում: Վստահ եմ, որ դեռ շատ երկար ժամանակ հանքարդյունաբերությունը մնալու է Սյունիքի մարզի տնտեսության կարևորագույն ճյուղերից մեկը՝ նպաստելով նաև այլ ոլորտների զարգացմանը»:
Քաջարան համայնքի ղեկավար Մանվել Փարամազյանն էլ արձանագրեց. «Այսօր կրկնակի տոն է Քաջարանի և քաջարանցիների համար, քանի որ այստեղ է գտնվում հանքագործների դարբնոցը և հանքարդյունաբերական հսկան՝ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը: Աշխատավորների, մետալուրգների և աշխատանքի հերոսների քաղաք Քաջարանը միշտ բարձր է պահել ոլորտի պատիվը: Տեղին է նշել, որ Քաջարանում ամեն երկրորդ բնակիչ ճակատագրի բերումով կրում է հանքագործի և մետալուրգի պատվավոր կոչումը»:
Կոմբինատի 22 աշխատակիցներ պարգևատրվեցին տարվա ընթացքում գրանցած աշխատանքային նվաճումների համար: Ի դեպ, 2023 թվականին պարգևատրվել էին 70 նվիրյալներ:
Տոնական օրն ավարտվեց համերգային ծրագրով և գաստրո-տոնավաճառով։
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/623e5d80abde7ff8575496cc902c15bc.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/e6415e733c91f44f25f608e36e8fc901.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/08-09-24/f4831dda376750eeee565476002b68a4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/665591f5c53cbbd613ed147cff39f4d4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b69f6b65a4d185440089bb0611c9fb6f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/58e749e290159f138c21863ba556c449.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/8cd2cbfbb406b6c931fd4594ebca92f8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/20b37777377748e7f4a0f86d6ae13899.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/34fb8d4ed41f4c7b6ea74eb6d95c1854.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/77099503af1b028e608d0bb603901b9f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/feaf507807e28fdd77ce22eab6f472bd.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f18aaedb626a61fdc2a10ec039dc599f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f937649d1e25a761915f61a009521d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/64160931ac8a1de5786b6f3b4b0ce39d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2b486d0db268d801dfde1e97e8d1a847.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/53c7b52313a0978676b43b013ec6ff03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2e6ead499c598048a90f4ea2dff20731.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3245c1e411392c4eece0078f294b8d65.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/192c6520a845248ab167072e231df9e9.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/82add76436f1d016b30c507084ee89bf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f32407fe85961f4ecfbf202da3f1a77e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/21ef21b2cae2513f16195b5971739939.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/538a377f2e1a3c791ee66be49a480408.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/7fc757f8af95daac7f352a1d8cd29d74.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2197972225a403e3ce73091418187081.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/d807c16164e90651a631fa41f3e7c610.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/54895fe65ad453d159196d1122de48ca.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f77080299b7debc610ec263cd7fe38e8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/9cfe8b155c78fbfd36e22b1ea7af282a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/587c808fa277c6768ad15f5b05253907.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3c65c2ad09ed2806656a67f3c97cea66.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b9f6de5440afdcaf61181e2c9b18b990.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5f884d418f7bf769bede3127e33aaab8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/42b5fa49136f5da2abc8c4ed84996100.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5690adb243eac008c7365f99bf081e8c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30262a59d5f14e9e9ddb28badc1722cf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/98fcd54ff1c6a7a09afc774dfb394f9c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/458f4bddbb1f99463b16a104b7950043.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6058532c4ff22248b7190023387f1b5d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/c84291d87f3677ef5744e962449a5e8d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/dce255a70e4b5f82e62355785f5f1471.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/715fb75da4ba8715c0c935ca85078a64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/bc595d7616936c14b6dbebf172e1ae64.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b6ed6608ab832a8c276f193a96a4649f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/5b9738e5d590ddd5d21d17be8f6dde03.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/0479429c59b48de60430e49dabd76571.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1465097cbf461b35b2209622c538beb8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3f312fb1c2573ea202699786a0771f1f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/06c22338800ced4831170e0d4d3cbcc4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/30675d8cbdfbcef1b112091014408394.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)