Երևան, 13.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գլոբալ տաքացման պատճառով բանանին անորոշ ապագա է սպասվում

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Էքսեթերի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ կլիմայի փոփոխությունը արագորեն նվազեցնում է Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում բանան աճեցնելու հնարավորությունը՝ վտանգի տակ դնելով աշխարհի ամենահայտնի և կարևոր գյուղատնտեսական մշակաբույսերից մեկը:

Ինչպես սոցցանցի իր էջում գրում է «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն Ազիզյանը, աշխատանքը հրապարակվել է Nature Food (NF) ամսագրում։ Մինչև 2080 թվականը արտահանման նպատակով բանանի աճեցումը տնտեսապես ոչ շահավետ կդառնա այն տարածաշրջանների 60%-ի համար, որտեղ այն ներկայումս արտադրվում է։ Պատճառը կլիմայի փոփոխության պատճառով ջերմաստիճանի բարձրացումն է։

Բանանը արտահանման հիմնական արտադրանքն է՝ որը բերում է տարեկան 11 միլիարդ դոլար: Դրանք կարևոր դեր են խաղում շատ երկրների տնտեսություններում, սակայն առանց հրատապ հարմարվողականության միջոցառումների, միլիոնավոր մարդիկ կարող են կորցնել իրենց աշխատանքը: Երկրները, ինչպիսիք են Կոլումբիան և Կոստա Ռիկան, կհայտնվեն ամենաշատ տուժածների թվում, քանի որ այդտեղ ջերմաստիճանը չափազանց բարձր է դառնալու բանանի աճի համար:

Միևնույն ժամանակ, Էկվադորը և Բրազիլիայի մի մասը կկարողանան պահպանել արտադրությունը, քանի որ կլիմայի փոփոխությունն այս տարածաշրջաններում ավելի քիչ կործանարար կլինի:

«Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս նաև, որ արտադրության հարմարվողականությունը սահմանափակվում է սոցիալ-տնտեսական գործոններով, ինչպիսիք են աշխատուժի առկայությունը և նավահանգիստներին մոտ լինելը: Սա նշանակում է, որ բանանի տնկարկներն ավելի բարենպաստ շրջաններ տեղափոխելը դժվար է։ Պրոֆեսոր Դեն Բեբերը, ով ղեկավարել է ուսումնասիրությունը, շեշտել է, որ հարմարվողականության մեջ հրատապ ներդրումներ են անհրաժեշտ. «Կլիմայի փոփոխությունը սպառնում է ոչ միայն շրջակա միջավայրին, այլև համաշխարհային պարենային անվտանգությանը: Առանց հարմարվողականության մեջ հսկայական ներդրումների, ներառյալ բարելավված ոռոգումը և ջերմակայուն բանանի սորտերի զարգացումը, բանանի արտահանման արտադրության ապագան մնում է անորոշ»:

Որպես հարմարվողականության միջոցառումներ՝ գիտնականներն առաջարկում են ոռոգման ենթակառուցվածքների զարգացում, ջերմադիմացկուն և երաշտադիմացկուն սորտերի աճեցում և կլիմայական ռիսկերի կառավարման գործում ֆերմերներին աջակցություն: Առանց ակտիվ գործողությունների, կլիմայի փոփոխության հետևանքները կարող են հանգեցնել բանանի արդյունաբերության համաշխարհային ճգնաժամի:

Հետազոտողները կոչ են անում անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել՝ արտադրությունը պահպանելու և միլիոնավոր մարդկանց աջակցելու համար, որոնց կյանքը կախված է այդ պտուղներից»,- գրում է Ազիզյանը:

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Առաջիկա ընտրությունը մեր հետպատերազմյան ապատիան և խեղճությունը կոտրելու շանս է. Իվետա ՏոնոյանԵՄ-ն բացահայտ աջակցում է իշխող քաղաքական ուժին՝ միջամտելով ՀՀ ներքին գործերին․ Ավետիք ՉալաբյանԹուրքիան ու Հայաստանը համաձայնության են եկել ուղիղ ցամաքային առևտրի վերաբերյալ «Արմավիր» ՔԿՀ-ում կանխվել է դրոնի միջոցով արգելված իրերի փոխանցումը Ուկրաինայի վերաբերյալ բանակցությունների նոր փուլը տեղի կունենա փետրվարի 17-18-ին Ժնեւում Շիրակի քրեական ոստիկանները բացահայտել են բնակարանային գողության երկու դեպք Իրանը կարմիր գծեր է սահմանել ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններում Երևանում առգրավվել է հալյուցինոգեն սնկերով հարյուր փաթեթ Ազատություն բոլոր քաղբանտարկյալներին․ Արամ ՎարդևանյանԳեղաքարում ճանապարհի դժվարանցանելիության պատճառով բժիշկը չի կարողացել մոտենալ հիվանդին Հետախուզվողները ներկայացան օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների և բացատրական աշխատանքի արդյունքում Team Holding-ը հայտարարում է դոլարային պարտատոմսերի երկրորդ փուլի տեղաբաշխման մեկնարկը․ տեղաբաշխողը՝ Freedom Broker Armenia Ինչպիսի եղանակ է սպասվում փետրվարի 13-18-ը Հայաստանի 4 շախմատիստ մասնակցում է Տաշքենդի մրցաշարին Տանիքից սառույցի ընկնելու հետևանքով հինգ երեխա է վիրավորվել2026-ի աշնանից կներդրվի կենսաչափական նոր անձնագրերի և ID քարտերի համակարգ․ այլ մանրամասներ Team-ի ծառայությունների դիմաց վճարումները՝ նաև Fast Shift-ի հավելվածով և վճարային տերմինալներովԵրբ կիջնի ոսկու գինըԻշխանությունները վերացրեցին բանկային գաղտնիքը. Էդմոն ՄարուքյանՓաշինյանի որոշմամբ պաշտոնանկություններ են եղել Ինչ է արգելվում անել փետրվարի 14-ինԸնդդիմադիր պատգամավորի մանդատը ինձ ընդհանրապես չի հետաքրքրում. Նաիրի Սարգսյան Ըստ բոլոր հարցումների՝ հաղթանակը Սամվել Կարապետյանի կողմն  է. Նարեկ Կարապետյան Առեղծվածային դեպք. հայտնաբերվել են վեց տղամարդու մարմիններԶելենսկին ժամանել է Մյունխեն Իշխանափոխության ուղիներից մեկը ընդդիմադիր ուժերի միավորումն է․ Արմեն Մանվելյան«Քաղպայմանագիրը» ներքին քվեարկություն է անում. ուշագրավ զարգացումներ ցուցակում Ադրբեջանցիներն արդեն Հայաստան են գալիս ընդհանուր սահմանով Փաշինյանն անբարոյականության նոր հորիզոններ է նվաճում Ծայրագավառ չենք դառնալու. Մհեր Ավետիսյան«Բադալյան եղբայրներ» ընկերությունների խմբի պրոդուկտները ներկայացվել են ICE Barcelona 2026-ինՌոբերտ Քոչարյանի ամբողջական մեկնաբանությունը՝ ՀՀ-ԱՄՆ «միջուկային գործակցության» շուրջ միֆերի մասին «ՀայաՔվե»-ն ունի քաղաքական հայտ ներկայացնելու բավարար ներուժ․ Մենուա ՍողոմոնյանԲուք, ձնախառն անձրև, ցածր հորիզոնական տեսանելիություն․ եղանակն այս օրերին ՔԿ-ի պատասխանից ակնհայտ է, որ իմ դիմում-հարցումը մերժել են. Արամ Վարդևանյան Կոտայքի մարզում պահեստ է այրվել․ ՆԳՆ-ն մանրամասներ է հայտնել Ucom-ի ծառայությունների դիմաց այսուհետ կարելի է վճարումներ կատարել Fast Shift-ի միջոցով ԻԻՀ-ից ժամանած բեռնատարից մաքսային ծառայողները հայտնաբերել են «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց Մեկ օրվա տարբերությամբ մահացած են հայտնաբերվել երկու յոթերորդ դասարանի աշակերտուհիներ «ՀայաՔվեն» քաղաքական հայտ է ներկայացնում՝ կոտրելու ռուսամետ-արևմտամետ կեղծ երկընտրանքը. Չալաբյան 2030-ին աշխարհի էլեկտրաէներգիայի կեսը կլինի «մաքուր» Անհրաժեշտ է կառուցել հայկական ազգային արժեքների վրա հիմնված կրթական համակարգ․ Ատոմ ՄխիթարյանՈչ ոք չի լռեցնի մեր ձայնը, ոչ ոք չի լռեցնի Սամվել Կարապետյանի ձայնը «Առաջարկ Հայաստանին». Ներդրումային քաղաքականություն և արդյունաբերության զարգացում Հրազենի գործադրմամբ կատարված հանցագործությունների թիվն աճել է 24-ով. Սարգսյան Մասնակցում ենք ընտրություններին միայն մեկ՝ գործող իշխանությանը հեռացնելու նպատակով․ «Հրապարակ» Պարզվել է Ջրաշենի դպրոցից հիվանդանոց տեղափոխված 13-ամյա տղայի և նրան ծ եծի ենթարկածների ինքնությունըԹրամփը Գազայի վերաբերյալ բազմամիլիարդանոց պլան կներկայացնի հաջորդ շաբաթ Խաղաղության խորհրդի նիստումՊրոֆեսոր Չարչյանի աշխատասենյակում խուզարկություն է իրականացնում ՀՀ քննչական կոմիտեն. Նոր մանրամասներ Ոսկեպարի սիրելի Կատարքա սարը. բացահայտելով Հայաստանը (մաս 7)