Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Երբ դեղը դառնում է թույն. ի՞նչ պետք է իմանալ պարացետամոլի մասին

ԼԱՅՖ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Սանկտ Պետերբուրգում պարացետամոլի գերդոզավորման ևս մեկ դեպք է գրանցվել՝ տասնվեցամյա մի աղջիկ ծանր վիճակում տեղափոխվել է հիվանդանոց։ Նա փորձել է իջեցնել ջերմաստիճանը և արագ ապաքինվել ARVI-ից, քանի որ չի ցանկացել հետ մնալ նիստից: 

Ամբողջ աշխարհում պարացետամոլի չափից մեծ դոզայով հիվանդները պարբերաբար հայտնվում են վերակենդանացման բաժանմունքներում։ Զարմանալի չէ, ի վերջո, այն ամենից հաճախ նշանակվող ցավազրկողներից մեկն է: Ռուսաստանում սա առանց դեղատոմսի դեղ է, ուստի քաղաքացիները դրան վերաբերվում են անզգույշ: Քչերն են գիտակցում, որ դեղամիջոցը, ինչպես և այլ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցները (NSAIDs), ունի բարձր լյարդոտոքսիկություն, և դեղամիջոցի նույնիսկ մեկ դոզան կարող է վնասել լյարդը:

Պարացետամոլի անզգույշ օգտագործման տխուր հետևանքները պարբերաբար լինում են։ Անցյալ տարի Բուրյաթիայում երեք տարեկան երեխան հոսպիտալացվել էր լյարդի ծանր վնասվածքով. նրա մայրը փորձել է պարացետամոլով իջեցնել նրա ջերմությունը: Ընդամենը մի քանի ամիս առաջ նույն Բուրյաթիայում 24-ամյա մի աղջիկ մահացավ պարացետամոլի գերդոզավորումից։

Աշխարհում պարացետամոլը ճանաչված է որպես լյարդի համար, թերեւս, ամենավտանգավոր դեղամիջոցը։ ԱՄՆ-ում նրա ներդրումը լյարդի սուր անբավարարության վիճակագրության մեջ կազմում է մոտ 50%: Դեղամիջոցի նույնիսկ մեկ չափաբաժինը կարող է սուր վնաս հասցնել այս օրգանին: Գաստրոէնտերոլոգ և լյարդաբան Իգոր Բակուլինի խոսքով, լյարդի փոխպատվաստման մինչև 10%-ը կապված է NSAID-ի օգտագործման հետևանքների հետ։ Եվ դրանք շատ համեստ գնահատականներ են։ Օրինակ, շոտլանդացի գիտնականները, վերլուծելով 15 տարեկանից բարձր 663 հիվանդների բժշկական գրառումները, պարզել են, որ լյարդի փոխպատվաստման բաժանմունք ընդունվելու դեպքերի 16,6%-ը կապված է պարացետամոլի ոչ միտումնավոր չափից մեծ դոզայի հետ:

Միևնույն ժամանակ, այս դեղը լայնորեն հասանելի է առանց դեղատոմսի, և՛ որպես ինքնուրույն բուժում, և՛ այլ ցավազրկողների հետ բազմաթիվ համակցություններով, ինչպիսիք են տրամադոլը և իբուպրոֆենը: Անգլիայում 16 միլիոն դեղատոմս է տրվել 2022 թվականի ապրիլից մինչև 2023 թվականի մարտ ընկած ժամանակահատվածում, իսկ Շոտլանդիայում ավելի քան 500,000 հիվանդ 2018 թվականին ստացել է պարացետամոլ պարունակող դեղամիջոցների երեք կամ ավելի դեղատոմս: Մեծահասակների մոտ պարացետամոլի օգտագործման բնորոշ ցուցումները ներառում են առավել ցավոտ և տենդային դեպքերի բուժումը, ներառյալ գլխացավը, նեվրալգիան, կոկորդի ցավը և ռևմատիկ ցավը:

Անցյալ տարի British Medical Journal-ը թարմ տվյալներ է հրապարակել այն հետեւանքների մասին, որոնք կարող է առաջացնել պարացետամոլի «չափից շատ ուտելը», որոնք հեռու են հեպատոտոքսիկությամբ սահմանափակվելուց։ Այսպիսով, օրական 2-3 գ պարացետամոլ խմելիս ստամոքս-աղիքային արյունահոսության վտանգը 3,6 անգամ ավելանում է այն չխմողների համեմատ։ Միևնույն ժամանակ, հետազոտողները նաև համոզիչ ապացույցներ են ներկայացրել, որ պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորների խմբի դեղամիջոցները, որոնք սովորաբար նշանակվում են «ստամոքսը պաշտպանելու համար» NSAID-ներ ընդունելիս, գործնականում չեն նվազեցնում կողմնակի ազդեցությունները, այլ, ընդհակառակը, մեծացնում են նրանց ռիսկը:

Բացի այդ, ցանկացած NSAID-ի օգտագործումը օրական 4 գ կամ ավելի չափաբաժնով մեծացնում է արյան ճնշումը: Սա անուղղակիորեն բացատրում է անոթային խնդիրների աճը ARVI-ի ցանկացած սեզոնից հետո, որը սովորաբար գրանցվում է աշխարհում։

Հրապարակման հեղինակները նշում են, որ պարացետամոլի պատահական գերդոզավորումը հազվադեպ չէ և կարող է հանգեցնել լյարդի ծանր անբավարարության և մահվան։ Լյարդի վնասը կարող է առաջանալ, երբ 5 գ կամ ավելի պարացետամոլ է ընդունվում: 

Հեղինակները հիշեցնում են, որ մեծահասակների համար պարացետամոլի առավելագույն օրական չափաբաժինը 4 գ է, և այն պետք է բաժանել 0,5–1 գ չափաբաժինների յուրաքանչյուր 4–6 ժամը մեկ։ Այնուամենայնիվ, կան մարդկանց խմբեր, որոնց համար այս չափաբաժինը պետք է կրճատվի անվտանգության նկատառումներից ելնելով: Նախ, դրանք թերքաշ ունեցող մարդիկ են (նրանք, ովքեր կշռում են 50 կգ-ից պակաս) - այս դեպքում լյարդը կստանա դեղամիջոցի ավելի մեծ չափաբաժին վերամշակման համար:

Երկրորդ ռիսկային խումբը ալկոհոլը չարաշահող մարդիկ են։ Այս դեպքում լյարդը ենթարկվում է միանգամից երկու հեպատոտոքսինների, որոնք կարող են ավելի արագ վնասել։

Երրորդ խումբը լյարդի հիվանդություններով հիվանդներն են (նրանք պետք է նվազեցնեն պարացետամոլի օրական չափաբաժինը մինչև 2-3 գ):

Չորրորդ խումբը 65 տարեկանից բարձր մարդիկ են, որոնց նույնպես խորհուրդ է տրվում օրական չափաբաժինը նվազեցնել մինչև 3 գ, իսկ եթե թուլացել են, ապա նույնիսկ մինչև 2 գ։

Հինգերորդ խումբը հղի կանայք են։ 

Տեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ Ադրբեջան Մի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինԱՄՆ-ն և Իսրայելը կարող են նոր հարձակում իրականացնել Իրանի վրաՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը Միասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. ՓաշինյանՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջnցներ սահմանելու ուղղությամբ ԵՄ-ի գործողություններն առանց պատշաճ պատասխանի չեն մնա. Զախարովա Փաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան ԱբրահամյանԵ՞րբ կավարտվի ռուս-ուկրաինական պատերազմը․ ի՞նչ սպասել 2027 թվականինՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. oդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով ՔՊ-ականներն «ակադեմիական ազատություն» անվան տակ համալսարաններից դասախոսների են հեռացնում. Մենուա Սողոմոնյան«Не газуй, թե չէ կգնամ, ու դու կկորցնես քո ամենանվիրված կոլաբորանտին». Փաշինյանի ակնարկը Ալիևին․ Տաթևիկ Հայրապետյան