Երևան, 16.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Իտալական VST աստղադիտակը բացահայտել է լոկալ տիեզերքի 5 գալակտիկաների գաղտնիքները

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտը ներկայացրել է լոկալ տիեզերքի հինգ գալակտիկաների մանրամասն պատկերներ, որոնք ստացվել են Չիլիում տեղակայված իտալական VST (VLT Survey Telescope) աստղադիտակի միջոցով: Այս գալակտիկաները, ներառյալ անկանոն NGC 3109-ը և Sextans A-ն, պարուրաձև գալակտիկաներ Մեսյե 83-ը (կամ NGC 5236) և IC 5332-ը և անկանոն NGC 5253-ը գտնվում են Ծիր Կաթին գալակտիկայից 4-ից 30 միլիոն լուսատարի հեռավորության վրա:

Պատկերները ստացվել են VST-SMASH (VST Survey of Mass Assembly and Structural Hierarchy) ուսումնասիրության շրջանակում, որը ղեկավարել է Նեապոլի Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտի հետազոտող Կրեշենցո Տորտորան: Նախագծի նպատակն է հասկանալ տարբեր տեսակի գալակտիկաների առաջացման մեխանիզմները։ Դիտարկումներն իրականացվել են երեք ֆիլտրերի միջոցով, որոնք թույլ են տվել ֆիքսել գալակտիկաներում աստղերի ձևի, գույնի և բաշխվածության ամենափոքր մանրամասները։

Հինգ գալակտիկաներն ընտրված են 27 գալակտիկաներից, որոնք թիմն ուսումնասիրում է VST-ով: Այս գալակտիկաները խնամքով ընտրվել են՝ ապահովելու ավելի մանրամասն օպտիկական անալոգն այն տվյալների, որոնք առաջիկա տարիներին կհավաքի Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ESA) Euclid տիեզերական աստղադիտակը։

NGC 3109.jpg (128 KB)

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են The Messenger ամսագրում։ «Մենք փորձում ենք հասկանալ, թե ինչպես են գոյանում գալակտիկաները՝ կախված դրանց զանգվածից և մորֆոլոգիական տեսակից: Սա նշանակում է, որ մենք պետք է ուսումնասիրենք աստղերի ձևավորման գործընթացները գալակտիկաների ներսում (in situ) և միաձուլման գործընթացները այլ գալակտիկաների հետ»,- բացատրել է Կրեշենցո Տորտորան։

VST-ի դիտարկումները թիմին թույլ են տվել հետազոտել գալակտիկաները մինչև մակերեսի շատ ցածր պայծառությունը, ինչը դժվար կլիներ անել ընդամենը մի քանի տարի առաջ: VST աստղադիտակն իր մեծ տեսադաշտով առանցքային դեր է խաղացել համեմատաբար կարճ ժամանակում այս պատկերները ստանալու հարցում։ Համեմատության համար, Hubble տիեզերական աստղադիտակի միջոցով նմանատիպ պատկերներ ստեղծելը կպահանջի բազմաթիվ հաջորդական էքսպոզիցիաներ։

Sextans A.jpg (120 KB)

«Սա առաջին անգամն է, որ այս բոլոր գալակտիկաները դիտարկվել են նման խորությամբ և մանրամասնությամբ և միատեսակ տվյալներով»,- ասել է Տորտորան՝ հավելելով, որ առաջիկա տարիներին միայն Euclid տիեզերական աստղադիտակը կկարողանա այսպիսի խորությամբ ուսումնասիրություններ անել, բայց այն չի կարողանա հույս դնել լայնածավալ ծածկույթի վրա VST օպտիկական երկարությունների վրա:

Վերա Ռուբինի անվան աստղադիտարանը, թեև դիտարկումներ անում է նմանատիպ սպեկտրային շրջաններում, նման խորությունների կհասնի միայն երկար տարիների դիտարկումից հետո՝ VST-ն դարձնելով գործիք, որը դեռ կարող է հետաքրքիր արդյունքներ տալ ուսումնասիրության համար:

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/armenia24live

Ուկրաինան չի ցանկանում կորցնել ԱՄՆ աջակցությունը Մերձավոր Արևելքում պատերազմի պատճառով. ԶելենսկիԻրանի հարվածներից Իսրայելում վերջին 24 ժամում 108 մարդ է հոսպիտալացվել Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ՝ Երևանում և մարզերում «Լիվերպուլը» վերջին րոպեին բաց թողեց հաղթանակը (տեսանյութ) Ֆրանսիայում եղբայրների են ձերբակալել՝ «մահաբեր հակասեմական» հարձակում նախապատրաստելու մեղադրանքովԿենդանակերպի 4 նշաններ, որոնք մարտի վերջին կարևոր որոշումներ կկայացնեն Էփշտեյնի գործում առաջին անգամ մեղադրանքներ են գտնվել միլիարդատեր Մոհամեդ Ալ Ֆայեդի դեմ5.2 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցելՊեսկովը հայտարարել է Ուկրաինայի հարցով բանակցությունների դադարեցման մասին Թուրքիայում սեփական տանը մահացած են գտել 27-ամյա մոդելին Ռաֆինյայի հեթ-տրիկը նպաստեց «Բարսելոնայի» հաղթանակին՝ 5:2ՄԷԳ երկրները 400 միլիոն բարել նավթ կհատկացնեն մատակարարումների խափանումները մեղմելու համարՔենիայում զանգվածային հեղեղումներից առնվազն 62 մարդ է զոհվել 2026թ. հունիսի 7-ին ՔՊ-ի սահմանադրական մեծամասնություն ստանալն առավել քան իրատեսական է․ Փաշինյան«Մանչեսթեր Յունայթեդը» վստահ հաղթանակ տարավ «Աստոն Վիլայի» նկատմամբ Հարստացված ուրանը կարող է փլատակներից հանվել միայն ԱԷՄԳ հսկողության ներքո․ ԱրաղչիՄեծ Մասրիկում բախվել են «Opel»-ը և «Volkswagen»-ը․ կա վիրավnր Իսրայելի պաշտպանության բանակը ծրագրում է Իրանի դեմ գործողությունը շարունակել առնվազն ևս երեք շաբաթԱՄՆ-Իրան բանակցությունների սեղանին որևէ առաջարկ չկա. Արաղչի Ոստիկանությունը «ձերբակալել» է ռոբոտին, որը փողոցում վախեցրել է մի թոշակառուի Ըստ նոր սոցհարցման` հունիսի 7-ից հետո Փաշինյանն այլևս չի լինելու երկրի վարչապետ. 3 ամսից Հայաստանը կունենա նոր Վարչապետ՝ Սամվել Կարապետյան16-ամյա Դոումենը՝ Պրեմիեր լիգայում գոլ խփած ամենաերիտասարդ խաղացող Պենտագոնը ցուցադրել է, թե ինչպես է աշխատում իրենց արհեստական բանականության հարթակը՝ պшտերազմ վարելու համարԻրանը պատրաստ է պաշտպանվել որքան պետք լինի, երբեք չենք խնդրել հրադադար և բանակցություններ․ ԱրաղչիԻրանի իշխանությունները մինչև մարտի 22-ը երկարաձգել են օդային տարածքի փակումը Իրանն առաջին անգամ «Սեջիլ» ռազմավարական պինդ վառելիքային հրթիռ է արձակել 54-րդ ալիքի ընթացքումՄոսկվայում օդի ջերմաստիճանը շաբաթվա ընթացքում երրորդ ռեկորդն է սահմանել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի hարվածների մոտ 40 տոկոսը բաժին է հասել Թեհրանին Հրապարակային պետք է ցույց տանք մեր uպառազինnւթյունը․ մեր հարևանները, հույս ունենք, որ դա չեն ընկալի որպես ագրեuիվության ցուցադրություն․ ՓաշինյանՎերջին մարդը, ումից մեզ օգնություն է պետք, Զելենսկին է. Թրամփ Մոջթաբա Խամենեիին շտապ տարհանել են ՌԴ․ ԶԼՄ Եթե նա ողջ է, ապա պետք է շատ խելացի բան անի իր երկրի համար՝ հանձնվի․ Թրամփը՝ Մոջթաբա Խամենեի մասինԹուրքիան պայմաններ չի տեսնում Իրանի և ԱՄՆ-ի՝ բանակցություններին վերադառնալու համար. ՖիդանՄարզային դպրոցական ավտոբուսների մասին. Հրայր ԿամենդատյանԹեհրանը կպատասխանի իր էներգետիկ օբյեկտների դեմ ցանկացած հшրձակման․ Արաղչի Թրամփը հերքել է Սաուդյան Արաբիայում հինգ ամերիկյան ինքնաթիռների կnրծանման մասին լրատվամիջոցների հաղորդագրությունները«Ոսկե ծիրան»-ը աշխարհում անցկացվող ավելի քան 5000 կինոփառատոնների շրջանակից ընդգրկվել է 50 լավագույն փառատոնների շարքում«Բարսելոնայի» եզրային պաշտպան Ալեխանդրո Բալդեն ամառային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքում կարող է հեռանալ ակումբիցՄինչ ոմանք ազատության մեջ հրաժարվում են իրենց խոսքերից ու գաղափարներից, մյուսները շարունակում են դրանց հավատարիմ մնալ նույնիսկ բանտում. Էդմոն ՄարուքյանԱդամ Սենդլերը 2025 թվականին դարձել է Հոլիվուդի ամենաբարձր վարձատրվող դերասանը Արդյունաբերականացումն այն ուղին է, որով կլուծվեն թե՛ տնտեսական, թե՛ անվտանգային խնդիրները. վարչապետ Սամվել Կարապետյանը կիրագործի այն․ Նարեկ ԿարապետյանԼիբանանում Իսրայելի կողմից իրականացված օդային հшրվածների հետևանքով 26 բուժաշխատող է զnհվելԱռողջարար է, բայց ոչ բոլորի համար. բժիշկը բացատրեց, թե ով չպետք է կաղամբ ուտիՀորոսկոպ. Յուպիտերը դուրս է եկել հետադարձ շարժումից և հնարավորություններ է բերել բոլոր նշաններինՌուս հաքերների ձեռքում է հայտնվել Ուկրաինայի ԶՈւ սպաների գաղտնի տվյալների բազա Թրամփը մերժել է Իրանից 450 կգ nւրան դուրս բերելու Պուտինի առաջարկը Շրջանների զգալի մասում ձյուն է տեղում, դժվարանցանելի հատվածներ կան«Փյունիկ»-ը հաղթեց «Ալաշկերտ»-ին և գլխավորեց մրցաշարային աղյուսակը Տեղումները կշարունակվեն, իսկ ջերմաստիճանը կբարձրանա 5-8 աստիճանովՀայաստանի միներալները. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 13)