Երևան, 03.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները հայտնաբերել են Տիեզերքի առանցքային մոլեկուլի առաջացման նոր մեխանիզմ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

ԱՄՆ-ի Միչիգանի համալսարանի հետազոտողները բացահայտել են տրիհիդրոգենային իոնի (H₃⁺) առաջացման նոր ուղի։ Այս մոլեկուլն առանցքային դեր ունի աստղերի ձևավորման և միջաստղային քիմիայի մեջ։ Այն առկա է Յուպիտերի և Սատուրնի մթնոլորտներում, ինչպես նաև մասնակցում է Տիեզերքում բարդ օրգանական միացությունների ձևավորմանը։ Բացահայտումը հրապարակվել է Nature Communications (NatComms) ամսագրում։

H₃⁺-ի առաջացման անհայտ ճանապարհը

Նախկինում հայտնի էր, որ H₃⁺ ձևավորվում է, երբ ջրածնի մոլեկուլը (H₂) բախվում է իր իոնացված ձևին (H₂⁺)։ Սակայն գիտնականները ենթադրել են, որ գոյություն ունեն նաև այլ մեխանիզմներ, որոնք կարող են բացատրել այս իոնի լայն տարածվածությունը Տիեզերքում։

Սուպերհզոր լազերային սպեկտրոսկոպիայի և մաթեմատիկական մոդելավորման միջոցով հետազոտողները դիտարկեցին H₃⁺-ի առաջացումը մեթիլհալոգեններում և կեղծ հալոգեններում, որոնք ունակ են կրկնակի իոնացման (երկու էլեկտրոնների կորստի)։

«Թափառող» ջրածնի մեխանիզմը

Պարզվեց, որ կրկնակի իոնացումից հետո մոլեկուլը անմիջապես չի քայքայվում։ Դրա փոխարեն, չեզոք ջրածնի մոլեկուլը (H₂) «թափառում» է ներսում, մինչև որ գրավում է ևս մեկ պրոտոն և դառնում H₃⁺։

Այս բացահայտումը թույլ է տալիս կանխատեսել, թե որ մոլեկուլները կարող են արտադրել H₃⁺ նմանատիպ մեխանիզմով, ինչը կօգնի գտնել այս մոլեկուլի նոր աղբյուրներ միջաստղային ամպերում և այլ տիեզերական օբյեկտներում։

Ի՞նչ նշանակություն ունի այս հայտնագործությունը

  • Նոր պատկերացումներ տիեզերական քիմիայի մասին – հայտնաբերվել է H₃⁺-ի այլընտրանքային աղբյուր, որը կարող է բացատրել դրա բարձր կոնցենտրացիան Տիեզերքի տարբեր մասերում։
  • Բարդ օրգանական մոլեկուլների որոնում – «թափառող» ջրածնի մեխանիզմը հնարավոր է կապված լինի կենսական կարևոր միացությունների առաջացման հետ։
  • Աստրոքիմիայի զարգացում – այս արդյունքները կօգնեն ավելի ճշգրիտ մոդելավորել քիմիական էվոլյուցիան Տիեզերքում։

Այժմ գիտնականները կարող են ավելի հստակ կանխատեսել H₃⁺-ի ձևավորումը և որոնել այն Տիեզերքի դեռևս չուսումնասիրված շրջաններում՝ մոտենալով այն գործընթացների հասկացմանը, որոնք ձևավորել են մեր Գալակտիկան։

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ի՞նչ փոխարժեքներ են սահմանվել այսօր՝ մայիսի 3-ին 3-ը փոփոխության թիվն է. «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ ԿարապետյանՇիրակի մարզում՝ Սառնաղբյուրից մինչև Գյումրի, մարդկանց հետ հանդիպումները լի էին անկեղծությամբ, պարզ ու բաց խոսակցություններով. Գագիկ Ծառուկյան (տեսանյութ) «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի հանդիպումը երիտասարդների հետՀայտնի է` որ թվերի ներքո հանդես կգան քաղաքական ուժերը ԱԺ ընտրություններին Ազատությունը չի կարող լիարժեք լինել, երբ այն ուղեկցվում է վախnվ, ճնշմամբ և անվստահությամբ․ Նաիրի Սարգսյանի ուղերձը՝ Մամուլի ազատության համաշխարհային օրվա առթիվ Մեկնարկել է կամավորների հերթագրումը՝ Հատիսի գագաթին վեր խոյացող Հիսուս Քրիստոսի արձանի շինարարությանը մասնակցելու համարՀայաստան է ժամանել Բուլղարիայի Հանրապետության նախագահ Իլիանա Յոտովան Մահացել է Հասմիկ ՄուրադյանըՀայաստան է ժամանել Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին Չեմ կարող պատկերացնել, որ Իրանի ուղարկած նոր ծրագիրը ընդունելի կլինի․ Թրամփ ՈւՂԻՂ. Կուսակցություններն ի՞նչ համարների ներքո կլինեն քվեաթերթիկում. վիճակահանությունը սկսված էՀայաստանը պետք է դադարեցնի երկու լարի վրա խաղալու իր քաղաքականությունը, կանգնի Ռուսաստանի կողքին և թույլ չտա, որպեսզի Արևմուտքը քանդի մեր տարածաշրջանի անվտանգության ճարտարապետությունը․ Մհեր ԱվետիսյանԻրանն ԱՄՆ-ին առաջարկել է մեկ ամսվա ընթացքում պայմանավորվել շրջափակման վերացման շուրջ. Axios Աֆրիկայի արևային էներգիայի բումը խթանվում է էժան չինական վահանակներով, սակայն այդ դարաշրջանն ավարտվում էԵվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովին մասնակցելու նպատակով Հայաստան են ժամանել մի շարք երկրների ներկայացուցիչներ Տիգրան Բարսեղյանի հաղթական գոլը 8-րդ անընդմեջ չեմպիոնությունը պարգևեց Սլովանին Հրդեh Կուրղինյան փողոցում․ կան տnւժածներ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Ողբերգական ավտովթար՝ Շիրակի մարզում. 21-ամյա վարորդը մահացել էԱվտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և բախվել պարսպին․ կա զոհՄայիսի 5-ին, 6-ին, 7-ին, 8-ին, 11-ին, 12-ին և 13-ին լույս չի լինելու. հասցեներԻրաքը նշել է Հորմուզի նեղուցում ճգնաժամի ավարտից հետո նավթի արդյունահանման և արտահանման վերականգնման ժամկետըՈ՞ր 6 խախտումների համար վարորդներից կհանվի 2 տուգանային միավորՀայաստան է ժամանել Լիխտենշտայնի իշխանապետության վարչապետըՈրո՞նք են երիկամներում քարերի հիմնական նշաններըՓրկարարները հայտնաբերել են մոլորված քաղաքացուն և իջեցրել անվտանգ վայրԳիտնականները փրկարարական գործողության ավարտից հետո կորցրել են կապը Թիմի անունով սապատավոր կետի հետՁերբակալվել է մի տղամարդ, ով առնետի թույն էր լցրել մանկական սննդի մեջԼիբանանին Իսրայելի հասցրած հարվածների հետևանքով զոհվածների թիվը հասել է 2 659-իՋերմաստիճանը կբարձրանա 2-4 աստիճանովՏուապսեում ծովը մաքրում են նավթից՝ հերթական հրդեհի ծխի ֆոնինՎագիֆ Խաչատրյանի նոր լուսանկարը. ինչպիսի՞ տեսք ունի հայրենիք վերադարձած արցախցինԱհազանգ է ստացվել, որ Նոր Արեշի 37-րդ փողոցում տուն է այրվումՓրկարարները Երևանում վիրավnր արագիլին դուրս են բերել երթևեկելի հատվածիցԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել Վրաստանում Հայաստանում մարդասիրության ճգնաժամ է․ Արամ ՎարդևանյանՍալոնիկի սիմֆոնիկ նվագախմբի կողմից Խաչատրյանի դաշնամուրի կոնցերտի փայլուն կատարումը՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակինՊաշտոնական․ Շիրակի գլխավոր մարզիչը հրաժարական է տվելԳերմանիայի կանցլերը չի ժամանի Հայաստան․ DPAՄարուքյանը մեղադրում է Փաշինյանին՝ Ադրբեջանին արդարացնելու համար Իշխանությունն արժեզրկված է․ ինչո՞ւ է պետք փոխել սուպերվարչապետական համակարգը. Էդմոն ՄարուքյանԷլեկտրական ցանցերը զավթեցին Կարապետյանից որ ինչ անեն. հարցում Իջևանում Սփյուռքի մեր հայրենակիցները դուրս են մղվում Հայաստանի կյանքից․ Ատոմ ՄխիթարյանԱյս փուլում նպատակահարմար չենք համարում որևէ ընդդիմադիր ուժի քննադատությունը․ Մենուա Սողոմոնյան Անհետ կորած երեխային հայրը գտել է պահարանի հետևիցՓափուկ բարձով՝ ցեղասպանություն. Հովհաննես ԻշխանյանԸստ Փաշինյանի, եթե քաղաքացին աղքատ է, դա իր խնդիրն է․ տեսանյութ Փաշինյանը միտումնավոր սրում է ՀԷՑ-ի շուրջ վեճըԱյս իշխանությունը գաղափարական փլուզման եզրին է․ Հրայր Կամենդատյան