Երևան, 30.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները հայտնաբերել են Տիեզերքի առանցքային մոլեկուլի առաջացման նոր մեխանիզմ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

ԱՄՆ-ի Միչիգանի համալսարանի հետազոտողները բացահայտել են տրիհիդրոգենային իոնի (H₃⁺) առաջացման նոր ուղի։ Այս մոլեկուլն առանցքային դեր ունի աստղերի ձևավորման և միջաստղային քիմիայի մեջ։ Այն առկա է Յուպիտերի և Սատուրնի մթնոլորտներում, ինչպես նաև մասնակցում է Տիեզերքում բարդ օրգանական միացությունների ձևավորմանը։ Բացահայտումը հրապարակվել է Nature Communications (NatComms) ամսագրում։

H₃⁺-ի առաջացման անհայտ ճանապարհը

Նախկինում հայտնի էր, որ H₃⁺ ձևավորվում է, երբ ջրածնի մոլեկուլը (H₂) բախվում է իր իոնացված ձևին (H₂⁺)։ Սակայն գիտնականները ենթադրել են, որ գոյություն ունեն նաև այլ մեխանիզմներ, որոնք կարող են բացատրել այս իոնի լայն տարածվածությունը Տիեզերքում։

Սուպերհզոր լազերային սպեկտրոսկոպիայի և մաթեմատիկական մոդելավորման միջոցով հետազոտողները դիտարկեցին H₃⁺-ի առաջացումը մեթիլհալոգեններում և կեղծ հալոգեններում, որոնք ունակ են կրկնակի իոնացման (երկու էլեկտրոնների կորստի)։

«Թափառող» ջրածնի մեխանիզմը

Պարզվեց, որ կրկնակի իոնացումից հետո մոլեկուլը անմիջապես չի քայքայվում։ Դրա փոխարեն, չեզոք ջրածնի մոլեկուլը (H₂) «թափառում» է ներսում, մինչև որ գրավում է ևս մեկ պրոտոն և դառնում H₃⁺։

Այս բացահայտումը թույլ է տալիս կանխատեսել, թե որ մոլեկուլները կարող են արտադրել H₃⁺ նմանատիպ մեխանիզմով, ինչը կօգնի գտնել այս մոլեկուլի նոր աղբյուրներ միջաստղային ամպերում և այլ տիեզերական օբյեկտներում։

Ի՞նչ նշանակություն ունի այս հայտնագործությունը

  • Նոր պատկերացումներ տիեզերական քիմիայի մասին – հայտնաբերվել է H₃⁺-ի այլընտրանքային աղբյուր, որը կարող է բացատրել դրա բարձր կոնցենտրացիան Տիեզերքի տարբեր մասերում։
  • Բարդ օրգանական մոլեկուլների որոնում – «թափառող» ջրածնի մեխանիզմը հնարավոր է կապված լինի կենսական կարևոր միացությունների առաջացման հետ։
  • Աստրոքիմիայի զարգացում – այս արդյունքները կօգնեն ավելի ճշգրիտ մոդելավորել քիմիական էվոլյուցիան Տիեզերքում։

Այժմ գիտնականները կարող են ավելի հստակ կանխատեսել H₃⁺-ի ձևավորումը և որոնել այն Տիեզերքի դեռևս չուսումնասիրված շրջաններում՝ մոտենալով այն գործընթացների հասկացմանը, որոնք ձևավորել են մեր Գալակտիկան։

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Վրաստանից արտաքսվել է մոտ 100 օտարերկրացի, այդ թվում՝ ռուսներ և ադրբեջանցիներՍյունիքի և Վայոց ձորի 12 համայնքում կամրապնդվեն աղետներին պատրաստվածության և վաղ ազդարարման կարողություններըՆոր Հաճնի կամրջի տակ երիտասարդ կնոջ մարմին է հայտնաբերվելՀայաստանում ՄԻԱՎ-ով վարակման նոր դեպքերն աճել են ավելի քան 20%-ով. UNAIDSԿոնգոյում Էբոլայից մահացածների թիվը գերազանցել է 1500-ըԳազամատակարարման պլանային դադարեցումներ Երևանի ու Սևանի որոշ հասցեներում՝ հուլիսի 31-ինԵրթևեկության կազմակերպման փոփոխություն՝ Նալբանդյան փողոցումԹուրքիայում Հայոց ցեղասպանություն բառի համար փակված ռադիոկայանը դիմել է դատարանԲախվել են թիվ 65 և 4 երթուղիները․ բուժօգնության է դիմել 5 անձԲաքվում հաղթած մարզիկները վերադարձել են ՀայաստանՈւկրաինայի ԱԹՍ-ների հարձակման հետևանքով 2 մարդ է զոհվել Զապորոժիեիում. այլ զոհեր նույնպես եղել ենԵրկու աշխատողներ կոյուղու մեջ են ընկել Գազ չի լինի հուլիսի 31-ին 10:00-ից մինչև ժամը 17:00-ն Հանձնելու են Տիգրանաշենն ու միջանցքը՝ կտրելով Սյունիքն ու Վայոց ձորը մնացած Հայաստանից․ Ավետիք ՉալաբյանՈւնենք հարյուրավոր մասնագիտություններ, որոնք, ցավոք, բուհ դիմելիս ուսանողները չեն նախընտրում. Ատոմ ՄխիթարյանՆոր Հաճնի խոշոր ավտովթարի հետևանքով վիրավորներից մեկը մահացել է Չեմ ցանկանում Թուրքիայի «աղտոտված քաղաքական մթնոլորտի» մաս լինել. Թուրքիայի նախկին վարչապետ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ. «Կայուն» ավանդ՝ մինչև 10% տարեկան տոկոսադրույքով և բջջային հավելվածով ձևակերպելու հնարավորությամբԻրանի հարավ-արևմտյան մասում գտնվող երկու ուսանողական հանրակացարանի շենք վնաuվել է ԱՄՆ ԶՈւ-ի hարվածների հետևանքով Գյումրի-Երևան ավտոճանապարհին բախվել են «Opel Astra»-ն և կոմբայնը․ կա վիրավnր ԱՄՆ-ի հարձակումների հետևանքով Քեշմ կղզում 3 մարդ է զոհվել Rate.Trading հարթակը՝ Seaside Startup Summit-ում. IDBank-ը ներկայացրեց նորարարական լուծումըՍեփականության իրավունքը և ՀԷՑ-ի շուրջ զարգացումները․ ինչ հարցեր են առաջանումԻսրայելական ԱԹՍ-ները թիրախավորել են Լիբանանի հարավային շրջանները Կյանքից հեռացել է Սոկրատ Խանյանը Հաղորդագրությունները չհիմնավորված են և բնավ փաստացի չեն. ՉԺՀ ԱԳՆ ներկայացուցիչը՝ Իրանին hրթիռային համակարգեր ուղարկելու մասին Ինչպես համատեղել ինովացիաներն ու հանքարդյունաբերությունըՈրտեղ է գտնվել Վահե ԱպիկյանըՀայաստանում խոշոր ներդրում կատարողները երաշխիք չունեն, որ իշխանություններն իրենց չեն սահմանափակի. Հրայր ԿամենդատյանՈվքեր են պահում Հայաստանի տնտեսության ողնաշարը․ ինչ են ցույց տալիս խոշոր հարկատուների տվյալները10.9 մլն դրամի համակարգչային հափշտակnւթյուն կատարած անձի մասով քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել է Եվրահանձնաժողովը Կիևին 3,47 միլիարդ եվրո է հատկացրել uպառազինnւթյան համար «Ծնվել եմ Արցախում» կրթական ծրագրի պատանի ջութակահարը Էստոնիայում անցկացվող կրթական ուղևորությանը Ամենավտանգավոր մարզաձևերից մեկը. ե՞րբ կարող է սահնակը Բոյինգի արագություն «բացել». «Փաստ»ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ․ Լքված շենքում լուսանկար անելիս 15-ամյա տղան կորցրել է հավասարակշռությունն ու ընկելԱսում էր` եթե գնամ, կտխրե՞ս. անհետ կորած համարվող Վահեի մայրը մանրամասներ է պատմում Հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 հուլիսի). Ստեղծվել են «եռյակ» դատարաններ. «Փաստ»Արմատների մեջ ժամանակը դառնում է հավերժություն. «Փաստ»Արևային վահանակներից պատրաստված ցանկապատը կարող է ավելի մատչելի լինել, քան ավանդական ցանկապատը. Որո՞նք են դրա առավելությունները Հայաստանը կարող է դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից և ՀԱՊԿ-ից, կարող է հեռանալ Ռուսաստանից, բայց ոչ երկար ժամանակով. «Փաստ»Տիգրանաշենի ու Կիրանցի բնակիչները ՔՊ-ին շատ քիչ ձայն են տվել. Արմեն ՄանվելյանԵՄ-ն ճնշnւմ կգործադրի ՀՀ-ի վրա, որպեսզի վերջինս վիզային ռեժիմ մտցնի ՌԴ-ի հետ և միանա պատժամիջnցներին. Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Մեր պայքարի ընկեր Ավետիք Չալաբյանի ուղերձը Վաղուց աճեցված ձուկ չեմ օգտագործում, վրայից տարօրինակ ճարպեր են հոսումԱմենակարողի օգնությամբ ագրեuորը կպատժվի արդեն այսօր. ԻՀՊԿ «Lori Peak» հանրային սննդի օբյեկտում արձանագրվել է թունավորում. արտադրական գործունեությունը կասեցվել է ՀՀ կառավարությունը կիրակի հրաժարական կտա Եվրոպան իր լոլոներով խաբել է Հայաստանին. «Փաստ» Բելգիայի Դաշնային խորհրդարանում կրկին բարձրացվել է Ավետիք Չալաբյանի քաղաքական հետապնդման հարցը