Երևան, 12.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Դեկտեմբերի 1-ին նշվում է ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օր, ՄԱԿ-ի միջազգային օր, նշվում է դեկտեմբերի 1-ին։ Առաջին անգամ հռչակվել է 1988 թվականին։ Օրը սահմանվել է ՄԻԱՎ վարակի տարածման հետևանքով առաջացած ՁԻԱՀ-ի համաճարակի մասին իրազեկվածության բարձրացման նպատակով, ինչպես նաև համարվում է այդ հիվանդության զոհերի հիշատակի օր։ Աշխարհի բազմաթիվ պետական, հասարակական և բժշկական կազմակերպություններ այս օրը անցկացնում են տեղեկատվական միջոցառումներով։

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա նպատակն է բարձրացնել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ գլոբալ իրազեկվածությունը և համաճարակի դեմ միջազգային համերաշխության ցուցադրումը։ Այդ օրը պետական և մասնավոր հատվածի գործընկերներին տրամադրվում է պանդեմիայի կարգավիճակի մասին տեղեկատվություն տարածելու և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման և բուժման, ինչպես նաև այդ հիվանդության բարձր տարածվածություն ունեցող երկրներում և ամբողջ աշխարհում հիվանդ մարդկանց խնամքի առավել իրատեսական հնարավորություն։

ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի գնահատականներով՝ 15-49 տարեկան 35,7 միլիոն մարդ վարակված է ՄԻԱՎ-ով, որոնցից 26 միլիոնը՝ աշխատող մարդիկ են։ Եթե հաշվարկներում ներառվեն աշխատանքային տարիքի բոլոր կատեգորիաների, այդ թվում՝ մինչև 64 տարեկան անձանց տվյալները, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր աշխատում են ոչ ֆորմալ տնտեսությունում տանը և տնից դուրս, ապա ՄԻԱՎ-ով վարակված մարդկանց թիվը, որոնք պատկանում են աշխատողների կատեգորիային կհասնի 36,5 միլիոնի։

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա նախաձեռնությունն առաջին անգամ մշակվել է 1987 թվականի օգոստոսին Ջեյմս Վ. Բուննի և Թոմաս Նետերի (James W. Bunn, Thomas Netter) կողմից՝ Ժնևում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի գլոբալ ծրագրի հանրային տեղեկատվության հարցերով աշխատակիցների կողմից։ ՁԻԱՀ-ի գլոբալ ծրագրի տնօրենը համարվում է Ջոնաթան Մաննը։

Բունն առաջարկել է դեկտեմբերի 1-ը՝ արևմտյան ԶԼՄ-ներում լուսաբանումն ապահովելու համար, ինչը, նրա կարծիքով, կենսական նշանակություն է ունեցել ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա հաջողության համար։ Նա կարծում է, որ քանի որ 1988 թվականը ԱՄՆ-ում ընտրությունների տարի էր, զանգվածային լրատվամիջոցները կհոգան ընտրությունների լուսաբանմանը և կցանկանան թարմ պատմություն գտնել։

ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագիրը սկսել է գործել 1996 թվականին՝ ստանձնելով ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրվա պլանավորումն ու առաջխաղացումը (առանց նախնական մեկնարկի)։

2004 թվականին ՁԻԱՀ-ի դեմ համաշխարհային արշավը դարձել է ինքնուրույն կազմակերպություն։

Առաջին մուտքի երկրի սխալ նշումը կարող է հանգեցնել մուտքի արգելքի կամ հարկադիր վերադարձի․ դեսպանատունՊուտինը վստահ է, որ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը կկայունանաՊահանջում եմ, որ պաշտոնական Երևանը միջազգային կառույցներին դիվանագիտական նոտա հղի. Էդմոն ՄարուքյանՍեպտեմբերի 13-ին կկայանա Buissup Challenge-ի պաշտոնական փակումըԻրանը և տարածաշրջանի երկրները կքննարկեն Հորմուզի նեղուցի հարցըՉկալովկայում բախվել են «Mercedes»-ն ու «Nissan»-ը. կան վիրավորներԻջևանում թալանել են «Արդշինբանկ»-ի մասնաճյուղը․ օպերատիվ խումբը բանկը հայտնաբերել է տակնուվրա եղածAVA Residences Interiors by ELIE SAAB Maison. շինարարության մեկնարկը ԵրևանումԹրամփը վստահ է, որ Հորմուզի նեղուցում նավագնացության հետ կապված իրավիճակը հաջողությամբ կկարգավորվիՄենք հավաքում ենք բոլոր այն հարցերը, որոնք հետաքրքրում են քաղաքացիներին․ ՈՒժեղ ՀայաստանՎեհափառն անդրադարձել է Հայոց Եկեղեցու ազգապահպան առաքելությանըՖրանսիայում գնացքի վթարի հիմնական վարկած է դիտարկվում կանխամտածված միջամտությունըԿարեն Խաչանովը ԱՄՆ բաց առաջնությունում իր խաղի համար վաստակել է 1.45 միլիոն դոլարԱստանայում կինը 15-րդ հարկից ընկել է մանկասայլակի վրա․ կինը և երեխան մահացել ենBRICS-ի երկրները կոչ են արել պահպանել հրադադարը ԳազայումՉի՛ կարելի «քաղաքական գնահատական» ասվածի տակ ստերի տոպրակները բացել. Դավիթ Ղազինյան Պետք է փորձենք խաղաղության պայմանագիրը մեր օգտին ծառայեցնել․ Ավետիք ՉալաբյանՊղնձի համաշխարհային գների աճը Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի և տնտեսության վրա թողնում է ուղղակի, դրական և չափելի ազդեցություն. ԿամենդատյանԲոլոր ոլորտներում իշխանության վարած սխալ քաղաքականությունը մի օր պայթելու է․ Արեգ ՍավգուլյանՀայաստանը հերթական զիջման շեմին է․ նույն մարդիկ, նույն սխալները, նույն արդյունքը. Էդմոն ՄարուքյանՔաղաքացիական հասարակությունը ևս քաղբանտարկյալների համար պետք է իր ձայնը բարձրացնի․ Անահիտ ԱդամյանՅուրաքանչյուր հայի խնդիր կամ ձեռքբերում, որը ընդհանրական է, դա բոլորինս է․ Արսեն Գրիգորյան«Ուժեղ Հայաստան»-ի «ձայները Քոչարյանին տալու» մասին սուտ խոսքի հեղինակները պատասխանատվություն են կրելու․ Նարեկ Կարապետյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս մարդիկ սկսեցին «հոկեյ» խաղալ խոտի վրա. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (12 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Կենսաթոշակը բարձրացվել է, Բաղրամյան պողոտայի ցույցը ցրվել է. «Փաստ»Եկեղեցին մեզ սովորեցնում է լինել բարի․ այսօր մեր ժողովուրդն ամենաշատը բարության կարիքն ունի․ Լիլիթ ԱրզումանյանԳեղեցիկ ժեստ երկակի իմաստով. եվրոպական աջակցությունը Հայաստանին հակառակ արդյունք է տվել. «Փաստ»Մեր ուժը մեր աշխատակիցներն են. Արման ԳրիգորյանԲավական է նստել երկու աթոռի վրա. «Փաստ»«Եթե կոտրվենք, դա Գագիկին դուր չի գա, պետք է միասնական լինենք, որ հաղթենք այս ցավին». Գագիկ Միկիչյանն անմահացել է սեպտեմբերի 30-ին Ջրականում. «Փաստ»Ի՞նչ կասեր Նարեկ Կարապետյանն իր մանկության Նարեկին, և ի՞նչ ուղերձ ունի նա Հայաստանի երեխաներին«Առաջին հերթին չեզոքացնել այն ընդդիմադիրներին, որոնք ունեն ռեսուրսներ, և դրանք ինչ-որ պահի կարող են ծառայել փոփոխությունների նպատակին». «Փաստ»«2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին ընդդիմադիր 4 ուժերը ստացել են 80%-ով ավելի շատ ձայն, քան 2021-ին․ Նարեկ Կարապետյան Երբ մի հարցուպատասխանը բացահայտում է իրավիճակի ծանրության ողջ պատկերը. «Փաստ»Ի՞նչ փոխհատուցում կտրամադրվի Արցախից բռնի տեղահանված և պետական ուսհաստատություններ ընդունված ուսանողներին. նախագիծ. «Փաստ»Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումները կրում են զանգվածային ու համակարգված բնույթ. «Փաստ»Ընտրություններն անցան, «սերն» ու «սրտիկներն» էլ հետը. «Փաստ»Տեղերում տրամադրություններ են շոշափում. «Փաստ»Oրենքի առաջ բոլորը հավասար են, բացի Նիկոլ Փաշինյանից. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ սպասել սեպտեմբերի 12-ից 16-ինՍեպտեմբերի 14-ին և 15-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուՊեսկով․ Ռուսաստանը միջուկային զենքը կուղղի Լիտվայի դեմ՝ դրա տարածքում միջուկային զինանոց տեղակայելու դեպքումԲարսելոնան որոշել է վաճառել կիսապաշտպանին. հայտնի է ֆուտբոլիստի տրանսֆերային արժեքը«Tour of Armenia»-ն է․ սեպտեմբերի 12-ին ճանապարհների երթևեկությունը կսահմանափակվիՍաուդյան Արաբիայի «Արևելք–Արևմուտք» նավթամուղի շրջանում հարված է գրանցվել․ հաղորդվում է նավթի մղման խափանման մասինՓաշինյանը փորձ է անում գնալ ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների ռեստարտի. Էդմոն ՄարուքյանԹուրքիան ու Բուլղարիան սահմանային նոր անցակետ կկառուցեն«Խրամատում՝ հայրենիքի համար, իշխանության կողքին՝ բիզնեսի՞ համար». Հրայր ԿամենդատյանՓրկարարները Ալավերդիում ժայռի միջից 15 մետր խորությունից օտարերկրացու են դուրս բերելԻսպանական Սեուտայում միգրանտների ճամբարում հրդեհ է բռնկվել