Երևան, 18.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Տեղեկություն փոխանցելու միջոցից՝ դասական երաժշտական գործիք․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Տամ-տամը հարվածային երաժշտական գործիք է՝ գոնգի տեսակներից մեկը: Այն բաղկացած է մեծ ուռուցիկ սկավառակից, որը պատրաստված է մետաղից, առավել հաճախ՝ բրոնզից: Նվագի համար օգտագործված մուրճը փայտե բռնակ է՝ քաթանե ծայրակալով: Մուրճով հարվածելիս սկավառակը երկար ժամանակ թրթռում է, որի արդյունքում ստացվում են բարձրացող և մարող ձայնային ալիքներ, ինչը ստեղծում է հսկայական ձայնային զանգվածի զգացողություն: Տամ-տամն ունի հանդիսավոր, տխուր և ահեղ տոնայնություն: Տամ-տամ կարելի է նվագել տարբեր ձևերով: Բարդ ռիթմեր ստանալու համար օգտագործվել են թմբուկային փայտիկներ կամ մետաղական ձողեր, որոնք քսում են սկավառակին:
 
Ձայներ կարելի է հանել նաև կոնտրաբասային աղեղով: Տամ-տամ երաժշտական գործիքի ծագման երկու տարբերակ կա: Դրանցից մեկն ասում է, որ այդ գործիքը կարող է ասիական արմատներ ունենալ, նրա նմանությունը գոնգերի ընտանիքին դրա մասին է խոսում: Չինական գոնգի և նրա առաջացրած ձայնի համեմատությունը հաստատում է այս վարկածը: Երկրորդ վարկածի համաձայն, տամտամը համարվում է հին աֆրիկյան ցեղերի երաժշտական գործիք: Նախկինում աֆրիկացիները դրա արտադրության համար օգտագործել են կոկոսի կեղևներ և գոմեշի չոր կաշի: Արևել յան, արևմտյան և կենտրոնական Աֆրիկայում տամ-տամի երկու տեսակ կա: Առաջին տեսակը ամուր փայտ է՝ ծառի երկարությամբ կտրված կամ փորված, և ունի նվագելու երկու մակերես: Երկրորդ տիպը երկկողմանի կաշվով պատված հարվածային գործիք է. մի կողմով նվագում են բարձր նոտաներ, մյուսով՝ ցածր:
 
Այս տեսակներից բացի, տամ-տամի բազմաթիվ տարատեսակներ կան: Ընդ որում, դրանց չափերը տարբեր են՝ 2 մետրից սկսած մինչև շատ փոքրիկ գործիքներ: Աֆրիկայում տամ-տամն օգտագործվել է որպես հաղորդակցման միջոց՝ ցեղակիցներին ծննդյան կամ մահվան, թշնամիների հարձակման, աղետի մոտենալու և այլնի մասին տեղեկացնելու համար: Կախարդական ծեսերը ևս, ինչպիսիք են գուշակություններն ու անեծքները, կապված են այդ գործիքի հետ: Անգամ մի քանի դար առաջ Կոնգոյի տիրակալը իր հրամանները տարածում էր տամ-տամի օգնությամբ, այն ժամանակ ավելի քան երեսուն կիլոմետր հեռավորության վրա թմբուկի ձայներ էին լսվում: Մեր ժամանակներում էլ Աֆրիկայի շատ գյուղերում տեղեկության փոխանցման նման ծես է պահպանվել: Դասական երաժշտության մեջ կոմպոզիտոր Ջակոմո Մեյերբիրն է առաջինը սկսել օգտագործել տամ-տամը:
 
Ներկայիս ժամանակակից տամ-տամ երաժշտական գործիքը մի փոքր է տարբերվում իր նախնուց: Տամ-տամի արտադրության համար ամենահաճախը բրոնզ է օգտագործվում, պակաս հաճախ՝ պղնձի և երկաթի խառնուրդ: Սկավառակն ինքնին ունենում է ուռուցիկ ձև և տպավորիչ չափեր: Նվագախմբային երաժշտական ստեղծագործություններում դա հնարավորություն է տալիս երաժշտությանը փոխանցել հատուկ տրամադրություն՝ վեհություն, տագնապ և սպառնալիք: Տամ-տամ կարելի է լսել բազմաթիվ հայտնի գործերում՝ Չայկովսկու թիվ 6 սիմֆոնիայի վերջում, Ռիմսկի-Կորսակովի «Մատնաչափիկ»-ում, Գլինկայի «Ռուսլան և Լյուդմիլա»-ում և այլն:
 
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
 
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Բաքուն ոչ մի հետքայլ չի անում իր նարատիվներից Այս ընտրությամբ որոշվելու է Հայաստանը պետություն մնալու է, թե ոչ. Էդմոն Մարուքյան «Սահմանադրական իրավունք միություն» Կուսակցությունը (ՍԻՄ), նախապատրաստվում է ԱԺ ընտրությունների Ես իրոք բուժման կարիք ունեմ. Փաշինյան Մարուքյան․ «Վարչապետական գզվռտոցի մեջ չենք մտնելու»Նիհարիր 15 օրում 5 կգ՝ առանց ավելորդ ջանքերիԶՊՄԿ-ն ընդլայնում է արտադրությունը․ նախատեսվում է հասնել տարեկան 30 մլն տոննա հանքաքարի արդյունահանմանInvestor’s Day Ամերիաբանկում. Ներդրումային ռազմավարություններն ու նոր հնարավորությունները Թոշակառուն վիրահատության է ենթարկվել սալորաչիր ուտելուց հետոԹաց ձյուն, կարճատև անձրև և այլն․ եղանակի տեսությունը Ուժեղ Հայաստան լինելու է, մնայուն եւ ուժեղ խաղաղություն լինելու է, որը բերելու է Սամվել Կարապետյանը. Արեգա ՀովսեփյանԵրկրի ներսում չենք կարողանում այնպես անել, որ գյուղացին ցորեն արտադրի և ամբողջությամբ կախված ենք դրսի ներկրումներից. Աննա ԳրիգորյանՊետք է վերացնենք ատելության խոսքը և համերաշխություն հաստատենք ամբողջ Հայաստանում․ Ատոմ ՄխիթարյանՈվքե՞ր են կրում հիջաբ, և արդյո՞ք այն միայն մուսուլմաններին է հատուկ. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (18 ԱՊՐԻԼԻ)․ Բողոքի ակցիա նախագահական նստավայրի մոտ. «Փաստ»«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության արտահերթ համագումարը. ՈՒՂԻՂ 42-ամյա տղամարդը դանակահարել է կնոջը՝ կատակի պատճառովՓաշինյանական իշխանությունը խուճապահար ձերբակալում է բոլոր ընդդիմախոսներին Ընդդիմության պառակտումը ուժեղացնում է իշխանությանը․ Աննա ԿոստանյանԱրդյո՞ք բոլոր միջոցներն են հասել հասցեատերերին. իշխանությունը բռնի տեղահանվածներին վերածում է քաղաքական վտարանդիների. «Փաստ»Ըստ նրանց՝ ամեն ինչ նորմալ է, որևէ խնդիր չկա, միակ բացը այն է, որ մեր պետությունում չկա երդվյալ ատենակալների ինստիտուտ. Էդմոն Մարուքյան«Երկրի ամենամեծ արդյունաբերական արևային էլեկտրակայանը» գործում է Օմսկի նավթավերամշակման գործարանում Ի՞նչ նպատակներ ու հետաքրքրություններ ունի Ռուսաստանը Հայաստանում. «Փաստ»4-ամյա տղան պատահաբար կրակել և սպանել է 2-ամյա եղբորըԽոսքի և գաղափարների ազատությունը Հայաստանում բերում է բռնաճնշումների․ Ցոլակ ԱկոպյանՎտանգավոր նշան, որ հայտնվում է քո մաշկին ու քեզ զգուշացում տալիս«Եթե մենք չլինենք 18 տարեկան երեխաների կողքին, ո՞վ պետք է լինի». կամավոր Գևորգ Ինջիղուլ յանը զոհվել է հոկտեմբերի 8-ին Հադրութում. «Փաստ»Իշխանության պահպանումը ամեն գնով՝ քաղաքական ճնշումների նոր փուլ Ահռելի հնարավորություններ, օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ խնդիրներ. «Փաստ»«Ուժեղ Հայաստան»-ն իր ձայները այլ թեկնածուի չի՛ տալու. Մարիաննա Ղահրամանյան Եվրոպական գագաթնաժողովը ընտրությունների նախաշեմին՝ աջակցությո՞ւն, թե՞ ռիսկ 5 բան, որոնց համար պատասխանատու է հայրական գենըՈչ միայն անազնիվ. կարո՞ղ է շաբաթը ուրբաթից շուտ գալ. «Փաստ»Բրյուսել․ Հայ Տունը մշակույթը դնում է Արցախի հանդեպ իր հանձնառության կենտրոնում Տարադրամի փոխարժեքները ապրիլի 18-ին Ապաքաղաքական ընտրություն չի լինում. կարևոր անելիքի մասին. Վահե Հովհաննիսյան Ուղիղ ցուցո՞ւմ. ինչո՞ւ են խառնվել իշխանությունները. «Փաստ»ԱրարատԲանկի անմնացորդ նվիրում․ 5 տարի, 172 շահառու, ավելի քան 100 իրականացված նախագիծ Հուսահատ քայլեր է անում Փաշինյանը, գիտակցում ՝ արդար խաղի կանոններով չի հաղթի, անցել է անարդարության. Ա. Չալաբյան «Այս մարդը Բաքվի ձեռքում դարձել է «դամոկլյան սուր»՝ կախված հայ ժողովրդի գլխին». «Փաստ»Սաուդյան Արաբիայի արտաքին գործերի նախարարը Ռուբիոյի հետ քննարկել է Հորմուզի նեղուցում տիրող իրավիճակը Ապրիլի 18-ից սկսած՝ ձեզ վրա ցանկությունների տարափ կտեղա. ու՞մ համար կբացվի հնարավորությունների պատուհանը Թրամփը պնդում է, որ Իրանի վերաբերյալ լավ լուրեր է ստացել ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Ի՞նչ նպատակով են Երևանում մի շարք տարածքներ ճանաչվելու հանրության գերակա շահ. նախագիծ. «Փաստ»Փորձում է խաբել թե՛ ժողովրդին, թե՛ Ռուսաստանին, թե՛ Արևմուտքին. «Փաստ»Դռնեդուռ ընկած՝ հարցուփորձ են անում. «Փաստ»Անձնագրային ստվերներ. ո՞ւմ են հասանելի դառնալու մեր կենսաչափական տվյալները. «Փաստ»Ոստիկանական վայրենությունն ու իշխանության վախերը. ի՞նչ են արձանագրելու եվրոպացի պաշտոնյաները. «Փաստ»Ծանրորդ Աղասի Աղասյանը հետմահու արժանացել է Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալների