Երևան, 01.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ձևավորվելով տվյալների կենտրոնների ապագան․ հարցազրույց OCP-ի գործադիր տնօրեն Ջորջ Ճափարիանի հետ

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Open Compute Project-ը (OCP) եղել է տվյալների կենտրոնի ենթակառուցվածքների և տեխնոլոգիաների փոխակերպման առաջնագծում: Կազմակերպությունը, որը հիմնադրվել է տվյալների կենտրոններում նորարարությունն ու կայունությունը խթանելու համար, զգալի ազդեցություն է թողնում ՏՏ և ամպային հաշվարկների ոլորտներում: Երևանում նոյեմբերի 15-ին անցկացված Silicon Mountains-2024 միջազգային տեխնոլոգիական գագաթնաժողովի շրջանակում  OCP-ի գործադիր տնօրեն Ջորջ Չափարիանը NEWS.am Tech-ին տված հարցազրույցում կիսվել է արհեստական բանականության (ԱԲ), կայունության և տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ապագայի վերաբերյալ իր մտքերով:

ԱԲ-ն որպես տվյալների կենտրոններում ներդրումների շարժիչ ուժ

Քննարկելով ներդրումների ապագային վերաբերող հարցերը՝ Ճափարիանն ընդգծեց ԱԲ-ի աճող կարևորությունը տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ձևավորման գործում: «Անշուշտ, ԱԲ-ն դառնում է կիրառման առաջնային տարբերակ՝ խթանելով տվյալների կենտրոնների ստեղծումը», - ասաց նա՝ ընդգծելով, որ ՏՏ ենթակառուցվածքի զարգացման համար ԱԲ-ն այժմ հիմնական ուշադրության կենտրոնում է: Այնուամենայնիվ, նա նշեց, որ ԱԲ կիրառման այլ դեպքեր, ինչպիսիք են մեծ տվյալների վերլուծությունը և բարձր կատարողականության հաշվարկները (HPC), նույնպես կարևոր են մնում:

Ի պատասխան հարցի, թե ինչ է անում OCP համայնքն ԱԲ-ի աճող պահանջարկի հետ, Չափարիանը մատնանշեց, որ համայնքը ներդրումներ է կատարում այնպիսի կարևոր ոլորտներում, ինչպիսիք են տվյալների կենտրոնների հովացումը, փոխկապակցումը, էլեկտրաէներգիայի բաշխումը սերվերների դարակների ներսում և բարձր արագությամբ հիշողությունը: «ԱԲ-ի ձևավորմանը հնարավոր չէ հասնել առանց կայունության հետ կապված բազմաթիվ ներդրումների»,- հավելեց նա՝ ընդգծելով էներգաարդյունավետ ՏՏ սարքավորումների և ջերմության վերաօգտագործման կարևորությունը շրջակա միջավայրի վրա տվյալների կենտրոնների ազդեցությունը նվազեցնելու համար:

OCP-ի ազդեցությունը տվյալների կենտրոնների նախագծման վրա

Ավելի քան 12 տարի OCP-ն կարևոր դերակատարում է ունեցել տվյալների կենտրոնների նախագծման և շահագործման վերաձևավորման գործում ողջ աշխարհում: Չափարիանը կարևորեց OCP Ready™ ծրագիրը, որն առանցքային դեր է խաղացել՝ ապահովելու, որ տվյալների կենտրոնների նոր սարքավորումներն ունենան OCP-ի կողմից հաստատված սարքավորումների աջակցություն: «Նորագույն տվյալների կենտրոններից շատերը, որոնք նախագծված են, կառուցված են այնպես, որպեսզի համապատասխանեն այդ պայմաններին, լայն ազդեցություն ունեն տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության վրա»,- ասաց նա:

OCP-ի ազդեցությունը կարող է նաև չափվել ֆինանսապես: International Data Corporation-ի անկախ ուսումնասիրությունը կանխատեսում է, որ 2024-ը OCP-ի կողմից հաստատված բնութագրերի հիման վրա տվյալների կենտրոնի սարքավորումների գնորդները մոտ 41 միլիարդ դոլարի գործարքներ կիրականացնեն, ընդ որում՝ ակնկալվում է, որ այդ թիվը մինչև 2028-ը կաճի մինչև 74 միլիարդ դոլար:

«OCP-ն հնարավորություն է տալիս ցանկացած չափի կորպորացիաներին, անհատներին ազդեցություն ունենալ տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության ապագայի վրա: Խրախուսելով և նույնիսկ պարտադրելով համագործակցություն՝ OCP Համայնքը մարդկանց հնարավորություն է տալիս մտածել այլ կերպ և ավելի համագործակցաբար»,- ավելացրեց նա:

George Tchaparian - 2.JPG (982 KB)

Տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաներում նորարարությունների խթանում

OCP-ն պատասխանատու է տվյալների կենտրոնների տեխնոլոգիաների ոլորտում բազմաթիվ նորարարությունների համար: Չափարիանը կարևորեց բաց չիպերի տնտեսության (Open Chiplet Economy) զարգացումը, որը վաճառողներին հնարավորություն է տալիս առաջարկել առանձին չիպեր՝ ինտեգրված մեկ միասնական համակարգի փաթեթում: Այս առաջընթացը թույլ է տալիս ավելի բարդ լուծումներ՝ հարմարեցված հատուկ ոլորտներին, ինչպիսիք են արհեստական բանականությունը, բարձր կատարողականություն պահանջող հաշվարկները, սվիատիեզերական ոլորտը և այլն:

Հեղուկ սառեցման մեթոդին անցումը արագացնելու համար OCP համայնքը մշակում է ստանդարտներ հեղուկ հովացման միակցիչների, հեղուկների բաշխման համակարգերի կառուցման և հենց հեղուկների համար գործառնական պարամետրերի համար:

Բացի դրանից՝ ապահովելու համար, որ շատ մեծ տվյալների կենտրոններից տեխնոլոգիաների փոխանցումը փոքր ձեռնարկությունների ներքին տվյալների կենտրոններ, OCP համայնքը վերանախագծել է տվյալների կենտրոնի սերվերները, որպեսզի դրանք լինեն բարձր մոդուլային՝ թույլ տալով ճիշտ չափել սերվերի հզորությունը և բաղադրիչների վերաօգտագործումը մատակարարման ողջ շղթայում և նպաստելով ծախսերի կրճատմանն ու արդյունավետությանը:

Կայուն զարգացումը՝ OCP-ի առաքելության հիմքում

Կայուն զարգացումը երկար ժամանակ եղել է OCP-ի հիմնական առաջնահերթությունը, և Ճափարիանը վերահաստատեց, որ կազմակերպության առաքելությունը ներառում է տվյալների կենտրոններն ավելի էներգաարդյունավետ և էկոլոգիապես մաքուր դարձնելը: OCP համայնքն աշխատում է տարբեր նախաձեռնությունների վրա, ներառյալ տվյալների կենտրոններում և ՏՏ սարքավորումներում ածխածնի հետքի կրճատումը, ինչպես նաև ՏՏ արդյունավետությունը չափելու նոր չափանիշների մշակումը:

Ճափարիանն անդրադարձավ նաև ածխածնի արտանետումների դեմ պայքարի OCP-ի ջանքերին՝ նշելով iMasons-ի հետ համագործակցությունը՝ ածխածնի բացահայտման մակնշման ստանդարտացված մեթոդաբանություն ստեղծելու համար: Նա նաև քննարկեց OCP-ի աշխատանքը՝ բետոնն ավելի կայուն դարձնելու ուղղությամբ, ինչը քայլ է դեպի տվյալների կենտրոնների կառուցման գործում ածխածնի ազդեցությունը նվազեցնելու ուղղությամբ: «Ցեմենտի կրճատմամբ մենք կարող ենք 80%-ով նվազեցնել ածխածնի արտանետումները», - նշեց նա՝ մատնանշելով այնպիսի նորամուծություններ, ինչպիսիք են խարամը և ածխի այրումից ստացված արտադրանքը՝ որպես ավանդական բետոնի հնարավոր այլընտրանքներ:

George Tchaparian - 3.JPG (961 KB)

ԱԲ դերը ապագա տվյալների կենտրոններում

Քանի որ ԱԲ-ն շարունակում է փոխակերպել արդյունաբերությունները, պարզ է, որ դրա ինտեգրումը տվյալների կենտրոնի գործառնություններին կարևոր նշանակություն կունենա: Ճափարիանը քննարկեց OCP-ի նախաձեռնողական մոտեցումը՝ վկայակոչելով կազմակերպության ԱԲ ռազմավարական նախաձեռնությունը (AI Strategic Initiative), որը կենտրոնացած է ԱԲ կլաստերների և դրանց աջակցող տվյալների կենտրոնների համար բաց ստանդարտների հաստատման վրա: «OCP-ն իր «ԱԲ՝ բաց համակարգերի համար» ռազմավարական նախաձեռնությամբ կազդի ամբողջ շուկայի վրա՝ բազմաֆունկցիոնալ բաց ԱԲ կլաստերի մատակարարման շղթայով»,- ասաց նա՝ ընդգծելով, որ այս մոտեցումը կնվազեցնի ռիսկերն ու ծախսերը և կարագացնի շուկայի կողմից դրա ընդունումը:

ԱԲ ինտեգրումը տվյալների կենտրոնների կառավարմանը կարող է նաև հանգեցնել ավելի ավտոմատացված գործողությունների: «Մենք դիտարկում ենք, թե ինչպես կարող է արհեստական բանականությունն օգտագործվել տվյալների կենտրոնի գործառնությունների ավտոմատացման համար», - բացատրեց Ճափարիանը: Նա նաև նշեց ԱԲ և թվային երկվորյակ տեխնոլոգիաների կիրառման ներուժը՝ տվյալների կենտրոնների պլանավորումը օպտիմալացնելու և չօգտագործված հզորությունը նվազեցնելու համար:

Տվյալների մեծ կենտրոններում մարտահրավերների հաղթահարում

Չնայած այս առաջընթացին, մեծածավալ տվյալների կենտրոնների առջև ծառացած մարտահրավերները մնում են զգալի: Էլեկտրաէներգիան, հովացումը և կայուն զարգացումն ամենամեծ մտահոգություններից են, հատկապես, քանի որ ԱԲ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը պահանջում է ավելի շատ էներգիա և հովացման ռեսուրսներ: «Մենք փորձում ենք հասկանալ, թե ինչպես կառուցենք 250 կՎտ հզորությամբ դարակ, ինչպես պահել այն սառը վիճակում և արդյո՞ք դա կարելի է անել կայուն ճանապարհով»,- ասաց Չափարիանը:

«Սրանք մեծ խնդիրներ են. մեծ ջանքեր են գործադրվում այս մարտահրավերները լուծելու համար, և մենք պետք է տեսնենք, թե ինչպես կզարգանան տեխնոլոգիաները հաջորդ տարիների ընթացքում՝ այս մարտահրավերներին դիմակայելու համար»,- հավելեց նա:

George Tchaparian - 4.JPG (916 KB)

OCP-ի գլոբալ հասանելիությունը և ապագա նպատակները

Նայելով առաջ՝ Ճափարիանը տեսնում է, որ OCP նախագիծը շարունակում է խթանել համագործակցությունը տվյալների կենտրոնների արդյունաբերության մեջ: «OCP-ի առաքելությունը վերջին տարիներին եղել է շատ կայուն մնալ՝ պահպանելով հիպերմասշտաբային տվյալների կենտրոնների վրա կենտրոնացված համայնք, որն առաջ է մղում տվյալների կենտրոնի արդյունաբերությունը բոլորի համար՝ բավարարելով այսօրվա շուկայի պահանջները և ձևավորելով ապագան», - ասաց նա: Սա ներառում է համագործակցային մոտեցում, որը միավորում է ՏՏ ոլորտի վաճառողներին, տվյալների կենտրոնների սարքավորումների մատակարարներին, հեռահաղորդակցության ընկերություններին և այլոց՝ ընդհանուր խնդիրները լուծելու համար:

Անդրադառնալով OCP-ի հետագա ընդլայնմանը՝ Չափարիանը լավատեսություն հայտնեց նոր շրջաններ դրա հասանելիությունն ընդլայնելու վերաբերյալ: «Մենք միշտ ձգտում ենք ընդլայնել OCP-ի հասանելիությունը դեպի նոր երկրներ և աշխարհագրություններ»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ իրենք վերջերս լրիվ դրույքով աշխատող են վարձել Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Աֆրիկայի տարածաշրջաններում:

Մասնավորապես Հայաստանը հետաքրքրության ոլորտ է, քանի որ երկրում գործում են տվյալների մի քանի կենտրոններ։ «Այս շաբաթ իմ այցը և բազմաթիվ մարդիկ, որոնց ես հանդիպել եմ, լավ մեկնակետ են այս հարցում, և մենք պետք է տեսնենք, թե արդյոք կարո՞ղ ենք շարունակել պահպանել այս իմպուլսը ԱՄՆ իմ վերադառնալուց հետո»,- ասաց նա՝ հույս հայտնելով, որ ավելի շատ հայկական ներկայացուցչություն տեսնել OCP-ի ապագա գագաթնաժողովներին։

«Հուսով եմ, որ ապրիլի 29-ին և 30-ին Իռլանդիայում` Դուբլինում կայանալիք OCP-ի Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Աֆրիկայի երկրների մեր հաջորդ գագաթնաժողովում կտեսնենք հայկական շատ ներկայություն: Դա կլինի երկու օր, երբ կցուցադրվեն տվյալների կենտրոնների սարքավորումների և ՏՏ սարքավորումների վերջին նորարարությունները՝ ինժեներական մանրակրկիտ պրեզենտացիաներով այն մասին, թե ինչ է լինելու հաջորդիվ»,- նշեց նա:

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/+l9xjL01DqrowZjUy

Հրդեհ Գյումրի քաղաքում Ամենատաք փետրվարը դիտվել է 2018 թվականին Մեքենան հայտնվել է ջրատարում․ կան տուժածներ Հռոմի հնագույն եկեղեցիներից մեկում հայտնաբերվել է հրեշտակ Իտալիայի վարչապետի դեմքով Հայաստանում համերգով հանդես կգա LOBODA-ն Հրդեհ Գյումրի քաղաքում Վթար Երևան-Երասխ ավտոճանապարհին․ կան տուժածներ «Չելսիի» կամային հաղթանակը՝ 3:2 (տեսանյութ) Կրասնոդարում բողոքի ցույց է անցկացվել եկեղեցու հանդեպ ՀՀ իշխանությունների քաղաքականության դեմ Եվրո-2026. Հայաստանի հավաքականը պարտվեց խորվաթներին Չի երեւում, որ Ռուսաստանի նախագահն իսկապես խաղաղություն է ցանկանում. Գերմանիայի պաշտպանության նախարար Հրազդանի «Գայի պոստ»-ի մոտ բախվել են «Mercedes»-ը, «Լադա»-ն և «Hyundai Elantra»-ն 10 հազար վոլտ էլեկտրալարի կտրվելու հետևանքով հովվի շունն ու գյուղում հայտնված 3 շնագայլերը, հոսանքահարվել ու սատկել են Ի՞նչ եղանակ է սպասվում փետրվարի 1-ից 3-ը Սաստիկ բքի պատճառով Սպիտակի ոլորանները դժվարանցանելի են կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար ԱՄՆ-ում սկսել են հետաքննել Meta-ին կոդավորված հաղորդագրությունների հասանելիության մասին տեղեկությունից հետո Մայր Աթոռը խստորեն դատապարտում է ՀՀ Սահմանադրության և օրենքների բացահայտ խախտումներով իշխանությունների հերթական միջամտությունը Եկեղեցու ներքին գործերին «Վեոլիա Ջուրը» հայտարարություն է տարածել Նոր աշխատատեղեր լինելու են նաև քո համայնքում․ «Մեր ձևով»Լույսն ու ջերմությունը արդեն շատ մոտ են․ Սուրենյանը հրապարակում է արել Եվրո-2026․ Հայաստանի հավաքականի մեկնարկային կազմը Խորվաթիայի դեմ Գագիկ Ծառուկյանի նոր նախաձեռնությունը մեծ ոգևորություն է առաջացրել երիտասարդների շրջանում Թեհրանում կազմակերպվել են ապաստարաններ մոտ 2,5 մլն մարդու համար Քաղաքացին հունվարին աշխատանքից ազատվում է, բայց պարտավոր է 10,800 դրամները յուրաքանչյուր ամիս վճարել․ սա աննորմալություն է ուղղակի․ Նաիրի Սարգսյան«Նոան» ԱՄԷ-ում կայացած ստուգողական խաղում զիջեց «Լոկոմոտիվ»-ին «Եվրոպան չի գա մեզ փրկելու». Արման Ղուկասյանը՝ իրական քաղաքականության մասին (տեսանյութ) ՔՊ-ականները խուճապի մեջ են Սամվել Կարապետյանի տնտեսական ծրագրի պատճառով․ Անդրանիկ ԳևորգյանԽոշոր հրդեհ՝ Երևանում Իրանական քաղաքում պայթյունի հետևանքով վիրավորվել է 14 մարդ, մեկը՝ մահացել Մուշեղ և Վահան Սրբազաններին նույնպես արգելել են լքել ՀՀ տարածքը Մոսկվայում ձերբակալել են միջուկային հարվածներից պաշտպանության բունկերներ ստեղծողին Անգլերենի միասնական քննություններն անցել են խայտառակ պայմաններում. թեստերը եղել են թերի. ահազանգ Ինչ է առաջարկում «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի» ծրագիրը երիտասարդներին Թրամփը, Նեթանյահուն եւ եվրոպացի առաջնորդները փորձել են անկարգություններ հրահրել Իրանում. Փեզեշքիան Հանրապետության բազմաթիվ շրջաններում ձյուն է գալիս Ուժերի հավասարակշռությունը փոխվում է. Իլոն Մասկ Առանց ուժի իրավունքը դատարկ բառ է․ Արմեն ՄանվելյանՇղթայական ավտովթար Երեւան–Սեւան ճանապարհին «ռեԱրմենիա» նորաստեղծ ակադեմիան ներգրավել է 10 մլն ԱՄՆ դոլար ընդհանուր գնահատմամբ ներդրում և սկսում է AI կրթության ու տեխնոլոգիաների արտահանումըՈրպես անհետ կորած որոնվող 16-ամյա Լաուրա Խնկիկյանը հայտնաբերվել է Փաշինյանն ասում է ընտրեք ինձ, որ խաղաղությունը երաշխավորված լինի․ Մենուա Սողոմոնյան2005 թվականից գործող Տաշիրի կարի ֆաբրիկան այսօր Լոռու մարզի խոշոր գործատուներից մեկն էԱշխատելու համար մարդկանց արտերկիր մեկնելը լուծում չէ․ «Մեր ձևով»Սուրենն ու Ալենը Աղդամի հարցում 100 տոկոսով ճիշտ էին. Աղդամը հաստատ իրենց հայրենիքն է․ Զաքարյան Սա խաղաղության ու պատերազմի ընտրություն չէ, սա հանձնվելու կամ դիմադրելու հարց է․ Ավետիք ՉալաբյանԱննայի հայրը՝ Արա Մկրտչյանը, արդարացվեց․ թեմային անդրադառնալն այլևս ձեռնտու չէ․ Տիգրան ԱբրահամյանԱրցախը ոչնչացվել է, հերթը Սյունիքինն է․ էթնիկ զտումից՝ հայերի արտամղում. Սուրեն Սուրենյանց (տեսանյութ) Իրանի իշխանությունները պետք են վերանայեն իրենց վարքագիծը, որպեսզի արտաքին ուժերին միջամտելու առիթ չտան. Փեզեշքիան Այսօր դուք Եկեղեցու պառակտման գործին եք միացել, մինչդեռ վերջին մեկ տարվա ընթացքում Ադրբեջանը իրականացրել է տասնյակից ավելի զորավարժություններ. Աննա ՂուկասյանՍպասվում են տեղումներ՝ ձյան և ձնախառն անձրևի տեսքով․ օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա