ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Ավարտվել են Ռուս-ֆրանսիական և Բոսնիական պատերազմները. «Փաստ»

 

1802 – ծնվել է մանկավարժ Հակոբ Մանվելյանը։

 

1825 - ծնվել է հրապարակախոս Ստեփան Ոսկանյանը:

 

1846 - Անդրկովկասը վարչական նոր բաժանման է ենթարկվել. ստեղծվել են Թիֆլիսի, Քութայիսի, Շամախի և Դերբենդի նահանգները։

 

1861 - Կ. Պոլսում հիմնվել է Արևել յան թատրոնը. բացման խոսքով հանդես է եկել Միքայել Նալբանդյանը։

 

1909 - ծնվել է ճարտարապետ Փայլակ Մանուկյանը:

 

1918 - Հայադրբեջանական պատերազմի ժամանակ Շարուրի վրա հարձակում իրականացրած հայկական ուժերը պարտություն են կրել Նորաշեն գյուղի մոտ:

 

1919 - Օձունում (այն ժամանակ՝ Ուզունլար) բոլ շևիկների նախաձեռնությամբ հրավիրվել է Լոռվա «չեզոք գոտու» գյուղացիական դեպուտատների խորհրդի առաջին նիստը, որը բանաձև է ընդունել կալվածատիրությունը վերացնելու և հողային կոմիտեներ ստեղծելու մասին։ 

 

1924 - ծնվել է հայ օպերային արվեստի մեծագույն վարպետ, քնարակոլորատուրային սոպրանո Գոհար Գասպարյանը:   

 

1936– ծնվել է ճանաչված օպերային երգիչ, դրամատիկական տենոր, օպերային ռեժիսոր Տիգրան Լևոնյանը։

 

1947– վախճանվել է կոմպոզիտոր, խմբավար և դիրիժոր Գուրգեն Ալեմշահը:

 

1972 - վախճանվել է մանկավարժ, պրոֆեսոր Մուշեղ Սանթրոսյանը:

 

1994 - վախճանվել է դերասանուհի Նվարդ Աբալյանը:

 

2005 - մայրաքաղաքի կենտրոնում՝ Կարապի լճում նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի մասնակցությամբ տեղի է ունեցել Հայաստանում առաջին բացօթյա սահադաշտի բացումը:

 

2006 - Արգենտինայի Սենատը միաձայն վավերացրել է օրինագիծ, որով ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը:

 

2017 - հիմնադրվել է Հայ կինոյի թանգարանը:

 

2020 - տեղի է ունեցել գերիների փոխանակում. 44 հայ գերի է վերադարձել հայրենիք, իսկ Հայաստանից հակառակորդին է փոխանցվել 10 գերի և 2 մարդասպան, որոնք 2014- ին ցմահ ազատազրկման էին դատապարտվել անչափահասի և տղամարդու սպանության ու մեկ կնոջ ծանր վիրավորելու համար։

 

2020 - կայացել է «Հայրենիքի փրկության շարժման» կազմակերպած «Անհնազանդության երթը»:

 

2021 - Բրյուսելում տեղի է ունեցել ՓաշինյանՄիշելԱլիև եռակողմ հանդիպում:

 

2022 - ՀՀ կառավարության շենքի դիմաց տեղի է ունեցել «Արցախի տերը հայ ժողովուրդն է» խորագրով բողոքի ակցիա՝ ի պաշտպանություն Արցախի և ընդդեմ նրա շրջափակման:

 

 

835 - չինական Տան կայսրությունում անհաջողության է մատնվել «Քաղցր ցողի դավադրությունը»:

 

1503 - ծնվել է ֆրանսիացի բժիշկ և աստղագետ Նոստրադամուսը:

 

1799 - վախճանվել է ԱՄՆի առաջին նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնը:

 

1812– ավարտվել է Ռուսֆրանսիական պատերազմը։

 

1825 –տեղի է ունեցել Դեկաբրիստների ապստամբությունը Պետերբուրգում։

 

1860 - վախճանվել է անգլիացի քաղաքական գործիչ Ջորջ Համիլտոն Գորդոն Էբերդինը: 1866 - ծնվել է անգլիացի նկարիչ և նկարչական քննադատ Ռոջեր Ֆրայը, որը շրջանառության մեջ է դրել հետիմպրեսիոնիզմ հասկացությունը:

 

1883– ծնվել է ճապոնական այկիդո մարտական արվեստի հիմնադիր Մորիհեյ Ուեսիբանը։

 

1900– Մաքս Պլանկի տեսության հրապարակմամբ առաջացել է քվանտային մեխանիկան։

 

1911– Ռուալ Ամունդսենն առաջին անգամ պատմության մեջ հասել է Հարավային բևեռ։

 

1913 - Կրետե կղզին անեքսիայի է ենթարկվել Հունաստանի կողմից:

 

1922– ծնվել է քվանտային էլեկտրոնիկայի հիմնադիրներից մեկը՝ ռուս ֆիզիկոս Նիկոլայ Բասովը։

 

1923 –վախճանվել է ֆրանսիացի նկարիչ Թեոֆիլ Ալեքսանդր Ստեյնլեն:

 

1924 - ծնվել է հնդիկ դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ Ռաջ Կապուրը:

 

1928 - դանիական ուսումնական հնգակայմ «Կոպենհագեն» առագաստանավը դուրս է եկել Մոնտեվիդեոյի նավահանգստից և, ուղևորվելով Ավստրալիա, անհետացել անձնակազմի 59 անդամների հետ միասին:

 

1943 - ԽՄԿԿ քաղբյուրոյի որոշմամբ հաստատվել է ԽՍՀՄի հիմնը («Ստալինյան» հիմն):

 

1987– հիմնվել է Համասը՝ պաղեստինյան իսլամական կուսակցությունը։

 

1989 - վախճանվել է ֆիզիկոս և քաղաքական գործիչ, խաղաղության Նոբել յան մրցանակի դափնեկիր Անդրեյ Սախարովը:

 

1995–Փարիզում ստորագրված Դեյտոնյան համաձայնագրով ավարտվել է մոտ 3 տարի տևած Բոսնիական պատերազմը։

 

2004 - բացվել է աշխարհում ամենաբարձրադիր տրանսպորտային կամուրջը ՝ Վիադուկ Միյոն:

 

2008 - Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում ընթացել է «Անհամաձայնների երթը», որը Ռուսաստանի քաղաքական կացության բերեփոխումներին ձգտող ընդդիմադիրների՝ «Այլ Ռուսաստան» դաշինքի փողոցային ակցիաների իրականացման ընդանուր անունն է:

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում