Երևան, 16.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ձևավորվելով տվյալների կենտրոնների ապագան․ հարցազրույց OCP-ի գործադիր տնօրեն Ջորջ Ճափարիանի հետ

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Open Compute Project-ը (OCP) եղել է տվյալների կենտրոնի ենթակառուցվածքների և տեխնոլոգիաների փոխակերպման առաջնագծում: Կազմակերպությունը, որը հիմնադրվել է տվյալների կենտրոններում նորարարությունն ու կայունությունը խթանելու համար, զգալի ազդեցություն է թողնում ՏՏ և ամպային հաշվարկների ոլորտներում: Երևանում նոյեմբերի 15-ին անցկացված Silicon Mountains-2024 միջազգային տեխնոլոգիական գագաթնաժողովի շրջանակում  OCP-ի գործադիր տնօրեն Ջորջ Չափարիանը NEWS.am Tech-ին տված հարցազրույցում կիսվել է արհեստական բանականության (ԱԲ), կայունության և տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ապագայի վերաբերյալ իր մտքերով:

ԱԲ-ն որպես տվյալների կենտրոններում ներդրումների շարժիչ ուժ

Քննարկելով ներդրումների ապագային վերաբերող հարցերը՝ Ճափարիանն ընդգծեց ԱԲ-ի աճող կարևորությունը տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ձևավորման գործում: «Անշուշտ, ԱԲ-ն դառնում է կիրառման առաջնային տարբերակ՝ խթանելով տվյալների կենտրոնների ստեղծումը», - ասաց նա՝ ընդգծելով, որ ՏՏ ենթակառուցվածքի զարգացման համար ԱԲ-ն այժմ հիմնական ուշադրության կենտրոնում է: Այնուամենայնիվ, նա նշեց, որ ԱԲ կիրառման այլ դեպքեր, ինչպիսիք են մեծ տվյալների վերլուծությունը և բարձր կատարողականության հաշվարկները (HPC), նույնպես կարևոր են մնում:

Ի պատասխան հարցի, թե ինչ է անում OCP համայնքն ԱԲ-ի աճող պահանջարկի հետ, Չափարիանը մատնանշեց, որ համայնքը ներդրումներ է կատարում այնպիսի կարևոր ոլորտներում, ինչպիսիք են տվյալների կենտրոնների հովացումը, փոխկապակցումը, էլեկտրաէներգիայի բաշխումը սերվերների դարակների ներսում և բարձր արագությամբ հիշողությունը: «ԱԲ-ի ձևավորմանը հնարավոր չէ հասնել առանց կայունության հետ կապված բազմաթիվ ներդրումների»,- հավելեց նա՝ ընդգծելով էներգաարդյունավետ ՏՏ սարքավորումների և ջերմության վերաօգտագործման կարևորությունը շրջակա միջավայրի վրա տվյալների կենտրոնների ազդեցությունը նվազեցնելու համար:

OCP-ի ազդեցությունը տվյալների կենտրոնների նախագծման վրա

Ավելի քան 12 տարի OCP-ն կարևոր դերակատարում է ունեցել տվյալների կենտրոնների նախագծման և շահագործման վերաձևավորման գործում ողջ աշխարհում: Չափարիանը կարևորեց OCP Ready™ ծրագիրը, որն առանցքային դեր է խաղացել՝ ապահովելու, որ տվյալների կենտրոնների նոր սարքավորումներն ունենան OCP-ի կողմից հաստատված սարքավորումների աջակցություն: «Նորագույն տվյալների կենտրոններից շատերը, որոնք նախագծված են, կառուցված են այնպես, որպեսզի համապատասխանեն այդ պայմաններին, լայն ազդեցություն ունեն տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության վրա»,- ասաց նա:

OCP-ի ազդեցությունը կարող է նաև չափվել ֆինանսապես: International Data Corporation-ի անկախ ուսումնասիրությունը կանխատեսում է, որ 2024-ը OCP-ի կողմից հաստատված բնութագրերի հիման վրա տվյալների կենտրոնի սարքավորումների գնորդները մոտ 41 միլիարդ դոլարի գործարքներ կիրականացնեն, ընդ որում՝ ակնկալվում է, որ այդ թիվը մինչև 2028-ը կաճի մինչև 74 միլիարդ դոլար:

«OCP-ն հնարավորություն է տալիս ցանկացած չափի կորպորացիաներին, անհատներին ազդեցություն ունենալ տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության ապագայի վրա: Խրախուսելով և նույնիսկ պարտադրելով համագործակցություն՝ OCP Համայնքը մարդկանց հնարավորություն է տալիս մտածել այլ կերպ և ավելի համագործակցաբար»,- ավելացրեց նա:

George Tchaparian - 2.JPG (982 KB)

Տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաներում նորարարությունների խթանում

OCP-ն պատասխանատու է տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ոլորտում բազմաթիվ նորարարությունների համար: Չափարիանը կարևորեց բաց չիպերի տնտեսության (Open Chiplet Economy) զարգացումը, որը վաճառողներին հնարավորություն է տալիս առաջարկել առանձին չիպեր՝ ինտեգրված մեկ միասնական համակարգի փաթեթում: Այս առաջընթացը թույլ է տալիս ավելի բարդ լուծումներ՝ հարմարեցված հատուկ ոլորտներին, ինչպիսիք են արհեստական բանականությունը, բարձր կատարողականություն պահանջող հաշվարկները, սվիատիեզերական ոլորտը և այլն:

Հեղուկ սառեցման մեթոդին անցումը արագացնելու համար OCP համայնքը մշակում է ստանդարտներ հեղուկ հովացման միակցիչների, հեղուկների բաշխման համակարգերի կառուցման և հենց հեղուկների համար գործառնական պարամետրերի համար:

Բացի դրանից՝ ապահովելու համար, որ շատ մեծ տվյալների կենտրոններից տեխնոլոգիաների փոխանցումը փոքր ձեռնարկությունների ներքին տվյալների կենտրոններ, OCP համայնքը վերանախագծել է տվյալների կենտրոնի սերվերները, որպեսզի դրանք լինեն բարձր մոդուլային՝ թույլ տալով ճիշտ չափել սերվերի հզորությունը և բաղադրիչների վերաօգտագործումը մատակարարման ողջ շղթայում և նպաստելով ծախսերի կրճատմանն ու արդյունավետությանը:

Կայուն զարգացումը՝ OCP-ի առաքելության հիմքում

Կայուն զարգացումը երկար ժամանակ եղել է OCP-ի հիմնական առաջնահերթությունը, և Ճափարիանը վերահաստատեց, որ կազմակերպության առաքելությունը ներառում է տվյալների կենտրոններն ավելի էներգաարդյունավետ և էկոլոգիապես մաքուր դարձնելը: OCP համայնքն աշխատում է տարբեր նախաձեռնությունների վրա, ներառյալ տվյալների կենտրոններում և ՏՏ սարքավորումներում ածխածնի հետքի կրճատումը, ինչպես նաև ՏՏ արդյունավետությունը չափելու նոր չափանիշների մշակումը:

Ճափարիանն անդրադարձավ նաև ածխածնի արտանետումների դեմ պայքարի OCP-ի ջանքերին՝ նշելով iMasons-ի հետ համագործակցությունը՝ ածխածնի բացահայտման մակնշման ստանդարտացված մեթոդաբանություն ստեղծելու համար: Նա նաև քննարկեց OCP-ի աշխատանքը՝ բետոնն ավելի կայուն դարձնելու ուղղությամբ, ինչը քայլ է դեպի տվյալների կենտրոնների կառուցման գործում ածխածնի ազդեցությունը նվազեցնելու ուղղությամբ: «Ցեմենտի կրճատմամբ մենք կարող ենք 80%-ով նվազեցնել ածխածնի արտանետումները», - նշեց նա՝ մատնանշելով այնպիսի նորամուծություններ, ինչպիսիք են խարամը և ածխի այրումից ստացված արտադրանքը՝ որպես ավանդական բետոնի հնարավոր այլընտրանքներ:

George Tchaparian - 3.JPG (961 KB)

ԱԲ դերը ապագա տվյալների կենտրոններում

Քանի որ ԱԲ-ն շարունակում է փոխակերպել արդյունաբերությունները, պարզ է, որ դրա ինտեգրումը տվյալների կենտրոնի գործառնություններին կարևոր նշանակություն կունենա: Ճափարիանը քննարկեց OCP-ի նախաձեռնողական մոտեցումը՝ վկայակոչելով կազմակերպության ԱԲ ռազմավարական նախաձեռնությունը (AI Strategic Initiative), որը կենտրոնացած է ԱԲ կլաստերների և դրանց աջակցող տվյալների կենտրոնների համար բաց ստանդարտների հաստատման վրա: «OCP-ն իր «ԱԲ՝ բաց համակարգերի համար» ռազմավարական նախաձեռնությամբ կազդի ամբողջ շուկայի վրա՝ բազմաֆունկցիոնալ բաց ԱԲ կլաստերի մատակարարման շղթայով»,- ասաց նա՝ ընդգծելով, որ այս մոտեցումը կնվազեցնի ռիսկերն ու ծախսերը և կարագացնի շուկայի կողմից դրա ընդունումը:

ԱԲ ինտեգրումը տվյալների կենտրոնների կառավարմանը կարող է նաև հանգեցնել ավելի ավտոմատացված գործողությունների: «Մենք դիտարկում ենք, թե ինչպես կարող է արհեստական բանականությունն օգտագործվել տվյալների կենտրոնի գործառնությունների ավտոմատացման համար», - բացատրեց Ճափարիանը: Նա նաև նշեց ԱԲ և թվային երկվորյակ տեխնոլոգիաների կիրառման ներուժը՝ տվյալների կենտրոնների պլանավորումը օպտիմալացնելու և չօգտագործված հզորությունը նվազեցնելու համար:

Տվյալների մեծ կենտրոններում մարտահրավերների հաղթահարում

Չնայած այս առաջընթացին, մեծածավալ տվյալների կենտրոնների առջև ծառացած մարտահրավերները մնում են զգալի: Էլեկտրաէներգիան, հովացումը և կայուն զարգացումն ամենամեծ մտահոգություններից են, հատկապես, քանի որ ԱԲ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը պահանջում է ավելի շատ էներգիա և հովացման ռեսուրսներ: «Մենք փորձում ենք հասկանալ, թե ինչպես կառուցենք 250 կՎտ հզորությամբ դարակ, ինչպես պահել այն սառը վիճակում և արդյո՞ք դա կարելի է անել կայուն ճանապարհով»,- ասաց Չափարիանը:

«Սրանք մեծ խնդիրներ են. մեծ ջանքեր են գործադրվում այս մարտահրավերները լուծելու համար, և մենք պետք է տեսնենք, թե ինչպես կզարգանան տեխնոլոգիաները հաջորդ տարիների ընթացքում՝ այս մարտահրավերներին դիմակայելու համար»,- հավելեց նա:

George Tchaparian - 4.JPG (916 KB)

OCP-ի գլոբալ հասանելիությունը և ապագա նպատակները

Նայելով առաջ՝ Ճափարիանը տեսնում է, որ OCP նախագիծը շարունակում է խթանել համագործակցությունը տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության մեջ: «OCP-ի առաքելությունը վերջին տարիներին եղել է շատ կայուն մնալ՝ պահպանելով հիպերմասշտաբային տվյալների կենտրոնների վրա կենտրոնացված համայնք, որն առաջ է մղում տվյալների կենտրոնի արդյունաբերությունը բոլորի համար՝ բավարարելով այսօրվա շուկայի պահանջները և ձևավորելով ապագան», - ասաց նա: Սա ներառում է համագործակցային մոտեցում, որը միավորում է ՏՏ ոլորտի վաճառողներին, տվյալների կենտրոնների սարքավորումների մատակարարներին, հեռահաղորդակցության ընկերություններին և այլոց՝ ընդհանուր խնդիրները լուծելու համար:

Անդրադառնալով OCP-ի հետագա ընդլայնմանը՝ Չափարիանը լավատեսություն հայտնեց նոր շրջաններ դրա հասանելիությունն ընդլայնելու վերաբերյալ: «Մենք միշտ ձգտում ենք ընդլայնել OCP-ի հասանելիությունը դեպի նոր երկրներ և աշխարհագրություններ»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ իրենք վերջերս լրիվ դրույքով աշխատող են վարձել Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Աֆրիկայի տարածաշրջաններում:

Մասնավորապես Հայաստանը հետաքրքրության ոլորտ է, քանի որ երկրում գործում են տվյալների մի քանի կենտրոններ։ «Այս շաբաթ իմ այցը և բազմաթիվ մարդիկ, որոնց ես հանդիպել եմ, լավ մեկնակետ են այս հարցում, և մենք պետք է տեսնենք, թե արդյոք կարո՞ղ ենք շարունակել պահպանել այս իմպուլսը ԱՄՆ իմ վերադառնալուց հետո»,- ասաց նա՝ հույս հայտնելով, որ ավելի շատ հայկական ներկայացուցչություն տեսնել OCP-ի ապագա գագաթնաժողովներին։

«Հուսով եմ, որ ապրիլի 29-ին և 30-ին Իռլանդիայում` Դուբլինում կայանալիք OCP-ի Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Աֆրիկայի երկրների մեր հաջորդ գագաթնաժողովում կտեսնենք հայկական շատ ներկայություն: Դա կլինի երկու օր, երբ կցուցադրվեն տվյալների կենտրոնների սարքավորումների և ՏՏ սարքավորումների վերջին նորարարությունները՝ ինժեներական մանրակրկիտ պրեզենտացիաներով այն մասին, թե ինչ է լինելու հաջորդիվ»,- նշեց նա:

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/+l9xjL01DqrowZjUy

Օգոստոսին Հայաստան է այցելել 227,026 զբոսաշրջիկՖուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը Մոլդովայի ընտրանու հետ ոչ-ոքի խաղացWildberries-ը թույլ է տվել հաճախորդներին զեղչեր խնդրել վաճառողներիցԱնձրև և ամպրոպ, քամու ուժգնացում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՀայաստան-Չեռնոգորիա խաղի տոմսերն արդեն վաճառվում ենԱրցախից հետո՝ Հայաստան․ ինչի՞ համար է Ադրբեջանը կեղծում պատմությունը. Կարպիս ՓաշոյանReuters․ Սաուդյան Արաբիան եվրոպացիներին զգուշացրել է նավթի մատակարարումների կրճատման մասինՇղթայական ավտովթար՝ Արարատի մարզում․ Այնթապում բախվել է 4 ավտոմեքենա, կա վիրավորԼիտվայի պաշտպանության նախարարության պնդմամբ՝ անցած գիշեր խոցված ԱԹՍ-ը պայթուցիկ էր տեղափոխումԱյս տարի «Ոսկե գնդակը» պետք է բաժին հասնի Յամալին․ Գաբրիել ԺեզուսԶՊՄԿ-ն ներկայացրել է կայուն զարգացման 2025 թվականի հաշվետվությունը՝ նոր գնահատումներով և կլիմայական ռազմավարությամբՊատրաստ եմ պատասխանել Պուտինի կամ Լավրովի զանգերին․ ԿալլասՍեպտեմբերի 16-ին Ջերմուկի կամուրջը փակ է լինելուԱնթիլիասի Մայրավանքում Հայաստանի անկախության 35-ամյակին նվիրված հանրապետական մաղթանք կկատարվիՆիդերլանդներում գնացքների երթևեկության խափանումներից հետո կասկածներ են առաջացել դիվերսիայի վերաբերյալՀայաստանի արժանապատվությունը նվաստացնող ադրբեջանական հայտարարություններին ՔՊ-ն վախենում է պատասխանել. Արամ Վարդևանյան«Renault»-ը Առատաշեն գյուղի «Առատաշեն վայների» գինու գործարանի մոտ գլխիվայր շրջվել էԱրժանապատվության մասին խոսելիս` նայեք ձեզ, նայեք ձեր ուժին, լսե՛ք ձեր ղեկավարի հայտարարությունները. Մարիաննա ՂահրամանյանԴեպի հայկական մեծ երազանք. արվել է Նոայի նոր մարզադաշտի կառուցման առաջին մեծածավալ քայլըՇրջայց Gyurjyan Cascade և Firdus Prime Residence թաղամասերում. ներկայացվել են շինարարական աշխատանքների ընթացքն ու առաջիկա ծրագրերըՖիդանն ու Ալիևը քննարկել են էներգետիկ համագործակցությունըՔՊ-ի կողմից Եկեղեցու դեմ բռնաճնշումները Բաքվի դիկտատորին տվել են մեր կրոնի դեմ գործելու ազատություն․ Սյուզաննա ԱվետիսյանՏիգրանաշենը և սահմանամերձ մյուս գյուղերը պետք է զարգանան․ պատերազմ բերողը դուք եք․ Շիրազ ՄանուկյանՏիգրանաշենում մեզ ասացին՝ առաջին անգամ են պաշտոնյա տեսնում իրենց գյուղում․ ինչու՞ մեկ անգամ չեք գնացել այդ գյուղ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԺողովո'ւրդ, կարո՞ղ եք խոստանալ, որ դպրոցներ չեք փակելու․ Տիգան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինՔՊ-ում Արարատ համայնքի խոշորացման հետ կապված մտահոգություններ կան․ Արամ ՎարդևանյանՔՊ-ն խոշորացված համայնքները կրկին խոշորացնում է․ Անդրանիկ ԳևորգյանԱրցախցիների վերադարձի իրավունքի հարցը երբեք չի եղել Փաշինյանի որոշման տիրույթում. Ավետիք ՉալաբյանՕրենքը բերել եք՝ ձեր հագով կարելու․ Մամիկոն ԱսլանյանՔՊ-ի բերած այս փոփոխության մեջ մի մարդու անուն ազգանուն է բացակայում, որը կարող եք ավելացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՊատերազմի կոչ չէ Արցախի հայկական ժառանգությունը պաշտպանելը. Մարիաննա Ղահրամանյան20 տարի ապրած մարդիկ էլ կային, ուզում էին ապրել. Էդգար Ղազարյանը՝ ՔՊ-ականներինԴուք համազգային բառի հետ խնդիր ունեք, դուք «ժողովուրդ» բառի հետ խնդիր ունեք, որովհետև «ժողովրդից» կտրվել եք, բայց այդպես չի մնալու. Արամ ՎարդևանյանՀամայնքները խոշորացնելուց առաջ ո՞ր համայքների բնակիչների կարծիքն եք հաշվի առել․ Անդրանիկ Գևորգյանը՝ ՔՊ-ինԵրբ Փաշինյանը գրում է Ալիևի սահմանադրությունը. Արեգա Հովսեփյան Ուժեղ Հայաստանում լինելու է իրավունքի գերակայություն, լինելու է քաղաքացիական համերաշխության ամրապնդում, ոչ թե՝ միմյանց նկատմամբ ատելության տարածում. Արամ ՎարդևանյանՆույնիսկ Արցախի էթնիկ զտումը շատ հայերի համար դաս չի եղել. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի ինքնիշխանության մասին խոսում է մի իշխանություն, որն Ալիևի սեղանին է դրել Հայաստանի տարածքը՝ որպես սակարկության առարկա. Իրինա ՅոլյանՓաշինյանը Հայաստանի տնտեսական կայունությունը ռիսկի է ենթարկում. Արեգ ՍավգուլյանՍրբուհի Գալյան, Ձեր տոնը փոխե՛ք, Դուք հաշվետու եք Ազգային ժողովին․ Իրինա ՅոլյանԻշխանություններն ամեն գնով ճնշում են ազատամտության ցանկացած դրսևորում. Մենուա ՍողոմոնյանՊատգամավորներին դիտողություն անել չի՛ կարելի․ Էդգար Ղազարյանը՝ Սրբուհի Գալյանին«ՀայաՔվե»-ն միացել է Արցախի հայկական ժառանգության պաշտպանության վերաբերյալ բողոք-դիմումինԱյնպիսի տպավորություն է, որ այստեղ նստած է իշխանությունը, ոչ թե ընդդիմությունը, համբերե՛ք, այսպես էլ լինելու, շատ չի մնացել. Դավիթ ՂազինյանԽտրական մոտեցում կա այն համայնքների նկատմամբ, որտեղ ընդդիմադիր համայնքապետեր կան. Լենա ՄաթևոսյանՀանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան Արագ աճ, որակյալ զարգացում․ Ֆասթ Բանկի առաջիկա զարգացման 4 ուղենիշերը «Բարգավաճ Հայաստան»-ը անկախ բոլոր անարդարություններից շարունակելու է իր դերակատարությունն ունենալ Հայաստանի հանրային, քաղաքական կյանքում. հայտարարություն