Երևան, 31.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գլոբալ տաքացման պատճառով բանանին անորոշ ապագա է սպասվում

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Էքսեթերի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ կլիմայի փոփոխությունը արագորեն նվազեցնում է Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում բանան աճեցնելու հնարավորությունը՝ վտանգի տակ դնելով աշխարհի ամենահայտնի և կարևոր գյուղատնտեսական մշակաբույսերից մեկը:

Ինչպես սոցցանցի իր էջում գրում է «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն Ազիզյանը, աշխատանքը հրապարակվել է Nature Food (NF) ամսագրում։ Մինչև 2080 թվականը արտահանման նպատակով բանանի աճեցումը տնտեսապես ոչ շահավետ կդառնա այն տարածաշրջանների 60%-ի համար, որտեղ այն ներկայումս արտադրվում է։ Պատճառը կլիմայի փոփոխության պատճառով ջերմաստիճանի բարձրացումն է։

Բանանը արտահանման հիմնական արտադրանքն է՝ որը բերում է տարեկան 11 միլիարդ դոլար: Դրանք կարևոր դեր են խաղում շատ երկրների տնտեսություններում, սակայն առանց հրատապ հարմարվողականության միջոցառումների, միլիոնավոր մարդիկ կարող են կորցնել իրենց աշխատանքը: Երկրները, ինչպիսիք են Կոլումբիան և Կոստա Ռիկան, կհայտնվեն ամենաշատ տուժածների թվում, քանի որ այդտեղ ջերմաստիճանը չափազանց բարձր է դառնալու բանանի աճի համար:

Միևնույն ժամանակ, Էկվադորը և Բրազիլիայի մի մասը կկարողանան պահպանել արտադրությունը, քանի որ կլիմայի փոփոխությունն այս տարածաշրջաններում ավելի քիչ կործանարար կլինի:

«Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս նաև, որ արտադրության հարմարվողականությունը սահմանափակվում է սոցիալ-տնտեսական գործոններով, ինչպիսիք են աշխատուժի առկայությունը և նավահանգիստներին մոտ լինելը: Սա նշանակում է, որ բանանի տնկարկներն ավելի բարենպաստ շրջաններ տեղափոխելը դժվար է։ Պրոֆեսոր Դեն Բեբերը, ով ղեկավարել է ուսումնասիրությունը, շեշտել է, որ հարմարվողականության մեջ հրատապ ներդրումներ են անհրաժեշտ. «Կլիմայի փոփոխությունը սպառնում է ոչ միայն շրջակա միջավայրին, այլև համաշխարհային պարենային անվտանգությանը: Առանց հարմարվողականության մեջ հսկայական ներդրումների, ներառյալ բարելավված ոռոգումը և ջերմակայուն բանանի սորտերի զարգացումը, բանանի արտահանման արտադրության ապագան մնում է անորոշ»:

Որպես հարմարվողականության միջոցառումներ՝ գիտնականներն առաջարկում են ոռոգման ենթակառուցվածքների զարգացում, ջերմադիմացկուն և երաշտադիմացկուն սորտերի աճեցում և կլիմայական ռիսկերի կառավարման գործում ֆերմերներին աջակցություն: Առանց ակտիվ գործողությունների, կլիմայի փոփոխության հետևանքները կարող են հանգեցնել բանանի արդյունաբերության համաշխարհային ճգնաժամի:

Հետազոտողները կոչ են անում անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել՝ արտադրությունը պահպանելու և միլիոնավոր մարդկանց աջակցելու համար, որոնց կյանքը կախված է այդ պտուղներից»,- գրում է Ազիզյանը:

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Սիրով դեպի դպրոց․ «ՏԱՇԻՐ»-ը շնորհավորում է առաջին դասարանցիներինԳերմանիայում քաղաքական ճգնաժամ է հասունանումՍա հիանալի հնարավորություն է. Պեսկովը՝ Փաշինյանի և Պուտինի հանդիպման մասինՎթար է․ սեպտեմբերի 1-ին ջուր չի լինելու երկար ժամանակովԱպօրինի աղբավայր Շենգավիթում․ ինչ է իրականում կատարվելԵրևան-Գյումրի ավտոճանապարհին բախվել են «Infiniti»-ն և «ՎԱԶ 2106»-ը․ կան վիրավորներՀայաստանը կարող է դառնալ 120 կմ հեռահարությամբ «Pinaka» հրթիռների առաջին արտասահմանյան պատվիրատուն․ IDRWԱրաբական երկրները ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի նկատմամբ սահմանված պատժամիջոցները անվանել են «անիրատեսական»Նոր բացահայտումներ՝ «Հին Խնձորեսկ» պատմամշակութային արգելոցումԴարաշրջանի ավարտ․ Լիոնել Մեսսին հեռանում է Արգենտինայի հավաքականիցՁևավորվել է Գագիկ Ծառուկյանի պաշտպանության հանրային կոմիտե. Իվետա ՏոնոյանԹբիլիսյան խճուղում հնդիկ վարորդը «Nissan»-ով վրաերթի է ենթարկել հնդիկ հետիոտնինՀայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստը բուժզննում է անցնում նոր ակումբին միանալուց առաջՓրկարարները դժվարանցանելի տեղանքից դուրս են բերել քաղաքացունՍեպտեմբերի 1-ին հեռուստատեսային ալիքների հեռարձակումը ժամանակավորապես կդադարեցվիՎաղը ուսումնական տարվա սկիզբն է. կուսակցության ո՞ր անդամի նկարն է․ Ուժեղ Հայաստան«Արևմտյան Ադրբեջանի ժառանգությունը» կեղծ գիտական հայեցակարգը նոր հատորյակի տեսքով. ահազանգԱմուլսարի շրջակա համայնքների զարգացման համար տարեկան 7-9 մլն ԱՄՆ դոլար կհատկացվիԻսպանիայում շոգի պատճառով մահերի ռեկորդային թիվ է արձանագրվել2-ամյա տղայի կյանքը փրկել չի հաջողվել. երեխան 3-րդ հարկի պատուհանին տեղադրված պաշտպանիչ ցանցի բացվելու հետևանքով անզգուշաբար ընկել էր Մահացել է բալետի արտիստ Սերյոժա Պետրոսյանը «Մանչեսթեր Սիթի»-ն բրազիլացի նորեկ ունի. պաշտոնական Անկախության հռչակագիրը, պատմությունն ու կրոնը մեր պետության արմատներն են. Ավետիք ՉալաբյանԻրանը հայտնել է, որ հակամարտության սկզբից ի վեր ԱՄՆ-ը հարյուրավոր զինծառայողներ է կորցրել Մենք կարձագանքենք Հորդանանում գիշերը ԱՄՆ nւժերի վրա իրանական hարձակմանը. Թրամփ Նիկոլ Փաշինյանը և Էմոմալի Ռահմոնը քննարկել են Հայաստանի և Տաջիկստանի միջև համագործակցության զարգացման հետագա քայլերը Իրաքը մերժել է ԱՄՆ-ի գլխավորած միջազգային կոալիցիոն ուժերի մի մասը երկրում պահելու առաջարկը Հինգ հետիոտնի վրաերթի ենթարկած վարորդը ավտոբուս վարելու լիցենզիա չի ունեցելՀեռուստատեսային ալիքների հեռարձակումը ժամանակավորապես կդադարեցվի Բիշքեկում հանդիպել են Պուտինը և Սի Ծինփինը Երբ պատրաստվում ես հանդիպել ղեկավարիդ, ոգևորված կարգի ես բերում փողկապդ, բայց մոռանում ես կրել Հայաստանի դրոշը. տեսանյութԿառավարության թեթև ձեռքով ձկնարտադրության գումարների մեծ մասը Հայաստան չի գալու. Հրայր ԿամենդատյանԿանանց միջազգային հումանիտար պատվիրակության նպատակը բացառապես հումանիտար է՝ հանդիպել Ադրբեջանի օմբուդսմենին, այցելել Ադրբեջանում պահվող ՀՀ-ի քաղաքացիներին. Ռուբեն Վարդանյանի կին Ամիսներով մարդկանց անհիմն մեղադրանքով պահում են բանտերում, և ոչ ոք պատասխանատվության չի ենթարկվում. Արմեն ՄանվելյանՈղբերգական դեպք Կոտայքում․ հիվանդանոց տեղափոխված 16-ամյա աղջիկը մահացել է Իրանը շարունակում է հավատարիմ մնալ ԱՄՆ-ի հետ hակամարտության դիվանագիտական լուծմանը, քանի որ պшտերազմի շարունակությունը չի բխում որևէ մեկի շահերից. Փեզեշքիան Թաիրովում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 71-ամյա հետիոտնի․ վերջինը տեղում մահшցել է Եվրոպացիների կողմից ՌԴ-ում ընտրությունների արդյունքների ճանաչումը կամ չճանաչումը Մոսկվայի համար տասներորդական գործ է. Պեսկով Ոչ մի պաշտոնյա իրավունք չունի խառնվելու եկեղեցու ներքին գործերին. Մենուա ՍողոմոնյանԱվելի քան 200 պատանի աշխարհի 15 երկրից. Team-ի ավանդական աջակցությամբ անցկացվեց ամենամյա Թումո ճամբարըՍարավան-«Զանգեր» կոչվող հատվածում այրվել է ավտոմեքենա Պատմական Կարսում բարձրացվեց Հայոց եռագույնը.Մհեր Ղարիբյանը՝ առաջին տեղում Հայտնի է՝ ինչ են քննարկել Փաշինյանն ու Ալիևը Մահացել է երգիչ Հովհաննես Գրիգորյանը Հրշեջ-փրկարարները մարել են ավտոտնակում բռնկված հրդեհըԱՄԷ-ի ԱԳՆ-ն Իրանի hարվածը երկրին անվանել է վտանգավոր էuկալացիա Երուսաղեմի հայկական թաղամասը՝ նոր լարվածության կենտրոնում Փաշինյան-Ալիեւ հանդիպումն ավարտվել է 3 նշան, որոնք վկայում են մոտալուտ մահվան մասինՀարևանների միջև վիճաբանություն է եղել. գործի է դրվել գազային ատրճանակ