Երևան, 04.Ապրիլ.2025,
11
:
22
1 $ = ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Պիրենեյան թերակղզում հայտնաբերվել է նեանդերթալյան խեժի 65000-ամյա գործարան

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Պիրենեյան թերակղզու հնագետները հայտնաբերել են 65,000 տարվա հնության խեժի «գործարան», որը ստեղծվել է նեանդերթալցիների կողմից, սխրանք, որն իրականացվել է ժամանակակից մարդկանց (Homo sapiens) տարածքում ոտք դնելուց 20,000 տարի առաջ, ասվում է նոր հետազոտության մեջ:

Կպչուն խեժն օգնել է նեանդերթալցիներին սոսինձ արտադրել զենք և գործիքներ պատրաստելու համար: Այսպես կոչված գործարանը` խնամքով կառուցված օջախը, թույլ է տվել նեանդերթալցիներին ճշգրիտ կառավարել կրակը և կարգավորել կրակի ջերմաստիճանը, որից էլ ստացվել են իրենց կպչուն ստեղծագործությունները:

Հնագետներն արդեն գիտեին, որ նեանդերթալցիները սոսինձներ են պատրաստել, ներառյալ խեժ և կուպր, ինչպես նաև կպչուն նյութեր օխրաից՝ կարմրավուն միներալից, որը հաճախ օգտագործվում է քարանձավային նկարների համար։ Նեանդերթալցիներն օգտագործում էին այս կպչուն նյութերը՝ քարե շեղբերը կամ կետերը փայտե բռնակներին ամրացնելու համար՝ զուգակցված բույսի մանրաթելերի փաթաթվածների հետ:

Բայց օջախի հայտնաբերումը, որը, ըստ երևույթին, փորված է այժմյան Ջիբրալթարում գտնվող քարանձավի հատակում, ցույց է տալիս, որ նեանդերթալցիները հմուտ ինժեներներ են եղել, որոնք կատարելագործել են սոսինձ պատրաստելու գործընթացը:

«Այս կառուցվածքը բացահայտում է նախկինում անհայտ եղանակ, որով նեանդերթալցիները կառավարում և օգտագործում էին կրակը», - գրում են գիտնականները նոր հետազոտության մասին հոդվածում, որը հրապարակվել է «Qaternary Science Reviews» ամսագրում:

Նեանդերթալյան օջախն առաջին հայացքից խաբուսիկորեն պարզ է թվում. այն շրջանաձև փոս է՝ գրեթե 9 դյույմ լայնությամբ և 3,5 դյույմ խորությամբ (22 x 9 սանտիմետր), կտրուկ կտրված ուղղահայաց պատերով:

Երկու կարճ խրամատ մոտ մեկ դյույմ երկարությամբ անցնում են փոսի հյուսիսից և հարավից:

Օջախի ներսում թիմը հայտնաբերել է փայտածուխի և մասամբ այրված ժայռի հետքեր, ծաղկած թփեր, սառեցված բույսերի խեժի մանր բյուրեղային կտորներ և հայրենի թփերի բարակ ճյուղեր:

Նրանք վերլուծել են օջախի սևացած պատերից և հատակից վերցված նմուշները՝ օգտագործելով գազային քրոմատոգրաֆիա-զանգվածային սպեկտրոմետրիա, որը նույնականացնում է առանձին քիմիական նյութեր նյութի նմուշում: Արդյունքները հայտնաբերել են միզանյութի և ցինկի հետքեր գուանոյից (թռչունների կամ չղջիկների կղանք), այրման հետ կապված քիմիական նյութեր և բույսերի տերևների վրա պաշտպանիչ մոմի մնացորդներ:

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/armenia24live

Վերականգնվել է պետությանը պատճառված 181 մլն 591 հզր ՀՀ դրամը Ադրբեջանը չի կարող պահանջել, որ Հայաստանը թաղի անցյալը. Օսկանյան Ինչո՞ւ է Պարույր Հովհաննիսյանն ազատվել աշխատանքից Մարտուն Գրիգորյանը այսօր կհայտարարի, թե ում է որոշել միանալԱրցախցիների հարցում իշխանությունը հետքայլ չի անելու Հայաստանում ոչ թե կադրային, այլ առաջնորդության ճգնաժամ է Թրամփի «օպերկոտը» հայկական տնտեսությանը Հայաստանի նոր իշխանությունը պետք է խելամիտ հարաբերություններ կառուցի ՌԴ-ի հետ. Ավետիք Չալաբյան Նոր մանրամասներ՝ այսօր տեղի ունեցած երկրաշարժի մասին Պաշտոնանկություն՝ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Ինչ է խնդրել Թրամփը Ռուսաստանի նախագահի հատուկ ներկայացուցչից Մեծ Բրիտանիայում արևային էներգիայի արտադրությունը հասել է ռեկորդային 12,2 ԳՎտ-իՌԴ նախագահի հատուկ ներկայացուցիչը Վաշինգտոնում քննարկել է ՌԴ-ԱՄՆ ուղիղ չվերթերի վերականգնման հարցը Գազամատակարարման պլանային դադարեցում Երևանում` ապրիլի 4-ին Իսրայելն ապակայունացնում է տարածաշրջանը. Թուրքիայի ԱԳՆ Վթար. մի քանի ժամ ջուր չի լինելու Մոսկվայում ահաբեկչություն են կանխել Նրա մասին, թե ինչպես էր գործող իշխանությունն իր թեկնածուի համար « ձայներ ապահովում» Գյումրիում․ Ավետիք Չալաբյան Փաշինյանն Ալիևի կամակատարն է, դրա համար էլ ենթարկվում է նրան. քաղաքացի ՔՊ-ի վստահված անձինք ընտրության օրը ցուցակներ էին վարում. Ավետիք Չալաբյան Կունենանք մինչև խմելու որակի ջուր․ Արծվանիկի պոչամբարում նոր մաքրման կայան կկառուցվի «44 տարի սիրում եմ քեզ, իմ գեղեցկուհի». Արմեն Էլբակյանի սիրո խոստովանությունն Աննա Էլբակյանին՝ ամուսնության օրվա առթիվ IDBank-ը՝ ՓՄՁ-ների կողքին Հաջիզադեն հայկական կողմին կրկին մեղադրանք է ներկյացրել Արտակարգ դեպք, 4 անչափահասներ «աղիքային ինֆեկցիա» ախտորոշմամբ տեղափոխվել են հիվանդանոցԻսրայելը ցամաքային գործողություն է սկսել Գազայի արևելքում Երկրաշարժ՝ Ադրբեջանում. ցնցումները զգացվել են նաև Սյունիքում Տաք օդային հոսնանքներ Հայաստանում․ Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասին Արցախցիների սոցիալական ծրագրերի կրճատումն ու տապալված «բնակարանային ծրագիրը» չափազանց ծանր իրավիճակի է հանգեցնելու․ Աբրահամյան ՌԴ-ն գիշերը ենթարկվել է անօդաչուների զանգվածային հարձակման․ իրավիճակը՝ երկրում Ռուբլին ու դոլարը թանկացել են․ փոխարժեքն՝ այսօր Իսրայելական բանակը հայտարարել է «ՀԱՄԱՍ-ի դեմ պայքարի նոր փուլ» մտնելու մասին Գրանցվել է վերջին գրեթե 3 տարվա ընթացքում նավթի գների ամենամեծ անկումը 17–ամյա ֆուտբոլիստ է սպանվել Առաջարկվում է խստացնել զորակոչից և վարժական հավաքից խուսափելու դեպքերի համար նախատեսված պատիժները Ապրիլի 13-19-ը Երևանում կկայանա Հոկեյի աշխարհի առաջնությունը Շարունակվում են փոխադարձ հարվածները․ Հութիները հարձակվել են ամերիկյան ավիակրի վրա Հստակեցվել է կուտակային կենսաթոշակը ստանալու համար պահանջ հանդիսացող հիվանդությունների ցանկը Արմեն Գրիգորյանը կգործուղվի Բրյուսել «Ֆիզիկական ուժի գործադրմամբ վերջիններս դուրս են բերվել խցերից, իսկ խցերում իրականացվել են խուզարկություններ»․ ՔԿԾ-ից պարզաբանում են ԱՄՆ-ում եղանակային վատ պայմանների հետևանքով զոհվել է առնվազն 6 մարդ, վիրավորվել՝ 13-ը Ահազանգեր էի ստանում, հեղուկ գազի արժեքը տատանվում էր 90-ից 200 դրամի միջակայքում Անձին ներարկել է թմրամիջոց և հասցրել մահվան Ինչպիսի եղանակ կլինի ամբողջ ապրիլին Ջուր չի լինելու․ հասցեներ Պլանային անջատումներ ապրիլի 4-ին ԱՀԿ-ն կոչ է անում պատրաստվել նոր համաճարակի Իսրայելական հարձակման հետևանքով առնվազն 25 մարդ է զոհվել Իսրայելը հարվածել է Սիրիային Նոր մանրամասներ՝ Հրազդանում հայտնի հրուշակագործի ինքնասպանության դեպքով
Կո՞ղմ եք ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրմանը